Waar ben ik aan begonnen? Kan ik niet beter aan mijn nieuwe boek werken?

Dit is een foto van de kasteeltuin bij mij om de hoek. Waarom ga ik daar niet stil zitten? Het ruikt heerlijk. Het is stil. Het groen knalt eruit maar nee hoor ik laat me weer eens verleiden.

Verleiden tot wat? Improvisatietheater…………………… nog nooit gedaan.

Terwijl ik midden in de afronding van mijn nieuwe boek over identiteit zit. Nog slechts zes weken te gaan zeg ik ja omdat het me een unieke ervaring lijkt.

Op 21 juni 2024 word ik publiekelijk geinterviewd door Theatergasten in Utrecht, Bouwstraat 55c ZIMIHC theater. De vorming van onze identiteit is een ontwikkelingsproces van hechten en onthechten. Identiteit wordt gevormd door onze relaties, tot wie wij ons verhouden. Dit is de kern van mijn nieuwe boek. Ik heb geen idee hoe de sfeer is, wat de vragen zijn of wat de spelers gaan doen maar ik stel me ervoor open.

Vijf acteurs en een muzikant improviseren ter plekke op het interview. Het is eenmalige en unieke avond en het wordt niet opgenomen. Maar je kunt er wel bij zijn voor slechts 10 euro.

www.theatergasten.nl

Of het een goede keuze is geweest om hier ja op te zeggen of dat ik toch beter lekker in de kasteeltuin was gaan zitten, zal ik pas na de voorstelling kunnen zeggen. Ik kijk er met nieuwsgierigheid naar uit.

Nieuw onderzoek van Dove The Real State of Beauty

Twintig jaar geleden was Dove zo slim om een campagne te starten om het begrip schoonheid te vergroten, door meer diversiteit aan lichamen te laten zien, in hun reclames. Ik heb het altijd gezien als een uitstekende marketingtruc dat hen geen windeieren heeft gelegd, omdat ze de eerste waren.

In 2004, 2016 en nu in 2024 is een groot onderzoek uitgevoerd. 33.00 mensen, mannen en vrouwen, jongeren en ouderen, witte en gekleurde mensen uit 20 verschillende landen deden mee aan het onderzoek. Hier onder heb ik de link naar het rapport geplaatst.

The Real State of Beauty | Echte schoonheid (dove.com)

Het is vooral interessant om het rapport uit 2004 en van nu met elkaar te vergelijken omdat door die vergelijking duidelijk wordt wat de impact van social media is op de beleving van ons uiterlijk. De cosmetische producten zijn geexplodeerd in de die jaren en de ontevreden over het uiterlijk is toegenomen.

Wat me het meest opvalt is dat de helft van de mensen die een negatief lichaamsbeeld hebben zich meer onder druk gezet voelen door de onrealistische schoonheidsidealen dan de mensen met een positief lichaamsbeeld. Zij gaan zelfs zover dat ze een deel van hun intelligentie of jaren van hun leven willen inwisselen voor meer schoonheid. Maar de andere helft 49% dus niet. Dat laatste gegeven is nog interessanter maar daar wordt geen verklaring voor gezocht. Misschien dat zij minder uren op social media doorbrengen? Het belang van hun uiterlijk lager is omdat ze andere bronnen hebben waarmee ze zich identificeren? Ik weet het niet.

Een ander aspect dat ik eruit haal is dat 45 procent van de meisjes zeggen dat er geen excuus is om niet mooi te zijn, gezien wat er allemaal mogelijk is voor vrouwen. Een hoge maakbaarheidsgedachte die nogal verschillend is tussen de landen. Bijvoorbeeld 70 procent van de meisjes uit de Fillipijnen en Indonesie denken dat in vergelijking met slechts 22 procent van de Nederlandse meisjes.

46 procent van de vrouwen van kleur voelen zich beter gerepresenteerd in de schoonheids advertenties en media in vergelijking met 5 jaar geleden.

