Categorie archieven: Column

Waar ben ik deze maanden mee bezig?

Geplaatst op door
Beantwoorden

Ik ben graag buiten nu de natuur zo volop in bloei staat. Maandagmorgen samen met vriend Pete lopen we te filosoferen over ik en de ander. Het helpt me om me verbonden te voelen.

Ik lees het essay van Tatjana Almundi ter voorbereiding van de bijeenkomst in De Balie Amsterdam over schoonheidsidealen. In 2019 zaten we samen in een forum bij Spui25. Zij had net haar boek Best knap voor een dik meisje geschreven en ik Je bent al mooi. Over de schoonheid van imperfectie. We hebben een groot leeftijdsverschil maar vonden elkaar op de inhoud.

Op 25 juni 2026 word ik publiekelijk geïnterviewd door Willem Roskam in de Domkerk Utrecht over Zeg me wie ik ben. Over de grenzen van identiteit.

In juli 2026 geef ik een drieweekse zomercursus bij de HOVO over Zeg wie wie ik ben en die colleges/lezingen ben ik nu aan het maken.

26 jui-tot30 juli geven Pete en ik samen een vijfdaagse in het klooster Huissen over ik en de ander.

Is al die aandacht voor identiteit niet een teken van ons gevoel van ontheemd zijn?

Waar ik nu mijn meeste tijd en energie aan besteed is aan mijn nieuwe boek over thuiskomen. Over hoe we als mens eigenlijk allemaal vreemdeling zijn zowel in psychologisch opzicht als in het maatschappelijke leven waarin allerlei veranderingen razendsnel gaan. Wat betekent het om ontworteld te zijn, om je als mens ontworteld te voelen? Wat betekent het om niet in een gedeeld verhaal te wonen?

Het wandelen helpt me om tegenwicht te bieden tegen de haat en de liefdeloosheid. Ik wil mijn hart open blijven houden om de momenten van verbinding te blijven voelen en zien.

Thuiskomen in je lichaam

Geplaatst op door
Beantwoorden

Is het mogelijk voor vrouwen om thuis te zijn in hun lichaam?

Het lichaam van vrouwen dat in de symbolische orde als de ander wordt gezien, als niet mannelijk, als gecastreerd, als een lichaam met een gemis.

Het lichaam van vrouwen dat als een seksueel object wordt gezien door mannen. Door sommige mannen zelfs als bezit wordt gezien dat aan hen toebehoort.

Het lichaam van vrouwen dat in de media en beeldvorming wordt neergezet als perfect en leeftijdsloos. Op een aantal pornosites als het gedrogeerde lichaam waar mannen mee mogen doen waar ze zin in hebben.

De wereld die door mannen is gemaakt werkt niet meer en putten onszelf en de aarde uit. Om de huidige wereld te veranderen moeten wij vrouwen en mannen eerst zelf veranderen. En daarna kunnen de verhalen veranderen over wie we zijn.

Het is de hoogste tijd dat vrouwen hun eigen reis gaan bepalen en wakker worden en haar eigen krachten en waarden en leefwijzen ontdekken.

“Als vrouwen zich herinneren dat we ooit zongen met de tongen van zeehonden en vlogen met de vleugels van zwanen, dat we onze eigen wegen baanden door de donkere bossen en daar een leefgemeenschap met vele bewoners creëren, dan staan we geworteld op, als bomen .En als we net als bomen geworteld staan in de aarde… dan zullen wij vrouwen wellicht niet alleen onszelf, maar de wereld redden”. Sharon Blackie

4 mei dodenherdenking

Geplaatst op door
Beantwoorden

4 mei is voor mij een dag van inkeer. Van denken en voelen over het kwaad. Over de mechanismen van uitsluiting.

Ik kan niet anders om op deze dag ook naar binnen te keren. Waar zit mijn oorlog? Met wie of wat ben ik in gevecht? Wie sluit ik uit? Wie please ik of praat ik naar de mond omdat ik bang ben?

