Tag archieven: identiteit

Op bezoek bij de vrijmetselaars met het thema identiteit

Geplaatst op door
Beantwoorden

Vrijdag 9 oktober 2026 was ik te gast bij de Vrijmetselaarsloge Karel van Zweden in Zutphen. De loge bestaat 175 jaar en geeft in 2026 iedere maand een lezing aan de stad. Mensen hoefden zich alleen aan te melden. Ik gaf de zevende lezing.

De lezing was helemaal volgeboekt en zelden heb ik zoveel mannen in de zaal gezien. Ik kende niemand maar een paar mensen die binnen druppelden kenden mij wel maar de meesten hadden nog niet van mij gehoord. Er heerste een sfeer van verwachtingsvolle aandacht.

Dan is het even zoeken naar toon en voorbeelden maar al snel stond ik er helemaal in mijn element. Ik begon met de vraag Wanneer begint ons leven? Wat is het begin van wie je bent?

Er heerste een open sfeer en vele vriendelijke gezichten keken me aan. Er werd geknikt en af en toe geglimlacht. Ik kon door de zaalindeling iedereen ook goed zien en zonder microfoon is ook fijn spreken.

Na een klein uur was er tijd voor vragen en die cirkelden rondom genderidentiteit maar vooral rondom vrijheid versus bepaaldheid. Waar ligt de ruimte om onszelf vorm te geven als zoveel elementen van identiteit bepaald zijn door anderen en door de cultuur?

En we kwamen bij geraakt worden door een klein kind, door muziek, schoonheid en de natuur. Bij aanwezig zijn in wat je doet. Open en geconcentreerd tegelijkertijd. Het zijn voorbeelden van wezenlijk contact, waardoor het individu zich bevrijd voelt en in contact komt met datgene wat niet gesplitst is.

Aan het eind waren een warme complimenten, een fles Vrijmetselaar likeur en een boek over de orde van John Dickie. Hoe de vrijmetselaars bouwden aan de moderne wereld. Ook was er heel gastvrij een hotel voor me geboekt.

Het regende in Zutphen maar met een warm hart liepen we naar ons hotel. Innig tevreden na een mooie avond .Ik ben heel nieuwsgierig naar het boek.

Landelijke Vereniging Medisch Psychologen, een fijne groep om mee te floreren

Geplaatst op door
Beantwoorden

Gisteren 29 september 2026 sprak ik op het congres van de Landelijke Vereniging Medisch Psychologen in Vaals alwaar zij een driedaagse congres hielden met als titel Great Changes.

Om half zeven opgestaan om naar een ride and kiss plek op de centraal station van Utrecht te gaan. Ik mocht meerijden met twee vrouwen, die ik niet kende, naar Vaals. Dat is best een eindje rijden, namelijk 2,5 uur waar ik best tegenop zag. Maar dat was niet nodig geweest. Ik ontmoette twee charmante, capabele vrouwen, van in de veertig. Die twee kenden elkaar wel dus ik zei, gaan jullie maar lekker naast elkaar zitten dan kunnen jullie praten, ik ga wel stil achterin zitten, en doe af en toe mijn ogen dicht, want ik heb slecht geslapen.

En zo geschiedde. We reden zonder ernstig oponthoud zoevend naar de prachtige heuvels van Zuid Limburg. Daar aangekomen gingen we op het terras zitten, in de zon, aan het water. We waren er rond 11 uur en ruim op tijd. Het congres begon om 13.30.

De vrouwen gingen aan de slag met de voorbereiding en ik mocht heerlijk buiten blijven zitten voorzien van koffie, water en een broodje. Zo lief en zorgzaam echt bijzonder fijn. Ik maakte nog een wandeling en werd naar binnen geroepen door Margreet die mijn powerpoint aan het installeren was. Ze zei “op een slide loopt de tekst door een beeld is dat de bedoeling?” Nee zei ik, maar ik ben niet zo handig. Oh dan doe ik het wel even voor je en kijk daar ontbreekt volgens mij een woord. En in een vriendelijk samenspel, zonder stress, paste ze de twee slides aan. Waarvoor grote dank.