U begrijpt dat het ingevulde vragenlijsten zijn per computer waarbij het de vraag is hoe goed mensen zich realiseren dat ze onder druk worden gezet. Gemiddelden per vraag zeggen ook niet zoveel maar al wat duidelijker wordt het als we per land kijken en de vergelijking met de eerdere rapporten meenemen. Ik ga proberen het in kaart te brengen.

Bloeiende tuin en de tijd begint te dringen

Deze foto is van de glansmispel in onze tuin. Terwijl ik heerlijk in de schaduw zit te lezen, zoemen vele bijen in en om de bloemen. Iedere ochtend schrijven en iedere middag lezen en tussendoor lekkere hapjes maken. Ik voel me lente. Voel ruimte en lichtheid in mijn lijf en wat lichte nervositeit. Ik voel me net als de mispel in bloei staan.

De maand mei zo vol beloften heb ik altijd heel fijn gevonden. Het groen dat in haar lichtheid uit de grond en uit de bomen spat. De eerste warme dagen. De blauwe luchten met haar schapenwolkjes. Een tijd van verlangen, vol mogelijkheden.

Er zijn nog maar acht weken en dan lever ik mijn manuscript in en daar zit precies mijn nervositeit. Het gevoel van eindeloosheid en tijd zat, begint wat strakker te worden. Het komt er nu op aan wat preciezer te worden, puntiger. Ik kan nog steeds niet in twee zinnen zeggen waar mijn nieuwe boek over gaat. Kan er wel hele verhalen over vertellen.

Het gaat over afgescheiden zijn doordat we maar de helft leven en de andere niet geleefde helft uitbesteden aan anderen. Daardoor voelen we ons eenzaam en door de krankzinnige overvloed aan keuzestress raken we somber. Over de poging om paradoxen te leven.

Ik vermoed dat de struiken en bloemen en vogels en vlinders noch de kikkers zich daarmee bezighouden.

Maar goed, ik ga weer aan de slag. Geniet er ook enorm van omdat ik steeds, tijdens het schrijven, nieuwe ontdekkingen doe. Mijn hele lijf doet mee. Ik ben heel nieuwsgierig naar wat me vandaag weer toevalt.

Nieuw boekcontract getekend

Vandaag, 25 april 2024, een contract getekend bij uitgeverij ten have voor mijn nieuwe boek.

Verschijningsdatum najaar 2024. Op dit moment is er een vormgever aan het werk om een voorkant te maken. Ik had een schilderij van Hilma Klint gekozen, veelkleurig en verschillende vormen met een gezicht tussen al die ronde en meerhoekige objecten. Ik vond het een mooie verbeelding van de inhoud. Maar het gezicht bleek erin gefotoshopt en de rechthebbenden konden om die reden geen toestemming geven. Jammer nu weer op weg naar een nieuwe creatie.

Het nieuwe boek sluit mooi aan op Wie ben ik als niemand kijkt. Opnieuw gaat het over identiteit, over het relationele ik, de relatie tussen de samenleving en het individu, over vrijheid en begrenzing. Daar raak ik maar niet over uitgedacht en er valt nog zoveel over te ontdekken.

Leuk om weer eens op de uitgeverij te zijn. De laatste jaren hadden we veel contact via de mail en met enige regelmaat een lunchafspraak in de Moestuin. Maar nu had ik zin om weer eens fysiek in het hart te zijn waar mijn boeken worden vormgegeven. Het is een onmogelijk grote torenflat vlakbij het voetbalstadion Galgewaard waarin verschillende uitgeverijen bij en met elkaar hun werk doen. Wanden met boeken die net verschenen zijn en een wand met boeken waar je uit mag kiezen om een boek mee te nemen. Zo leuk voor boekengekken zoals ik.