Vanmorgen schreef ik hierover in mijn dagboek en kwam bij angst. Angst die ik liever niet wil voelen. Ook kwam ik bij negatieve boodschappen zoals het wordt nooit iets met jou en Jantje huilt en Jantje lacht. Oude verhalen, oude zinnen die tegen mij werden gezegd en in mijn lichaam zijn ingeprint.

Vandaag kijk ik mijn angsten aan en herschrijf deze zinnen in Ik ben goed genoeg en ik toon mijn emoties. Ik sprak ze hardop uit en inderdaad ik moest huilen en lachen.

Moedig naar binnen kijken en me uitspreken op een heldere en zachte manier over onrecht. en morgen vieren dat ik die vrijheid en keuze heb om te veranderen en om mezelf en anderen te dragen.

Niks Looks maximaliseren maar leren voelen dat is de weg

Geplaatst op door
Beantwoorden

Stel je eens voor dat al die mensuren looksmaxxing worden besteed aan het oplossen van grote problemen | Trouw

Waarom denken we toch steeds opnieuw dat als we mooi zijn de violen gaan spelen? Omdat de reclames ons dat vertellen. Omdat de producenten van cosmeticaproducten aan ons willen verdienen. Omdat we onszelf in spiegels en via de blikken van andere mensen en vanuit gemanipuleerde beelden beoordelen. Keihard. Genadeloos. Liefdeloos.

Ontspan. Voel je lichaam. Streel haar, verzorg haar en voel wat ze nodig heeft. Voel wat ze je wil vertellen. voel waar het knelt en voel ook vooral wanneer het jubelt. Zoek en doe activiteiten waarin je je kunt ontwikkelen, plezier kunt maken.

Jongens leer je lichaam voelen. Doe de hamers weg. Beul jezelf niet af. Voel waar je echt blij van wordt en dat is te ervaren in je gezicht, in je lichaam. Ontspan. Doe die activiteiten waar je van gaat bloeien, waar je blij van wordt.

Stel je eens voor schrijft Kelli van der Waals, columniste van Trouw, dat al die uren worden besteed aan het oplossen van grote problemen. Ik voeg toe, stel je voor, dat we al die uren en geld echt aan onze eigen behoeften en ontwikkeling geven en aan die van anderen, wat zullen we dan een fijne samenleving en een goed leven hebben.

Ik word blij van Kelli, een jonge vrouw die vandaag met haar column, de vinger weer eens op de zere plek heeft gelegd.

Koningsdag

Geplaatst op door
Beantwoorden

Op deze foto zie je een stukje van onze tuin. Ik hou van die muur met zijn kleuren en ongelijkheden. Ik kijk er graag naar. In de zomer hangen we er een fonteintje tegenaan voor de vogels en de insecten en het geluid van water.

Het is Koningsdag en al dagen trilden er verwachting in de lucht. Er werden gekleurde vlaggetjes opgehangen, podia opgebouwd en biertaps geïnstalleerd en gisteravond barstte het geluid los van muziek en schreeuwende mensen. Tot diep in de nacht scheurende brommers die een wedstrijdje met elkaar leken te doen. Mijn gehoor begint wat af te nemen dus echt last heb ik er niet van.

Vanmorgen vroeg al een stoet kleine kinderen die luid toeterend door de straten gingen. Barend is naar Utrecht om met vrienden muziek te maken en ik ben alleen. Geniet van de tuin, geniet van de muur, die voor mij de suggestie geeft van een kloostermuur. Ik voel me gezegend met de tuin en dat ik mag schrijven en lezen.

Ik maak een uitzondering en dat is de boekenverkoop in de grote kerk op loopafstand van ons huis en misschien toch een tompouce bij de bakker halen? Het is tenslotte feest maar wat vieren we eigenlijk?

Van wie is ons lichaam?

