Categorie archieven: Column

Perdu humanistisch café

Geplaatst op door
Beantwoorden

Zondag 18 januari 2026 in Amsterdam, Kloveniersburgwal, in de theaterzaal van Perdu. Helemaal uitverkocht. Dat begint al goed. Het is zo fijn om zo’n dikke banner uitverkocht te zien over de aankondiging lezing Liesbeth Woertman over fluïde identiteit Zeg me wie ik ben.

Barend reed me van wijk bij Duurstede naar Amsterdam en in de auto een stapel boeken om te verkopen. Zo fijn dat ik voor de deur wordt afgezet en in die vreemde wereld kan stappen. Perdu een winkel met alleen dichtbundels. Een man zit rustig te lezen en wijst me waar de theaterzaal is. De man van het geluid en de mensen van het buffet zijn er al. Barend vraagt om een tafel waar hij de boeken op uitstalt. Hij doet de verkoop zodat ik mijn handen vrij heb om een handtekening te zetten en hun vragen en verhalen te horen.

Ik spreek een uur over de ontwikkeling van het ik. Het belang van aanraken, de taal waarin het ik zich ontwikkelt aan een jij. Dat het zelfbeeld, de identiteit iets is wat zich tussen mensen afspeelt. En nog veel meer.

Even een kwartiertje pauze voor een kop thee maar ook in dat kwartier zoeken mensen met hun vragen me op.

Na de pauze mag de zaal vragen stellen. Deze zaal met jonge en oude mensen, vrouwen en mannen, echt een mooie mix mensen. Zelden heb ik zulke echte vragen gehoord. Het was duidelijk dat er veel resoneerde en mensen vanuit hun binnenste, vanuit hun hart een vraag stelden. We spraken over macht, ook zo’n begrip dat zich tussen mensen afspeelt. We spraken over onveilige hechting en de consequenties voor later. We spraken over het nieuwe onderzoek van Nature over de late leeftijd, ongeveer 32, waarop onze hersenen volwassen genoemd kunnen worden. Over het grote belang van vriendschap en de rol van kunst en muziek. En dan ben ik vast nog iets vergeten. O ja of het makkelijker wordt als je ouder bent om moediger te zijn. Ik antwoordde volmondig ja.

Ik moest er zelf aan einde aan maken, want ik werd moe. Moe en diep voldaan reden we naar huis. In de auto voerde ik Barend mandarijnen en nam uiteraard zelf ook.

Vandaag aan mijn lezing voor donderdag schrijven in Zutphen, die gaat over hetzelfde onderwerp maar die vlieg ik net wat anders aan dan hou ik het voor mezelf ook nog leuk.

Begonnen in de eenheid tot afgescheiden wezen Zeg me wie ik ben

Geplaatst op door
Beantwoorden

Maandagavond had ik een bijzondere bijeenkomst met de vrouwen van de Belle van Zuylenkring in Maastricht. Deze weken bereid ik twee nieuwe lezingen voor. De eerste is zondag in Amsterdam bij het Humanistisch café en de tweede op 22 januari in Zutphen.

Zeg me wie ik ben staat in beide lezingen centraal.

Misschien begin ik met de vraag Wanneer begint ons leven? Wat is het begin van wie je bent? Dit begin ligt in ieder geval verder weg dan de dag van je geboorte. We zaten al in de eicel van onze moeders, toen zij in de buik van onze grootmoeders zat. Alles heeft bewustzijn zelfs een eicel. Wat hebben we al meegemaakt voordat wij geboren worden? Welke gevoelens, ervaringen zijn in ons lichaam opgeslagen?

Ik moest denken aan woorden van Carl Gustav Jung: “De mens is bij zijn geboorte reeds miljoenen jaren oud en wij dragen allemaal de hele mensheid in ons”. Dus ja, zegt u het maar, waar begint ons verhaal?

Hoe meer ik hier over na denk, hoe meer ik leer des te meer verwonder ik me.