Het motiveert, stimuleert om hier binnen te zijn en even thee te drinken met mijn uitgever Niels Cornelissen en te vertellen hoe ver ik al ben en dat ik weer geconcentreerd kan werken na de dood van mijn moeder.

Aan de slag.

Sophie in de kreukels is prachtig

Boekpresentatie 2019

Ik dacht dat de documentaire Sophie in de kreukels gemaakt is in 2015. Zij ging op zoek in de wereld van de cosmetische chirurgie wat er allemaal mogelijk is en waarom mensen zich aangesproken voelen door de claims van de cosmetische chirurgie.

Zij bezocht mij op de universiteit Utrecht omdat ik al jaren onderzoek doe naar hoe mensen hun lichaam beleven, hoe het ideale lichaamsbeeld tot stand komt en waar de tevredenheid van het uiterlijk mee samen hangt.

Mijn kennis delen in een documentaire die op televisie wordt uitgezonden daar maakte ik tijd voor vrij. We hebben fijn samengewerkt voor haar serie Sophie in de kreukels en ik leerde haar kennen als een intelligente en warme vrouw.

In 2019 kwam mijn boek Je bent al mooi uit en Sophie interviewde mij publiekelijk in mijn geliefde klooster in Huissen.

Nu bijna tien jaar later, onder invloed van social media waar vele mensen, anderen aan de schandpaal nagelen, werd Sophie aangesproken op haar prachtige uiterlijk. Nee aangesproken is niet het goede woord, zij werd lelijk en belachelijk gemaakt. Ik ga dat hier niet herhalen want het is te onzinnig voor woorden.

Sophie nodigde daarop de vrouwen (the real housewives zoals ze zichzelf noemen) uit aan haar tafel om te praten over ouder worden. Ik heb er maar een klein stukje van gezien en moest het toen uitzetten omdat ik het ondragelijk vond. Ze vonden zichzelf grappig en noemden zichzelf verzorgd en over ouder worden ging het niet.

Onder verzorging versta ik iets anders. De vraag kwam bij me op Wie ben je als niemand kijkt en hoe moeten we in hemelsnaam op een aardige manier oud worden?

Mooi afscheid

fotografe Corine Doornebal

Gisteren hebben we onze moeder begraven op de begraafplaats Barbara in Utrecht. Daarvoor hielden we een dienst die we met elkaar gemaakt hadden.

Mijn moeder was niet van een kerk, was niet dogmatisch in haar geloof maar zoekend en zelf nadenkend over het mysterie van God. Ze had alleen lagere school maar heeft zichzelf ontwikkeld. Ze las veel theologie en filosofie. Ze was vooral geraakt door het werk van professor Schillebeeckx en Emmanuel Levinas.

Zij was haar tijd ver vooruit en erg betrokken en bezorgd over de wereld en het klimaat. Zo was ze erg zuinig, vijftig jaar geleden al, met water. Iedere emmertje sop werd naast het toilet gezet en o wee als iemand de wc doortrok voor een plasje. Vliegen vond ze schandalig. Gif spuiten op planten en groenten misdadig. Ze had een groot verantwoordelijkheidsgevoel.

Maar wat was ze ook eenzaam. Ze voelde zich nergens thuis en dat had te maken met de onveilige situatie in haar gezin van herkomst en door de oorlog. Ik vond een prachtige strofe van Nijhoff waarmee ik mijn in memoriam afsloot.

“Wij konden ons niet bij elkaar verschuilen:

Een mens eenzaam, ziet zijn zwarte eenzaamheid

Dieper weerkaatst in de ogen van een ander

Wij zetten haar in het licht. Mijn broer hield een schitterende overweging en we staken zeven lichtjes voor haar aan. Haar (achter)kleinkinderen legden een bloem op haar kist.

We gingen zover met haar mee als we konden. Daarna reden we haar de kapel uit en liepen naar het graf waar mijn vader al zeven jaar ligt. Mijn jongste broer liet de kist langzaam zakken en we strooiden aarde en bloemen op haar kist.