Ik vertel dit redelijk uitgebreid omdat ik zo verrast en blij was met al die zorgzaamheid en aandacht. En er was nog iets anders wat opviel namelijk geen opgespoten lippen of strakgetrokken gezichten. Allemaal goed verzorgd met een open blik en houding, wat lichte make-up of geen make-up en aanwezig. Geen maskers. Wat een heerlijke groep om mee samen te werken, daar te spreken en er werd zo aandachtig geluisterd.

Op de terugweg in een taxi met een alleraardigste vrouwelijke taxichauffeur voelde ik hoe moe ik was en blij. Blij omdat het nog mogelijk is om in geconcentreerde aandacht en aanwezigheid met elkaar van gedachten te wisselen en warmte te ervaren.

Het was niet mijn beste lezing die ik gaf want de slechte nacht was voor mezelf voelbaar maar het was wel een van mijn beste lezingen door de bedding van werkelijke belangstelling en aandacht. Grote dank daarvoor en nog een mooi congres gewenst.

Grenzeloosheid maakt onvrij

Geplaatst op door
Beantwoorden

Totale vrijheid klonk mij in mijn jonge jaren als muziek in de oren. Daar ben ik in de loop der jaren wel anders over gaan denken. Nu weet en ervaar ik dat totale vrijheid leidt tot onverschilligheid niet alleen naar een ander maar ook tot zelfvervreemding en destructie.

In Zeg me wie ik ben, schreef ik een hoofdstuk over vrijheid en identiteit. Nu ons wordt voorgeschoteld dat we volledig autonoom zijn en uit alles kunnen kiezen en we zelf verantwoordelijk zijn voor onze keuzes, lijken de machtsverschillen uit beeld. En dat is gevaarlijk zoals we kunnen zien aan de autoritaire leiders in de wereld die andere mensen vernederen en buitensluiten.

Om vrijer te worden, moeten we ons eerst bewust zijn van alle hechting die ons vormt. Nadenken over macht, nadenken over onrecht, maakt ons ietsje vrijer. Als je niet door hebt, door wat en wie je wordt bepaald, blijf je in de waan dat je zelf hebt gekozen.

Grenzen bepalen wie je bent en waar je voor staat. Zonder grenzen ben je een speelbal van andere mensen, van reclames en influencers.

Als we handelen vanuit positieve vrijheid, als we scheppend bezig zijn, kunnen we iets toevoegen aan onszelf en de wereld.

In vrede kunnen leven met onszelf en elkaar vraagt iedere dag om keuzes. Jezelf zijn doen we samen.

Vrijheid en identiteit

Geplaatst op door
Beantwoorden

Fotograaf Pete pronk

Vrijheid en identiteit. Een wonderlijk duo.

Mijn 2de college voor de HOVO zomercursus Zeg me wie ik ben ging over de relatie tussen vrijheid en identiteit.

Het gevoel van vrijheid, zelf mijn wetten bepalen, brak op 16 jarige leeftijd in alle hevigheid bij me door. Geen idee wat ik wilde maar het gevoel was sterk. Ook Lou Andreas Salome wist al op jonge leeftijd dat vrijheid voor haar van wezenlijk belang was. Waar komt dat verlangen toch vandaan en waarom geeft de een daar wel gehoor aan en de ander niet. Vragen, vragen, onmogelijke vragen. Hoewel! Erich Fromm schreef daar een prachtig boek over Angst voor de vrijheid. Nog steeds de moeite van het lezen waard.

Vrijheid definieerde ik tijdens dat college als de mogelijkheden benutten om meester te worden over je handelen. Daarvoor moet je eerst aan de slag met allerlei denkpatronen, aannames die je belemmeren. Dat is een klus op zich maar levert veel op.

