Afdalen naar een innerlijk gebied doet me opstijgen

Schiermonnikoog januari 2021

Afdalen naar een innerlijk gebied is dat de weg die ik nu ga? Op het prachtige waddeneiland Schiermonnikoog is het niet zo moeilijk om de innerlijke weg te gaan. Het hele eiland omarmt je. De wolken en de zee en het strand raken elkaar voortdurend aan en daar in te mogen lopen, is helend.

Zoals velen van jullie weten, schrijf ik aan een nieuw boek over vrouwen van zekere leeftijd, uiterlijk en identiteit. Nou ja schrijven? Ik lees alles wat los en vast zit en verbaas me erover dat als er over ouderen wordt geschreven dit een categorie lijkt te zijn. Het lijkt alsof de individualiteit er al uit is geschreven en gender er niet meer toe doet en of alle verschillen zomaar opgelost zijn. Naast het lezen probeer ik goed en open te kijken naar mensen in mijn omgeving. Oud? Wat is oud? Ik zie oude kinderen, jonge ouderen, oude vrouwen van veertig en ik zag vandaag een vitale vrouw achter een rollater met een open blik en haar haar leuk omhoog gestoken. Ik gaf haar een compliment met haar haar en ze lachte.

Er viel deze week ook weer een rouwkaart op de deurmat en mijn goede vriend kreeg zomaar een lichte CVA. Ook bezocht ik mijn moeder in haar woonzorgcentrum en belt ze me iedere dag om te vragen of ik in mijn huis zit en welke dag het vandaag is. Ook mag ik volgende week voor controle naar de radioloog. Het verval en de aftakeling klopt dus behoorlijk aan mijn deur maar toch ervaar ik de derde levensfase of de ouderdom niet alleen maar als verval.

Ik sprak ook met mijn kleinkinderen gisteren die verlekkerd uitriepen dat zij ook graag met pensioen zouden zijn, want dan mag je zelf bepalen wat je doet en krijg je iedere maand geld. Dat lijkt hen het walhalla en ik geef hen gelijk, het is heerlijk.

Wel is het raar om minder toekomst te hebben maar tegelijkertijd maakt me dat bewuster en helpt deze tijdsverschuiving me meer in het nu te leven. Ik ben nog nooit zo rustig geweest en heb nooit eerder zo kunnen genieten van alledaagse dingen zoals het uitbotten op dit moment van de bomen. En de ooievaars die deze week weer terug zijn gekomen op hun nest of het lezen van een boek zomaar in de ochtend.

Onbegrijpelijk leven dat ik heel lang heb willen begrijpen maar ben ik daar iets mee opgeschoten? Nee niet zoveel want ik vergat echt te genieten, echt te zijn, zomaar omdat ik leef. Op dit moment voelt dat als het geschenk van het ouder worden.

Laten we kinderen helpen om van hun fouten te leren. Dat geeft zelfvertrouwen

Zoals de meesten van jullie wel weten, zijn mijn kleinkinderen half Spaans, half Nederlands en gaan ze met regelmaat naar hun Spaanse familie. Naar mijn idee hebben ze het beste van beide werelden. Het nabije familiegevoel van de Spanjaarden, het heerlijke klimaat en de zee, zodat ze surfen en duiken leren en de wisseling van de seizoenen in Nederland, hun vriendjes, op de fiets naar school en de vrijheid hier. Spelenderwijs groeien ze tweetalig op. En ze hebben het onuitsprekelijk geluk dat ze grootouders hebben die altijd blij zijn om hen te zien, mede omdat het niet vanzelfsprekend is in welk land ze wonen en omdat het hele fijne kinderen zijn.

Hier zit mijn kleinzoon peinzend over de zee te staren. Ontroerende leeftijd, 11 jaar en al helemaal iemand op zichzelf, hij kan al veel en staat nog volop open voor het onbekende en het nieuwe. Zijn lichaam begint te veranderen en dat valt me vooral op als ze een paar weken in Spanje zijn geweest. Iedere keer lijkt hij weer gegroeid.