Dit afscheid hebben we samen vorm gegeven. Ieder op zijn eigen manier maar samen.

Mijn moeder is overleden

foto van een schilderij van Paula Modersohn

Mijn moeder is in het gasthuis Bartholomeus in Utrecht op 10 april rond 16.30 zachtjes overleden. Die nacht had ze een licht hartinfarct gehad en dat was blijkbaar net het duwtje om haar over de grens te tikken.

Ze wilde graag dood, Al lang. Ze leed aan Alzheimer en kon na de dood van mijn vader geen zinnige invulling vinden om te leven. Haar leven was zorgen geweest en nu dat niet meer kon, wist ze niet meer wie ze was.

Het Barthomoleus is een geweldige fijne, warme plek en ik ben heel erg blij dat ze daar de laatste zeven jaren van haar leven mocht wonen. Eerst zelfstandig in een appartement en de laatste twee jaren in een groepswoning. Ik buig diep voor het personeel die met zoveel geduld en warmte haar hebben bijgestaan.

Woensdag gaan we haar om 11 uur begraven op begraafplaats Barbara, waar ook mijn vader ligt. We verzorgen een dienst voor haar in de kapel en aansluitend brengen we haar naar het graf.

Ik begeef me nu op onbekend gebied.

Tijd als kwetsbaarheid

fotograaf Pete Pronk 7 april 2024

Dit weekend is vriend Pete weer bij ons. Zondag aan het eind van de middag maakten we onze wandeling via de Middelweg en terug langs de dijk van de Lek. Daar maakte hij deze foto.

We tonen als we bij elkaar altijd onze schatten. Dat zijn verhalen en boeken. Hij bekijkt dan mijn boeken die op stapels liggen, boek voor boek die ik de laatste weken gelezen heb. Secuur kiest hij er vier uit om mee naar huis te nemen, te lenen. Dat doen we over en weer. Zo raakte hij ook het boek van Jan Keij aan. Tijd als kwetsbaarheid in de filosofie van Levinas. Mag ik die ook meenemen, vroeg hij en ik begin er zelf weer hardop in te lezen. Ik stuit dan op:

“Ik moet mijzelf verliezen om mijzelf te kunnen vinden. Alleen door het verdwijnen van het heden wordt het bezit ervan mogelijk. Hij schrijft ook over het zichzelf inhalen in een bij zichzelf achterblijven. Opnieuw is hier de band tussen onafhankelijkheid en afhankelijkheid aanwezig, want uit het onvermogen mijzelf te behouden (afhankelijkheid) rijst het vermogen van bewustheid (onafhankelijkheid) op. Het verval toont hier zijn positieve gezicht: wees blij dat het leven vervalt, want pas daardoor is bewustzijn-van mogelijk”.

Ik kijk hem aan, vervuld van wat ik lees en blader nog even in mijn geliefd boek en lees dan:

“Dankzij de tijd ben ik een identiteit die “verduurt”. De tijd is mijn persoonlijke verval, een vernietigng in slow motion, waardoor mijn bestaan op aarde nomadisch is: ik ben op doortocht zonder mij blijvend te kunnen vestigen. De tijd is voortdurend adieu, een afscheid van de wereld, in absolute passiviteit, omdat het proces van verouderen geheel buiten mijn greep valt. De tijd is hier niet een illusie waaraan ik volgens het boeddhisme ontsnap in het heden. Het vergankelijke heden verklaart juist de tijd”.

Nee lieverd dit boek moet nog een poosje bij je blijven. Dat is duidelijk. Dankbaar druk ik het boek tegen mijn borst. Wat is het toch bijzonder dat woorden zo kunnen raken en iets openbreken net als vrienden dat kunnen.

Peuter in de spiegel. Ik is een ander.

