Blue mondag

wijk bij duurstede januari

Rode maandag zag ik vanmorgen toen ik naar de bus liep om naar het Science Park te reizen. Een overweldigd kleuren schouwspel dat prachtig in beweging was. Tijdens de busrit zag ik er nog allerlei roze en blauw tinten bij komen.

Daar krijg ik een goed gevoel van zo op de maandagmorgen. Niks blue mondag als de somberste dag van het jaar. Dat kan toch helemaal niet. Het is onmogelijk om een dag in het jaar uit te roepen als meest sombere want dat is voor veel mensen behoorlijk verschillend. Voor mensen die in de rouw zijn, zijn vele dagen grijs. Voor degenen die depressief zijn, zich alleen voelen, pijn hebben zijn vele dagen allerlei tinten grijs en zwart. Voor mensen die verliefd zijn, iets moois hebben meegemaakt of gedaan en mensen die zich veilig weten, kan vandaag alle kleuren van de regenboog hebben.

Loop eens wat langzamer, adem wat dieper, kijk eens wat verder om je heen en zie hoeveel kleur nuances er zijn.

Juist in de ochtend zijn in de maand januari vaak schitterende kleuren te zien. Kijk er eens naar, adem erin en vertrouw erop dat we ieder dag weer wat meer naar het licht toe gaan. Laat je niet gek maken door een term als blue monday. Kleur je eigen dagen.

Vandaag koos ik voor een knalroze wollen trui.

Agenda

Lieve mensen

Op mijn website www.psychologievanhetuiterlijk.nl hebben we een agenda toegevoegd.

U kunt daarop zien welke lezingen ik geef het komende jaar. Het zullen er niet enorm veel zijn maar er was vraag naar of ik mijn lezingen van te voren wilde aankondigen. Bij deze. Twee wil ik eruit lichten, het Graalhuis en Studium Generale in Utrecht.

Het Graalhuis in Utrecht organiseert voor vrouwen een tweeluik over schoonheid en seksualiteit. Ik mag de eerste dag verzorgen op zaterdag 15 februari en Marian Geurtsen verzorgt de tweede dag op 28 maart. Eerst vertel ik inhoudelijk over mijn nieuwste boek Je bent al mooi met volop ruimte voor gesprek met de deelnemers. Daarna lezen we een stukje tekst uit het boek en laten dat resoneren vanuit de vraag wat raakt je? In de middag gaan we dansen op zinnen uit mijn boek. Daar verheug ik me zeer op en de dans wordt verzorgd door Riette Beurmanjer. Van te voren aanmelden bij het graalhuis

Samen met Studium Generale hebben we een vierluik gemaakt over Van wie is het vrouwenlichaam? Wetenschappers en expert over medische zorg, schoonheidsidealen, seksualiteit en het vrouwenlichaam en religie. De eerste avond is op 24 februari en de laatste op 25 mei 2020 Tivoli Utrecht. Zelf spreek ik op 23 maart over schoonheidsidealen samen met Janice Deul en Sylvia Holle. Gratis tickets zijn verkrijgbaar bij Tivoli.

Op 20 mei 2020 om 16.15 hou ik mijn openbare afscheidscollege in de Aula van het Academiegebouw op het Domplein in Utrecht. Ook hiervoor bent u van harte uitgenodigd en de toegang is ook hier gratis.

Verjaardags wensen

Dit jaar mijn verjaardag slechts in kleine kring gevierd met kinderen en kleinkinderen en mijn Petezus. Barend had als cadeau heerlijk gekookt. We begonnen zoals u kunt zien met een gegrilde paprikasoep. Ook de kinderen konden deze soep waarderen. Het hoogtepunt was een zelfgebakken taart met vanilleroom. Daar at Isabella zelfs twee stukken van.

Ik was bedroefd omdat in slechts twee weken tijd, twee vriendinnen zijn overleden. Twee vrouwen die met name in de jaren tachtig en negentig erg belangrijk voor me zijn geweest. De ene kreeg een hartstilstand en de ander overleed aan de gevolgen van darmkanker. Het maakte me verdrietig en ik voelde dat de basis die zij mede vormden ging wankelen.

Het is een lastig aspect van ouder worden dat er zoveel mensen om je heen dood gaan.Steeds minder mensen die je gekend hebben, toen je jonger was en een groot deel van je ontwikkeling hebben meegemaakt. Niet alleen meegemaakt maar ook mede vorm gegeven. Ik voelde losgeslagen door hun dood.

Maar mijn verjaardag, de viering van mijn geboorte, wilde ik toch in afgeslankte vorm door laten gaan. Ik hoefde geen cadeaus maar wel muziek en tekeningen en gezelligheid. Dank ook aan jullie voor alle mooie wensen via sociale media en kaarten.