Gisteren zat hij een spelletje te spelen en ineens zei hij tegen me Oma Lies ik moet mamma even bellen, want ik voel me heel slecht. Ik heb per ongeluk iets gekocht. Iets wat ik helemaal niet wil hebben en nu kan ik er niet van af. Hij haalde tien euro uit zijn spaarpot om aan zijn moeder te geven. Hij zat er erg mee en het raakte me dat hij zo in wanhoop uit kon roepen Ik voel me nu heel slecht. Tegelijkertijd was ik trots op hem dat hij direct handelde om zijn fout ongedaan te maken en dat zei ik hem ook. Het leek hem iets te verlichten.

ik heb niet het idee dat ik vroeger van mijn fouten kon leren. Er was direct straf en afwijzing en dat geldt waarschijnlijk ook nu nog voor veel kinderen, terwijl het de enige manier is om te leren. Laten we als volwassenen in welke rol dan ook, kinderen helpen om te leren van hun fouten. Laten we hun gevoel leren benoemen en hen ruimte geven om het weer goed te maken, dat geeft zelfvertrouwen.

Maak de prachtige bibliotheek in Utrecht graag snel open

openbare bibliotheek Neude Utrecht

Lieve mensen, kijk nu toch wat een beeldschoon gebouw. Het was jaren het grote postkantoor in de binnenstad van Utrecht en nu omgetoverd tot een boekenpaleis. Een enorme grote openbare bibliotheek is er in gevestigd en de grote boekhandel van Broese Kemink. Wat een ellende dat we er nu nog steeds niet in mogen.

Voor boekenliefhebbers zoals ik, is het een ware droom, dit prachtige Art Nouveau gebouw waar je zomaar een kop koffie mag drinken en een krant lezen. Alles maar dan ook alles aan dit gebouw is mooi. Het is ook een plek om hedendaagse kunst te bewonderen. Je kunt er eveneens geweldig studeren of schrijven. Het gebouw is net voor de eerste lockdown op 13 maart 2020 geopend en alweer langere tijd dicht of op een kier en alleen voor reserveringen.

Wat erg, echt heel erg dat zo’n beeldschoon gebouw dicht is, terwijl het door duizenden mensen bezocht zou kunnen worden. Rustig, met afstand tot elkaar maar elkaar wel glimmend aankijken en stil genietend van al die schoonheid.

Er worden normaal veel talkshows, lezingen en debatten georganiseerd. Ik zou in januari 2021 spreken over jongeren en cosmetische chirurgie. Dat ging niet door en het werd verzet naar februari maar nog steeds is alles gesloten. Nu staan de lezing en het debat op het programma van 22 april 2021. De Hoge school van Utrecht maakte al een podcast over, gekoppeld aan de lezing.

De podcast van Trajectum

Nu maar duimen dat we spoedig van dit gebouw mogen genieten, want we hebben zo’n behoefte aan inspiratie en schoonheid en deze openbare bibliotheek kan daar toe bijdragen. Dit Amsterdamse Schoolgebouw is een van de weinige plekken in de samenleving waar iedereen komt, allerlei soorten mensen, ongeacht rang en stand, ongeacht leeftijd, ziek en gezond maar allemaal mensen die genieten van lezen en die graag een poosje in al die serene schoonheid willen vertoeven. Echt dat is elementair, voedsel voor de ziel.

De sneeuw verdwijnt en de kleuren komen langzaam terug

kasteeltuin in de sneeuw

Afgelopen weekend was de sneeuw in de kasteeltuin nog helemaal bevroren zodat je er alleen heel langzaam doorheen kon schuifelen. Veel mensen genoten van het schaatsen. Ik niet. Ik heb nooit goed leren schaatsen en ben veel te bang om te vallen. Ik realiseerde me scherp dat ik nooit in mijn leven redelijk tot goed zou leren schaatsen en ook al wil ik dat helemaal niet, het stemde me toch weemoedig.

Maar waar ik wel van genoot, was de uitzending van de Verwondering op zondagmorgen. De top interviewster Annemiek Schrijver sprak met Hans Korteweg. Ik kende hem niet al liet zijn naam wel een belletje rinkelen. Het is een man van dik in de zeventig, denk ik en zijn vrouw heeft de ziekte van Alzheimer. Als schrijver en leraar laat hij zich inspireren door het jodendom, christendom en boeddhisme en hij heeft daar veel lezingen over gegeven en enkele boeken over geschreven en nu wordt zijn wijsheid aan de praktijk getoetst, zoals hij het zelf uitdrukte.