Hoe vaak kijk jij per dag in de spiegel? En hoe kijk je? En wie kijken er met je mee?

Ongelofelijk leuk schouwspel om een peuter te zien die in de spiegel kijkt. Zij/hij ziet een vriendje in de spiegel die precies hetzelfde doet. Als het een losse staande spiegel is dan zie je zo’n peuter rond die spiegel rennen om te proberen dat vriendje te pakken, maar die laat zich niet zien. Het spiegelbeeld is een ander.

Maar een kleuter die in de spiegel kijkt, denkt dat zij/hij zichzelf ziet en dat denken pubers, adolescenten en volwassenen ook. Wonderlijk toch.

Identiteit heeft te maken met worden en minder met zijn. Dat begint al bij geboorte waar we leren wat we voelen en dus wie we zijn, omdat een ander dat ons vertelt. Maar we zijn niet alleen overgeleverd aan anderen, anders zou er nooit iets nieuws kunnen ontstaan. We kunnen ook afstand nemen, op zekere leeftijd, want we willen allemaal ook iemand op onszelf zijn. Separatie is dus zeker zo belangrijk voor onze identiteitsontwikkeling als identificatie.

Nu even terug naar de spiegel. Misschien heeft de peuter toch wel gelijk. Uit een onderzoek bleek dat middels EEG waarmee de reacties in de hersenen gemeten werden, dat peuters van 1,5 jaar zichzelf wel herkennen in de spiegel. Peuters lijken op deze leeftijd meer van zichzelf te weten dan ze in hun gedrag laten zien of juist wel?

Vanaf de puberteit en de hele volwassenheid zien mensen zichzelf niet meer in de spiegel maar oordelen ze vanuit ideaalbeelden, emoties en eerdere ervaringen en zijn vanuit die denkbeelden vaak geen vriendjes met zichzelf.

Lezen en schrijven en steeds nieuwe ontdekkingen doen

Ik weet niet meer hoe ik aan deze foto kom of waar die is genomen. Maar alle foto’s en andere kunstuitingen met lezende vrouwen draag ik een warm toe.

Ik hou heel veel van boeken. Altijd gedaan. Als kind toog ik iedere week naar de bibliotheek en haalde het maximale aantal boeken. Daarnaast las ik ook de boeken van mijn broertjes. Ik mocht altijd al eerder boeken van een hogere leeftijd mee naar huis nemen omdat ik de boeken van mijn eigen leeftijd al uit had.

Ik hou ook heel veel van bibliotheken en boekwinkels. Er overvalt me direct een rust en een hebberigheid zodra ik een voet over die drempels zet. Het is mijn habitat. Ik voel me daar rijk en gelukkig.

Ik lees ook altijd meerdere boeken tegelijkertijd. Wel verschillende genres. Dus bijvoorbeeld op dit moment lees ik Het rode boek van Jung, Jolande Withuis, vrouw en vrijheid, Wat het lichaam weet van Hendrik Jan Houthoff en Simone de Beauvoir misverstand in moskou. Afhankelijk van mijn stemming en energie pak ik het boek op wat op dat moment het beste past.

Ook ligt er altijd een stapel verse stapel boeken op me te wachten. Mijn kleindochter heeft me al een paar keer gewaarschuwd dat ik geen nieuwe boeken moet kopen als ik er nog zoveel ongelezen heb liggen. Maar het lukt me niet. Zaterdag toch weer twee aangeschaft.

Echt ik woon minder in mijn hoofd dan vroeger maar het lezen is nog steeds zeer aantrekkelijk. Nu ik ook de roep van het schrijven niet meer kan weerstaan, is er een soort rumoer ontstaan tussen die twee, lezen, schrijven, schrijven, lezen, lezen, schrijven.

De wondere wereld van de woorden…….. ik vind het een groot genoegen en verbaas me iedere keer over het zichtbaar worden van een nieuw deel, een nieuwe laag van de wereld.