Daarna biedt Vrijheid de ruimte om je identiteit opnieuw vorm te geven. Een eigen bewust gekozen Identiteit biedt richting en betekenis waardoor vrijer handelen haalbaar wordt. Maar elke identiteitskeuze sluit ook andere keuzes uit .In die zin is het een levenslang proces om je vrijheid steeds te heroveren.

“Ik zal koste wat kost zelfstandig mijn leven inrichten, hoe moeilijk dat ook zal zijn. Mijn leven moet geen principe vertegenwoordigen, maar iets veel wonderbaarlijkers- iets wat in jezelf zit en pure levenskracht is en juicht en zich wil uiten. We zullen wel zien of de zogenaamde absolute grenzen die de wereld voor ons trekt, geen onschuldige krijtstrepen blijken te zijn”. Lou Andreas-Salome

Het ervaren dat er een nieuwe deur open gaat, geeft zo’n krachtig gevoel van vrijheid en vreugde, zelfs een innerlijk raam op een kier zetten, lucht de binnenwereld al behoorlijk door.

Succesvolle zomercursus Zeg me wie ik ben

Geplaatst op door
3

16 juli 2026 gaf ik het laatste college van dit academische jaar bij de HOVO. Het thema was uiterlijk en identiteit. Samen met de colleges vrijheid en identiteit en de ontwikkeling van zelfbeeld en identiteit een mooi trio.

Ook de vragen van de cursisten konden ruim aan bod komen omdat iedereen, soms na enig aandringen, luid en duidelijk sprak zodat iedereen de vraag of opmerking kon horen. De vragen cirkelen rondom ontwrichtende gebeurtenissen in het leven zoals wanneer je op latere leeftijd hoort dat je ADHD hebt, of een burnout of wat niet meer werken met je identiteit doet.

Het was fijn om daar antwoorden op te kunnen formuleren. Kleine aanzetten geven zodat de ander er weer mee verder kan. Er zijn vele verhalen en ervaringen gedeeld en dat in een groep van 40 mensen. Petje af voor de openheid.

Zelf ervaarde ik weer hoe belangrijk het is om je als docent open en kwetsbaar op te stellen, met goede voorbeelden komt, geduldig, langzaam en helder spreekt met een enkel grapje tussendoor.

Vannacht een paar uur wakker gelegen. Dan komen flarden van gesprekken weer boven en dan voel ik mededogen met ons. Wat maken we toch allemaal veel mee, zeer verdrietige en ontwrichtende ervaringen en ook van diepe schoonheid en vreugde. Dan is het zo helend om met elkaar in openheid te spreken, luisteren en verwonderen. Samen moedig voorwaarts op ontdekkingstocht.

Perdu humanistisch café

Geplaatst op door
Beantwoorden

Zondag 18 januari 2026 in Amsterdam, Kloveniersburgwal, in de theaterzaal van Perdu. Helemaal uitverkocht. Dat begint al goed. Het is zo fijn om zo’n dikke banner uitverkocht te zien over de aankondiging lezing Liesbeth Woertman over fluïde identiteit Zeg me wie ik ben.

Barend reed me van wijk bij Duurstede naar Amsterdam en in de auto een stapel boeken om te verkopen. Zo fijn dat ik voor de deur wordt afgezet en in die vreemde wereld kan stappen. Perdu een winkel met alleen dichtbundels. Een man zit rustig te lezen en wijst me waar de theaterzaal is. De man van het geluid en de mensen van het buffet zijn er al. Barend vraagt om een tafel waar hij de boeken op uitstalt. Hij doet de verkoop zodat ik mijn handen vrij heb om een handtekening te zetten en hun vragen en verhalen te horen.

Ik spreek een uur over de ontwikkeling van het ik. Het belang van aanraken, de taal waarin het ik zich ontwikkelt aan een jij. Dat het zelfbeeld, de identiteit iets is wat zich tussen mensen afspeelt. En nog veel meer.