UIteraard is Alzheimer een ziekte van verval en zijn er vele uitdagingen en verdrietige momenten maar toch ziet hij zijn demente vrouw als zijn leermeester. Hij leert van haar in het hier en nu te zijn. Wat een prachtig gesprek over de liefde en aanwezig zijn, juist op valentijnsdag.

Het ontroerde me. Sterker nog de tranen liepen over mijn wangen. Schrijver is een top interviewer, zij gaat echt het contact aan en durft alles te vragen op een empathische en belangstellende manier.

Mijn moeder is ook dement maar ik ben zeker niet zo ver als Hans Korteweg. Ik erger me blauw aan haar vragen en vind het bijzonder irritant om iedere dag haar zelfde tekst te horen. Maar wie weet, kantelt mijn gevoel van blok aan mijn been op een dag ook naar dat zij mijn leermeester is, zoals de sneeuw verdwijnt en de kleuren weer zichtbaar worden. Het is er al, alleen ik zie het nog niet en dat troost me dan weer.

Hoopvol over de jongere vrouwen

Hoogwater aan de Lek februari 2021 fotograaf Andreas Bouman

Deze foto laat prachtig zien dat ondergronds en bovengronds elkaar spiegelen. Zou het mogelijk zijn dat nu ondergronds in deze coronatijd van alles in beweging komt over vrouwen en hun uiterlijk? Ik had net een jonge vrouw aan de lijn, maar ik moet natuurlijk zeggen, ik was net met een jonge vrouw aan het beeldbellen, over haar zoektocht naar schoonheidsidealen en het belang van het uiterlijk. Hoe oud zou ze zijn? Ik ben slecht in het schatten van leeftijden maar ze was jong, blozend en onopgemaakt.

Ik geef een interview of drie per week en meestal niet tot mijn vreugde maar nu wel. Ik weet niet of ze wat van mijn werk heeft gelezen maar ze trof direct de goede toon. Zes jaar geleden had ik ook in het blad gestaan waarvoor ze me interviewde en daar verwees ze naar. Ze was blij dat het goed was bevallen en ik opnieuw in gesprek wilde. Ze zei u, dat vind ik ook prettig.

Ze vertelde dat ze met een vriendin driftig in gesprek was over het gebruik van make-up. Haar vriendin had besloten er helemaal mee stoppen omdat ze niet mee wilde doen aan het gemanipuleerde ideaalbeeld en mijn interviewster aarzelde en deed het soms wel. Haar vraag was wat ik daarover dacht. Ik zei dat het leuk is om, als er iets te vieren was, jezelf te versieren, op te maken als je daar zin in hebt, maar dat het ook belangrijk is om je blote gezicht te leren kennen en aan anderen te tonen. We lezen de hele dag elkaars gezicht, we spiegelen allerlei emoties en weten daardoor wat er op gevoelsniveau tussen ons speelt. We willen ons laten zien omdat we op die manier kunnen groeien en de ervaring op doen van echt gezien te worden. Het wordt een beetje ziekelijk, zei ik, als je, alleen nog met een gezicht vol in de make-up een half brood durft te halen. Dan is het geen spel meer.

Het ontroertme dat twee jonge vrouwen zo bewust bezig zijn met wel of geen make-up dragen en dat ze verantwoordelijkheid durven te nemen om niet bij te dragen aan het gemanipuleerde schoonheidsideaal. We spraken uitgebreider over het perfecte mensbeeld van tegenwoordig en hoe onzinnig dat is. Ik legde haar mijn ideale mensbeeld voor Heel in gebrokenheid, waarin paradoxen, in een lichaam geleefd mogen worden. En ze knikte enthousiast, dat ze me begreep. Heel in gebrokenheid sprak ze nog eens aandachtig uit.

Wat een heerlijke ontmoeting waarin we elkaar gespiegeld hebben en nog wel via beeld. Ik ben heel benieuwd naar haar uiteindelijke verhaal en hoop dat ze daar veel andere vrouwen mee bereikt.