Vooraankondiging

Op woensdag 20 mei 2020 neemt Liesbeth Woertman afscheid als hoogleraar van de afdeling Klinische Psychologie van de faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht. Ter gelegenheid daarvan wordt op deze dag haar afscheidscollege gehouden.

Het afscheidscollege zal zoals te doen gebruikelijk om 16.15 aanvangen in de Aula van het Academiegebouw, gevolgd door een receptie in de Senaatszaal.

De officiele uitnodiging ontvangt u begin maart.

Mocht u al in eerder stadium vragen hebben, dan kunt u zich richten tot het secretariaat van de Afdeling Klinische psychologie via: afscheidLiesbethwoertman@uu.nl

Epifanie

Tevoorschijn komen zo lees ik het begrip epifanie. Het is van oorsprong een religieuze term en verwijst naar een plotselinge, verwarrende openbaring. Het wordt gevierd op 6 januari. Waarom epifanie vooral het feest van de drie wijzen is, is me niet duidelijk. Misschien dat iemand het wel weet en het uit kan kan leggen?

Een plotseling inzicht, iets zien dat je nooit eerder zag, je treft als een blikseminslag is een ervaring die ook psychologisch voorkomt. In de epifanie komt uit het onbewuste een sterk gevoel ophoog met een enorme kracht en vaak ook enkele woorden. Stil zijn en ontvankelijk voor wat er omhoog wil komen, helpt om dit soort doorbraken mogelijk te maken.

Ik vind het onbegrijpelijk en bijzonder. Het gaat gepaard met grote vreugde dat tevoorschijn komen alsof het al heel lang heeft gewacht en eindelijk wordt bevrijd. Het is een totaal andere manier van leven dan ik jaren heb gedaan. Aandachtig, voorzichtig, oplettend en open voor wat zich aan wil dienen.

Oud en nieuw

Gisteren mijn dagboek na gelezen over het afgelopen jaar. Ik vond deze foto van enkele jaren geleden maar voor vandaag zo toepasselijk. Zo fijn dat ik het jaar herinner, want wat vergeet een mens veel en snel. Op ons prachtige Texel in een huisje met Barend en Pete, kijk ik uit op de tuin met konijnen, fazanten en een veelheid aan vogels. Soorten die ik niet eerder zag zoals een uitvergrote mus maar dan met gele vlekjes aan de zijkant. Ik geniet erg van onze gevederde vrienden en konijntjes maken me blij.

Maar goed op de laatste dag van het jaar is het fijn mijmeren. Eerste helft van het jaar lees ik nog veel moe en een nachtmerrie dat de kanker terug was. Mijn boekpresentatie in april was een groot feest. Geweldig veel interviews naar aanleiding van Je bent al mooi met als top interview Annemiek Schrijver in de Verwondering. Mijn kleinzoon die zei “jij bent toch professor en fotomodel?”.

En vanaf september lees ik “voel me blij en energiek zal ik dan toch gezond zijn?” Ik hervind Jung en beleef Rilke, trek weken op met Susan Sontag. 67 boeken heb ik gelezen in 2019 en het allernieuwste inzicht in november “ik ben zwanger zonder baarmoeder”.

Lieve mensen dank voor jullie aandacht, belangstelling, betrokkenheid en meeleven in 2019. Ik had een topjaar vol groei en warmte. Vol verwachting ga ik 2020 in samen met jullie om heel goed te luisteren naar wat het leven vraagt en dat vormgeven.

Licht en donker

Een dag voor Chanoeka, het feest van het licht, is mijn vriendin Chawwa Wijnberg overleden. Op een of andere manier past die dag, dat moment. Ik kan niet uitleggen waarom. Een dierbaar mens, beeldend kunstenares en dichteres, maar bovenal een geliefde vriendin, is dood.

Ik ken haar al veertig jaar en het wonder dat ze bij mij verrichtte was, dat zij mij zag, voordat ik mijzelf kon zien. Ik was een warhoofd in die tijd, somber en zoekend wat ik in dit leven kon. Uiteindelijk besloot ik op 26 jarige leeftijd psychologie te gaan studeren en Chawwa zei: “als jij hoogleraar wordt, wil ik op de eerste rij zitten. Beloof je me dat?” Ik moest vreselijk lachen Ik?

Ik vermoed dat ik niet de enige ben voor wie Chawwa een wijze vrouw was en een visionair.

Voor wie haar niet gekend heeft en dat is zeker jammer bestaat de mogelijkheid om naar haar werk te kijken. Ga naar chawwawijnberg.nl en lees haar gedichten. Haar eerste dichtbundel heet Aan mij is niets te zien en haar laatste Het ontbreken hoor je niet. Beide titels zijn prachtig en verwijzen naar die gebieden in ons leven die zo zeer doen en waar de woorden ontoereikend zijn maar de witregel doet spreken.