Licht in de duisternis durven zijn

Geplaatst op door
Beantwoorden

Mijn goede vriend Pete Pronk maakte deze prachtige foto op Texel alwaar we gedrieën enkele dagen waren om de vriendschap te vieren. Zo belangrijk vriendschap zeker in deze barre tijd.

Dictators die zomaar andere landen aanvallen en dat wij als Europa vriendelijk blijven en voorzichtig want ja we hebben hen nodig. NODIG schreeuwt mijn hele wezen, hoezo nodig? Ja we hebben hen nodig als we alles bij het oude willen laten maar een ieder die het hart op de goede plaats heeft en een helder hoofd die zegt nee we moeten het anders doen. In verbinding met elkaar en de andere wezens en de aarde. Genoeg is genoeg.

Maar om stoutmoedig te blijven en in verbinding hebben we ook afstand en speelsheid nodig en anderen om samen mee te zijn en samen te dragen. Het licht in de duisternis durven zijn. Net als de natuur ons voordoet.

Lezingen januari 2026

Geplaatst op door
Beantwoorden

12 januari 2026 spreek ik voor de vrouwen van de Belle van Zuylen kring in Maastricht.

Het is een besloten en interactieve bijeenkomst over Wie ben ik als niemand kijkt.

18 januari 2026 op zondagmiddag in Perdu spreek ik over Zeg me wie ik ben

22 januari 2026 spreek ik over identiteit, verbinding en hechting in De Wijngaard, Wilhelminalaan 3 in Zutphen.

Je kunt deelnemen in Amsterdam en in Zutphen. Misschien zie ik je daar.

Meer plezier in het nieuwe jaar

Geplaatst op door
Beantwoorden

In de kerstvakantie werd me helder dat ik meer plezier wilde in plaats van altijd maar serieus.

Luchtig door het leven gaan heb ik nog niet geleefd en pak ik als uitdaging op voor het komende jaar. Nuttig en zinnig blijven vanzelfsprekend bij me. Zij gaan niet weg maar luchtigheid mag erbij.

Vandaag, in het bekijken van mijn afspraken in het nieuwe jaar en de nieuwe verzoeken in mijn mail, krijgen een nieuwe afweging, namelijk verwacht ik dat ik er ook plezier aan ga beleven? Dat het speelse er een plaats in mag krijgen? En hoe ga ik dan een eventuele afwijzing formuleren. Hartelijk dank voor uw uitnodiging maar is het wel plezierig bij jullie??

Voel me nu al lichter. Ben heel nieuwsgierig hoe me dit gaat bevallen.

Reflectie op 2025; 50 interviews

Geplaatst op door
Beantwoorden

Een interview in Feeling is het laatste interview dat ik in 2025 heb gegeven. Reflecterend op 2025 en kijkend waar ik afscheid van wil en kan nemen om ruimte te maken voor iets nieuws, viel me tot mijn verbijstering op dat ik dit jaar 50 interviews heb gegeven. Oké mijn nieuwste boek kwam uit in januari 2025 Zeg me wie ik ben maar 50 vind ik echt teveel. Dat mag komend jaar zeker minder.

De lezingen en signeersessies heb ik nog niet geteld maar daar ga ik zeker ook naar kijken.

Nu alle rust voelen wat me roept in deze tijd.

Cosmetische chirurgie is het nieuwe korset

Geplaatst op door
Beantwoorden

Naar aanleiding van de debatavond over ruimte voor vrouwen, georganiseerd door Studium Generale in Utrecht werd ik geïnterviewd door Milou van Hintum voor het tijdschrift De Psycholoog. De foto’s zijn gemaakt door Jagoda Lasota. Hoe breken we het knellende schoonheidsideaal open en sowieso de definitie van vrouw zijn en vrouwelijkheid?

Sterrenstof zijn wij. Een met het Al.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Ik lees het fantastische boek Sterrenstof van Margot Brouwer, een sterrenkundige, die de grote vragen in haar boek bespreekt. Op dit moment ben ik pas op pagina 143 maar ik ben er zo enthousiast over dat ik het alvast onder jullie aandacht wil brengen. Want kijk eens naar de onderwerpen daar willen we toch allemaal meer van afweten.