Tips om meer tevreden met je lijf te zijn en boek suggesties

Afgelopen weekend viel dit tijdschrift Feelgood van Vriendin op de mat omdat ik aan hen een interview had gegeven. Dat interview resulteerde in het artikel Blij met je lijf, het geheim van een positief zelfbeeld. Nou geheim dat lijkt me wat sterk uitgedrukt, want iedere vrouw weet toch onderhand wel hoe je meer blij, meer tevreden met je uiterlijk kunt zijn. Je lichaam accepteren zoals het is, is lastig voor meisjes en vrouwen die eindeloos op Instagram naar bewerkte lichamen kijken. Maar ook meisjes die gepest zijn met hun uiterlijk of vernederd zoals Mayra Louise vertelt in dit interview, hebben het lastig om hun lichaam te accepteren.

“Als ik dunner ben, dan mag ik andere leding kopen. Als ik dunner ben, dan mag ik op vakantie naar New York….. ik vond mezelf niet goed genoeg, maar wist diep in mijn hart ook dat die tien kilo minder mij het geluk niet ging brengen”. Vrouwen doen er vaak jaren over, soms met behulp van therapie, om te stoppen met dit soort gedachten en hun tevredenheid en geluk niet af te laten hangen van hun gewicht.

Vijf boeken worden er genoemd om positiever over je lichaam te denken

  1. op je lijf geschreven Mayra Louise
  2. knap voor een dik meisje Tatjana Almuli
  3. meer dan mooi Anushka Rees
  4. je bent al mooi. de schoonheid van imperfectie Liesbeth Woertman
  5. Body positive power Megan Jayne Crabbe

Ik geef de volgende vier tips om meer positief over je lichaam te worden, zoals ze beschreven zijn in het artikel.

  1. Kijk niet naar gemanipuleerde beelden, kort je Instagram tijd rigoureus in en volg alleen accounts die realistische foto’s delen.
  2. Vergelijk jezelf met vrouwen die je tegenkomt tijdens het boodschappen doen, niet met afgetrainde vrouwen die duizenden likes ontvangen op hun bikinifoto’s.
  3. Zoom niet in op oneffenheden, maar sta voor de spiegel met het zachtste licht dat je hebt en kijk naar jezelf met een open blik, als een geheel.
  4. Kijk naar wat jouw lichaam allemaal kan. Vrouwen die daar meer op letten, zijn over het algemeen veel tevredener. En weet je? Je hoeft het allemaal niet meteen te geloven, als je het maar ervaart.

Veel speelplezier gewenst deze week met je lijf in de sneeuw en over een paar dagen op het ijs.

Het lichaam in therapie

Dit prachtige boek net gelezen. Het is geschreven voor vakgenoten maar naar mijn mening ook goed leesbaar voor de geinteresseerde leek. Er valt namelijk zoveel uit te halen over het verhaal dat het lichaam vertelt.

De auteur Nelleke Nicolai is psychiater en psychotherapeut en heeft een praktijk in Rotterdam. Zij publiceerde eerder over de behandeling van ernstige, vroegkinderlijke trauma’s. Ik heb haar verschillende keren ontmoet in mijn werkzame leven en tijdens haar lezingen hang ik aan haar lippen. Zij heeft een schat aan jarenlange, empathische ervaring en kan prachtig vertellen en ze is zeer goed op de hoogte van recente wetenschappelijke inzichten.

Toen dit boek uitkwam, heb ik het direct gekocht en met bewondering gelezen. Zij beschrijft de ontlichaming die is ontstaan in de psychotherapie en psychiatrie. Het lichaam lijkt een aanhangsel, iets wat overwonnen moet worden en waar je niet al te veel aandacht aan moet besteden. Het lichaam wordt vaak opgevat als een machine en Nicolai wil het beleefde en geleefde lichaam weer haar plaats geven in de therapie.