Lieve Chawwa van het donker naar het licht.

Wijsheid

Barend en Isabella aan de piano

Zoals u kunt zien, hebben we twee piano’s in huis. Isabella en Barend spelen met regelmaat de sterren van de hemel en met veel plezier. Barend maakt zelf liedjes, soms met tekst erbij en Isabella niet gehinderd door enige kennis speelt zomaar met hem mee

Wat een wijsheid schuilt er toch in kinderen. Onder het eten zei Isabella tegen haar moeder dat ze alle dagen van de week wist. En ze noemde keurig zondag, maandag, dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag op. Heb je dat op school geleerd? vroeg haar moeder. Nee, zei ze dat kwam zomaar in mijn hoofd.

En zo is het. We kletsen en redeneren maar wat af als volwassenen maar wat weten we nu echt? Het is toch verbazingwekkend dat er zomaar gedachten in ons opkomen en soms zelfs hele verhalen?

Laten we ons verbazen over onszelf en spelen als kinderen de komende tijd.

Voyeuristische relatie

Susan Sontag

Gisteravond de biografie van Benjamin Moser over Susan Sontag uitgelezen. Wat een prestatie van Moser om dit boek te schrijven. Petje af.

Ik ben enorm geraakt door haar. Haar schrijverschap, haar activisme en wonderlijke relatie met haar lichaam en haar onvermogen om zichzelf te zien. Maar oh wat zag ze de relatie tussen beeld en werkelijkheid scherp. En zo visionair. Al in 1977 schreef Susan Sontag over de grote hoeveelheid afschuwelijke beelden die uiteindelijk tot onverschilligheid leidt en tot nivellering.

“Praag…Woodstock…Vietnam…Sapporor…Londonderrry…LEICA. Verloren hoop, kwajongensstreken, koloniale oorlogen en wintersport: het is allemaal hetzelfde, alles wordt aan elkaar gelijkgesteld door de camera. Foto’s maken heeft een blijvende voyeuristische relatie met de wereld tot stand gebracht waarin de betekenis van alle gebeurtenissen wordt genivelleerd”. 1977 On Photography

Sontag had jaren lang een relatie met Annie Leibovitz en Susan schreef het voorwoord van het Boek Women, foto’s van allerlei vrouwen. “Een man wordt in de eerste plaats gezien, schreef ze en vrouwen worden bekeken”. Ze beschreef hoe vrouwen worden geprezen en veroordeeld om hun uiterlijk:

“Het is vooral zo interessant om foto’s van bekende schoonheden in de loop der tijd te bekijken, omdat je daaraan kunt zien hoe goed of slecht ze omgaan met het beschamende ouder worden”. Aldus Sontag

Susan Sontag stierf aan kanker en ook dat raakte me diep. Juist omdat ik dezelfde chemo ingespoten heb gekregen waardoor zij jaren later een ernstige vorm van leukemie kreeg waaraan ze is overleden, kwam ze nog dichter bij. Maar daarover op een ander moment meer.

Kijken en bekeken worden, wat een boeiend thema. De diva is de droom van anderen. Susan Sontag wilde Greta Garbo zijn, waarmee ze dat verlangen expliciet met haar homoseksualiteit verbond, waar ze een hekel aan had en waar ze van hield.

Zelfbeeld

Liesbeth met Anna Nooshin over zelfbeeld

De tweede aflevering van het programma van Anna Nooshin Mooier wordt het niet ging over zelfbeeld. Dat blijft toch een interessant onderwerp. Want wat is dat een zelfbeeld?

Nienke Vulink die werkt met mensen die een heel negatief lichaamsbeeld hebben, terwijl ze niet lelijk zijn, Body Dysmorphic Disorder genoemd, beperkt het woord zelfbeeld liever tot lichaamsbeeld en daar is iets voor te zeggen.

We worden geboren zonder zelfbeeld. Het zelfbeeld is een optelsom van de ervaringen die we hebben met andere mensen.Als je je als baby gekoesterd en omarmd voelt dan ontwikkel je een positief zelfbeeld. Voor zover mijn kennis reikt is zelfbeeld het beeld dat andere mensen van je hebben.

Laura van der Aa vertelde dat uit onderzoek blijkt dat HOE mensen denken over hun uiterlijk de beste voorspeller is voor zelfvertrouwen.

Het blijf toch complex omdat we o.a. door het gebruik van het woord ik, iedere dag het gevoel hebben, dat we een zelf zijn. We hebben een lichaam en we zijn een lichaam dat is helder, maar een zelf???