Deel 1 waar ben ik? onze plek in het heelal

Deel 2: Bestaat God? Een met het Al.

Deel 3: Heeft het bestaan zin? Onze natuurwetten lijken geen toeval.

Deel 4: Wat kunnen we weten? Wij horen hier thuis

Deel 5: Wie ben ik? Ons sterrenstoffelijk bewustzijn

Deel 6: Waarom bestaat het kwijt? Goed of slecht, alles is volmaakt

Deel 7 Waar ga ik heen als ik sterf? Het is altijd hier en nu

Nu de kerstvakantie bijna aanbreekt, raad ik graag dit boek aan. Lees, leer, geniet en huiver.

Denken zonder leuning

Geplaatst op door
Beantwoorden

Van Hannah Arendt is deze metafoor Denken zonder leuning. Zelf schrijft ze hierover “Dat wil zeggen, als je de trap op en af loopt kun je je altijd aan de leuning vasthouden, zodat je niet valt, maar we zijn die leuning kwijtgeraakt. Zo vertel ik het mezelf. En dat is inderdaad wat ik probeer te doen.”

Denken zonder leuning wat een eenvoudig en helder beeld, je begrijpt direct wat ze bedoelt.

In deze essays over vrijheid, cultuur en politiek, in 2023 vertaald in het Nederlands, komt sterk het idee naar voren dat vrijheid zich tussen mensen beweegt. De wereld tussen mensen erodeert als we het idee omarmen dat vrijheid is, doen waar je zin in hebt als individu. Arendt omschrijft vrijheid en handelen als twee kanten van hetzelfde tussen mensen.

Ik ben nog maar net aan dit boek begonnen en wil eerst het boek Onuitputtelijk is de waarheid van Otto Duintjer uithebben. Gevoelsmatig heb ik het idee dat deze twee auteurs, zeer verschillend van elkaar, toch allebei verwijzen naar de grondeloosheid van ons bestaan. Ik kom erop terug. Misschien zit er er wel helemaal naast.

Heerlijk de decembermaand om zoveel te kunnen lezen.

Koreaanse vrouwen zijn het geweld meer dan zat

Geplaatst op door
Beantwoorden

Deze foto van mij is eind jaren zeventig gemaakt met tuinbroek

Vanmorgen in de Trouw las ik een interessant artikel over Koreaanse vrouwen die nee zeggen tegen daten met een man, seks met een man, geen huwelijk en geen kinderen. Dat is nogal wat. Ik lees hun verhalen en kijk naar hun gezichten. Mooie gezichten met weinig tot geen make-up. Het merendeel van hen heeft hun make-up aan de wilgen gehangen. Ze willen niet meer behagen, niet meer dienen, niet altijd de tweede viool spelen.

Dit is een paragraaf uit het artikel in Trouw https://www.trouw.nl/es-b9fc1f70

“Het breekpunt kwam in 2016, toen een jonge vrouw werd vermoord bij uitgang 10 van metrostation Gangnam in Seoul. De staat sprak van willekeurig geweld, maar vrouwen noemden het wat het was: femicide. Het werd een pijnlijke herinnering aan de systemische vrouwenhaat die het dagelijks leven doordringt. Een op de drie Zuid-Koreaanse vrouwen ervaart fysiek geweld door mannen, en elke 16 uur wordt een vrouw vermoord, volgens onderzoek van het ministerie van Gendergelijkheid en Gezin”.

Het ontroert me en doet me denken aan de tweede feministische golf in Nederland uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Weg met de bh’s, vrouwen tegen verkrachting werd opgericht, vrouwenhuizen ontstonden, porno winkels werden beklad. Wij zijn vrouwen, we zijn met velen en we hebben er de buik van vol zo zongen we in de straten. En waar staan we nu?

En nu de Koreaanse vrouwen. Hadden zij tot nu toe nog geen feministische golf? Ik weet het niet. Het raakt me dat de vijf vrouwen alle vijf serieus in de lens kijken, niet lachend, terwijl bijna alle foto’s van vrouwen in het westen breed lachend zijn tegenwoordig.