Rode draad in haar boek zijn zeven stellingen gebaseerd op moderne neurowetenschappelijke, filosofische en psychoanalytische inzichten:

1.Wij zijn niet ons brein. Wij zijn ons lijf: een belichaamd zelf

2. Bij alles wat we doen en denken resoneert het lichaam

3. de huid is de grens, maar een onzekere

4. Het affectieve homeostatische brein is onbewust en rechtshemisferisch

5. Het zelf is onverbrekelijk verbonden met de ander

6. Het gezicht -de mimiek- is verbonden met de ander op onbewust niveau

7. In de spiegel wordt het belichaamde zelf een object

Kijk naar het lichaam, leer de cliente haar lichaam voelen en let op welk verhaal via het lichaam verteld wordt. Dank je wel Nelleke Nicolai voor je tomeloze inzet en het delen van je kennis en ervaring.

Kinderen, schoonheidsidealen en cosmetische chirurgie

De dikke data show januari 2021

De dikke data show van ZAPP op NPO 3 is een vierluik voor kinderen tussen 9 en 12 jaar over apps, tiktok, sociale media en schoonheidsidealen. De aflevering van 24 januari jl. ging over schoonheidsidealen. Als je wilt kun je de uitzending via uitzending gemist terugzien.

https://www.zapp.nl/programmas/de-dikke-data-show/gemist

Hebben jonge kinderen hier iets aan? Er was een cosmetisch chirurg te zien die vertelde dat de vraag naar fillers en botox erg was toegenomen. In beeld was er een vrouw van 24 die al verschillende ingrepen had laten doen. Een goed voorbeeld voor tienjarigen?

Ook een jongen van 21 die graag op Ken wilde lijken en heel veel ingrepen had gedaan werd uitgebreid en kritiekloos aan het woord gelaten. Een goed voorbeeld voor tienjarigen?

Ik vertelde in het Rijksmuseum dat schoonheid in alle tijden en culturen een rol speelt en er verschillende idealen hebben bestaan. Interessante informatie voor tienjarigen?

De uitzending duurt een minuut of 20 en is druk en vol waarschijnlijk vanuit de gedachte dan 10 jarigen dit leuk vinden, maar het informatie niveau is zeer laag.

Hoe staat het met het lichaam van onze kinderen in deze coronatijd? Worden onze kinderen nog wel voldoende aangeraakt , zodat ze hun lichaam kunnen voelen en een soort eigenaarschap kunnen opbouwen. Helpen we onze kinderen om interne lichaamsensaties te leren kennen en benoemen? Spelen onze kinderen buiten met allerlei materialen om verschillende tastervaringen op te doen?

Het besef dat je eigenaar bent van je lichaam en weet wat het je vertelt, draagt bij aan zelfvertrouwen. Het gevoel lekker in je lijf te zitten maakt weerbaarder tegen het objectiveren van het lichaam.

Vanuit huis creatief en hard werken om kwaliteit te leveren

We wonen op dit moment met drie vriendinnen in een huis. Twee werken aan een universiteit en moeten toevallig allebei een nieuwe cursus digitaal geven. Een nieuwe cursus geven, betekent dat ze alles maar dan ook alles zelf moeten bedenken en maken met allerlei technieken en systemen waar ze nooit eerder mee werkten. De ene cursus met maar 28 studenten maar de andere cursus met 500.

Op dit moment sluipen vriendin en ik zachtjes door het huis omdat de derde net haar cursus is gestart. Zij geeft dus les in een piepklein slaapkamertje en wij bewegen er zo zachtjes mogelijk omheen. Alles ook nog in het Engels. We horen haar hallo zeggen en van alles uitleggen maar horen vooral haar stem omhoog en omlaag gaan en de stem van de student bromt, bast of piept. Het gaat er vriendelijk en welwillend aan toe.

Het hele weekend is het grotendeels over werk gegaan. Er werden instructiefimpjes gemaakt, een filmpje om zichzelf te introduceren want de studenten hebben hun docent nooit live gezien en omgekeerd. Er wordt gevloekt en gepuzzeld met welk systeem er het beste gewerkt kan worden voor verschillende onderdelen. Hoe is het het makkelijkst voor de studenten en hoe houdt de docent overzicht?