Geplaatst op door
Beantwoorden

We leven in een tijd waarin we kunnen ingrijpen in ons lichaam. Dit ingrijpen wordt vaak verpakt als een vorm van zelfzorg of empowerment. Achter die ogenschijnlijk persoonlijke keuzes schuilt een misschien ongemakkelijke vraag: Van wie is ons lichaam, van wie is ons verlangen eigenlijk?

De psychologie en filosofie laten zien dat het lichaam niet zomaar van zichzelf is. We kijken met de ogen van anderen naar onszelf, door de aangeboden ideaalbeelden, taal en cultuur. Wat we mooi vinden, voelt persoonlijk, maar is altijd diep sociaal en cultureel gevormd.

Luce Irigaray, die ik weer uit de boekenkast heb gehaald zou misschien zeggen dat we iets zijn kwijtgeraakt. Verschil. Eigenheid. Schoonheidsidealen zijn vanuit de mannelijke, heteroseksuele blik gevormd en vandaaruit is de vrije keuze voor een cosmetische ingreep te wantrouwen. Omdat lichamen steeds meer op elkaar gaan lijken, wordt cosmetische chirurgie geen expressie van individualiteit maar aanpassing aan een ideaalbeeld van mannen over vrouwen.

Judith Butler kijkt op een andere manier naar cosmetische chirurgie. We zijn geen passieve volgers van normen en waarden. We bewegen ons binnen die normen, onderhandelen ermee, spelen ermee. Misschien is een ingreep niet alleen aanpassing maar ook een manier om invloed uit te oefenen om door anderen aantrekkelijk gevonden te worden.

Zelf probeer ik nieuwsgierig naar mijn lichaam en dat van anderen te kijken. Ben niet op zoek naar perfectie maar zie het lichaam als plaats van geleefde ervaringen en mogelijkheden. Ik besef heel goed dat het voor mij makkelijker is om zo te denken gezien mijn leeftijd en het feit dat ik zonder cosmetische chirurgie en gemanipuleerde schoonheidsidealen volwassen ben geworden. Maar misschien helpen de inzichten van Irigaray en Butler jou om een beetje los te laten komen van de sociale druk tot conformeren en wat meer ruimte te maken voor je eigen verlangens.

Jung en het Zelf

Geplaatst op door
Beantwoorden

Kijk eens naar die machtige bomen en dat kleine mensje dat daar tussen loopt.

De foto is gisteren gemaakt, terwijl we vol verwondering door het prachtige natuurgebied liepen aan de rand van Wijk bij Duurstede. We hoorden wel zeven verschillende vogels waarvan de Tjif Tjaf het beste te onderscheiden was. We zagen vennetjes vol leven en het weidse uitzicht met een afwisselend wolkendek. Heel snel voelden we ons fijn en genoten van het samen zijn met al die levende wezens.

Daarvoor had ik een rede van Zarathoestra Een rede die over de essentie van individuatie gaat. Over Van de weg van de scheppenden, de weg naar het Zelf.

Ik vind het een moeilijke tekst en ben blij dat we die vanmiddag met elkaar in onze Junggroep gaan bespreken. Maar tijdens onze wandeling gisteren, kon ik wel iets van die tekst ervaren. Of beter gezegd, kon ik voelen wie we zijn.

Minder tolerantie voor afwijkingen

Geplaatst op door
Beantwoorden

In deze nieuwe Marie Claire staat een interview met de journaliste Fleur Baxmeier en mij. Het ging over het verlies van haar voortand na een fietsongeluk. Haar afwijkende look zorgde voor rare en ongemakkelijke reacties van vrienden en vreemden, vertelde ze me. De kern van het interview cirkelt rondom de vraag Wat zegt dat over ons?

Haar dikke bovenlip, tandvlees vol hechtingen en in het midden, op de plek waar haar voortand had gezeten, een gapend zwart gat. Er waren blikken van vreemden op straat die iets te lang keken .Maar ook vrienden maakten vreemde opmerkingen.