De andere vriendin lukt het maar niet collega’s te vinden die ook wat tijd in deze cursus willen en kunnen steken. Iedereen zit al bomvol. Hoe komt ze in hemelsnaam aan genoeg specialisten op al die verschillende onderwerpen? En hoe krijgt ze de samenhang en de afwisseling in de cursus? Er is stress en er zijn grote zorgen maar we helpen elkaar zo goed als mogelijk.

Zelf schrijf ik aan een nieuw boek dus ik heb het relatief makkelijk. Ik ging net op tijd met pensioen om deze digitale verschrikking niet mee te hoeven maken. Lesgeven aan studenten die je niet kent, amper ziet en in zeer korte tijd allerlei systemen leren beheersen, lijkt me niet iets om naar uit te zien. Arme docenten. Arme studenten.

Ik las erover in de krant en hoorde het op de televisie hoe ingewikkeld thuiswerken was maar nu maak ik het even live mee. Wat is dat toch een groot verschil iets zelf leven of er over horen. Wij mensen zijn bedoeld om te leven niet om er over te horen! Hoe kostbaar onze vriendschap en hoe dierbaar dat we zonder enige wanklank elkaar zo tot steun kunnen zijn. We kijken er alle drie smachtend naar uit dat we weer voor een volle zaal kunnen staan, elkaars gezicht lezen, voelen wat er speelt en kunnen ervaren dat je woorden ontvangen worden, weerklank vinden, zodat er iets nieuws kan ontstaan.

Mythes over schoonheid

David Hockney Joy of Nature

Na het zien van Perfect me, een programma van VPRO Tegenlicht, zat ik te stampvoeten. Mijn nijd gaat over de leugens die worden verteld, namelijk dat een op de 12 jongeren een cosmetische ingreep heeft ondergaan en dat een opgespoten gezicht mooi is.

We weten niet hoeveel cosmetische ingrepen er worden verricht in Nederland omdat dat niet wordt bijgehouden.

Mythe 1. Schoonheid heeft altijd voordelen

Mooi zijn heeft voordelen als we elkaar niet kennen. Als we bevriend zijn met elkaar, collega’s, buren of welke relatie dan ook, dan speelt uiterlijk een kleine rol. Als we van elkaar houden, vinden we elkaar prachtig. Van mooie vrouwen die ook moeder zijn, wordt gedacht dat zij slechtere moeders zijn.

Mythe 2. Cosmetische ingrepen maken ons mooier

Kijk naar mensen die veel cosmetische ingrepen hebben gedaan. Kijk naar hun opgespoten lippen, borsten en billen en omhoog getrokken wenkbrauwen waardoor zij in een constante staat van seksuele opwinding lijken te verkeren, wat niet zo is. Het maakt hen niet mooier.

Mythe 3. Cosmetische inngrepen komen veelvuldig voor. Onwaar

Mythe 4. Alleen hele jonge mensen zijn mooi

Jonge mensen zijn vaak prachtig, terwijl ze dat zelf niet zien doordat zij zich vergelijken met gemanipuleerde ideaalbeelden.

Mythe 5. het is mogelijk om een perfect uiterlijk te hebben

Dat is onmogelijk omdat we levende wezens zijn, die constant in beweging zijn en al onze cellen vernieuwen zich voortdurend. Alleen dode dingen kunnen perfect zijn.

Mythe 6. Je kunt pas tevreden zijn over je uiterlijk als je perfect bent

Onwaar. Er zijn grote groepen mensen tevreden met hun uiterlijk die niet perfect zijn. Zij ontlenen hun identiteit minder aan hun uiterlijk en zijn daardoor minder vatbaar voor de cosmetische druk.

Mythe 7. Oude mensen zijn altijd lelijk

Onwaar. Kijk om je heen en zie de diversiteit van uiterlijkheden bij alle leeftijden. Zie de sprekende gezichten waarin hele verhalen te lezen zijn. En zie ook de schoonheid van verdriet en verval.

Er zijn vast nog meer mythes te benoemen. Laat me maar weten welke mythe jij nog ziet.

Laten we ophouden elkaar te vertellen dat we via cosmetische ingrepen mooi kunnen worden. We worden een mooi mens door met verwondering naar onszelf en de anderen te kijken. Laat je zelfbewustzijn zoveel mogelijk los en ervaar!