Ik antwoordde haar: “Het is een reflex. We scannen elkaar als mensen voortdurend. Dat gebeurt razendsnel en grotendeels onbewust. Herkenning en gelijksoortigheid zorgen voor geruststelling, afwijking trekt onze aandacht”.

Uiterlijk is een belangrijke factor in hoe we ons tot elkaar verhouden. We zijn de hele tijd aan het spiegelen. Ik vertelde haar dat eigenschappen die we liever niet onder ogen zien, nemen we bij anderen scherp waar. Kwetsbaarheid en lichamelijke breekbaarheid zien bij anderen is confronterend als je dat niet toelaat in wie je bent.

Dapper staat Fleur met het gat in haar mond op de foto bij het artikel. Ze is nu vier maanden verder en moet nog tot juli tot er een nieuwe tand ingezet kan worden. Het is overduidelijk dat in onze gemanipuleerde beeldcultuur iets afwijkends als heel confronterend wordt ervaren.

De vreemdeling in onszelf

Geplaatst op door
Beantwoorden

Bijzondere ervaring is het om boeken te herlezen. Dit boek van Julia Kristeva is verschenen in 1991 in het Nederlands. Ik weet niet wanneer ik het eerder las maar ik weet nog wel dat ik er erg door gegrepen was. Zij heeft een manier van denken en van schrijven die me uitnodigt.

Kristeva is psychoanalytica en dat merk je. Het onderwerp de vreemdeling pakt ze van twee kanten aan. De vreemdeling als de onbekende die we als anders ervaren en benoemen en de vreemdeling in ons zelf. Ze laat overtuigend deze relatie tussen binnen en buiten zien.

Op pagina 11 schrijft ze: Vreemd genoeg woont de vreemdeling in ons: hij is de verborgen kant van onze identiteit, de ruimte die maakt dat wij ons “thuis” kwijtraken, de tijd waarin wederzijds begrip en sympathie ten onder gaat. Als we hem in onszelf erkennen, hoeven we hem niet meer te verafschuwen in de ander”.

Bijzonder om dit werk na zoveel jaren weer te herlezen. Het komt dieper binnen en met een potloodje in de hand, lees ik gefascineerd verder.

Ik vind het bijzonder jammer dat mijn Frans niet goed genoeg is om haar werk in het Frans te lezen. Is er iemand in mijn netwerk die haar wel in het Frans leest en bereid is daar met mij over van gedachten te wisselen? Het voelt namelijk als thuiskomen en dat is precies het thema waar ik nu over schrijf, lees en denk.

Genieten op Texel

Geplaatst op door
Beantwoorden

Wat een goede keuze om er even tussen uit te gaan naar ons geliefd huisje op Texel. We huren altijd hetzelfde huisje en dat voelt als thuiskomen. Hoewel we er maar een paar nachten zijn, ervaren we hier de kloktijd amper. Er is direct een ervaring van ruimte en tijdloosheid. Wonderlijk fenomeen toch aangezien ik ook thuis baas over mijn eigen tijd ben en zelden of nooit een wekker zet.

En de grap is dat ik op Texel dezelfde dingen doe als thuis. Veel slapen, veel lezen, wandelen, schrijven en veel eten koken. Het is misschien het verkleinen van de keuzes. Hier heb ik alleen een koffer met kleding en slechts vier boeken dus weinig te kiezen. Hier heb ik geen afspraken met andere mensen en omdat het Pasen is geen mails. Zou dat het verschil uitmaken?

Lopen in de wind, hand in hand en voelen dat mijn voeten steeds warmer worden. We zeggen iedereen gedag die we tegenkomen maar lang niet iedereen zegt iets terug. Wonderlijke wezens zijn we toch. Na de tocht door de duinen, omlaag en omhoog, komen we aan de top en zien we de zee met haar schuimkoppen en erboven een strakblauwe lucht. Ik kijk ademloos en ga een poosje zitten.

Ik ben een golfje in de zee.