Even een kwartiertje pauze voor een kop thee maar ook in dat kwartier zoeken mensen met hun vragen me op.

Na de pauze mag de zaal vragen stellen. Deze zaal met jonge en oude mensen, vrouwen en mannen, echt een mooie mix mensen. Zelden heb ik zulke echte vragen gehoord. Het was duidelijk dat er veel resoneerde en mensen vanuit hun binnenste, vanuit hun hart een vraag stelden. We spraken over macht, ook zo’n begrip dat zich tussen mensen afspeelt. We spraken over onveilige hechting en de consequenties voor later. We spraken over het nieuwe onderzoek van Nature over de late leeftijd, ongeveer 32, waarop onze hersenen volwassen genoemd kunnen worden. Over het grote belang van vriendschap en de rol van kunst en muziek. En dan ben ik vast nog iets vergeten. O ja of het makkelijker wordt als je ouder bent om moediger te zijn. Ik antwoordde volmondig ja.

Ik moest er zelf aan einde aan maken, want ik werd moe. Moe en diep voldaan reden we naar huis. In de auto voerde ik Barend mandarijnen en nam uiteraard zelf ook.

Vandaag aan mijn lezing voor donderdag schrijven in Zutphen, die gaat over hetzelfde onderwerp maar die vlieg ik net wat anders aan dan hou ik het voor mezelf ook nog leuk.

Lezingen januari 2026

Geplaatst op door
Beantwoorden

12 januari 2026 spreek ik voor de vrouwen van de Belle van Zuylen kring in Maastricht.

Het is een besloten en interactieve bijeenkomst over Wie ben ik als niemand kijkt.

18 januari 2026 op zondagmiddag in Perdu spreek ik over Zeg me wie ik ben

22 januari 2026 spreek ik over identiteit, verbinding en hechting in De Wijngaard, Wilhelminalaan 3 in Zutphen.

Je kunt deelnemen in Amsterdam en in Zutphen. Misschien zie ik je daar.

VMTI congres: lezing over lichaamsbeelden en de invloed van cosmetische ingrepen op het wij-zij mechanisme

Geplaatst op door
Beantwoorden

Het is een wat donkere foto maar dat was het zeker niet qua sfeer. Het is een mooie zaal in het interessante 50/50 Belmont hotel in Ede waar de VMTI haar jaarlijkse congres hield.

50/50 Belmont hotel is een interessant concept omdat het een plek is waar zowel het Leger des Heils domicilie houdt als dat er ruimtes voor congressen worden verhuurd. Arm en rijk onder een dak. Vandaar de naam 50/50 en een mooi voorbeeld van dat we als mensen meer gemeenschappelijk hebben dan dat we van elkaar verschillen. Totaal iets anders dan het identiteitsprincipe van uitsluiting. Als ik zeg dat ik slim ben en dat onderdeel laat zijn van mijn identiteit dan zeg ik tegelijkertijd dat ik niet dom ben, terwijl ik dat uiteraard op veel gebieden wel ben. Als ik mijn eigen domheid niet kan zien dan denk ik dat de andere mensen dom zijn, zo werkt het in- en uitsluitingsmechanisme.

Mijn lezing ging over het in- en uitsluitingsmechanisme van identiteit en cosmetische ingrepen in een zaal met tandartsen en andere mondverzorgers. De ander die mij ik maakt. Ik had het vuur weer te pakken en de mensen in de zaal resoneerden. Het belang van op een warme manier ontvangen te zijn als kind. Het deel van een groep willen zijn, ergens bij horen en iemand op jezelf durven zijn. Hoe het voor de ene mens makkelijker is om zich te weren tegen de druk van de cosmetische industrie. Hoe ik met mijn kaarsrechte spierwitte gebit laat zien tot welke groep ik behoor, namelijk tot degenen die zich dat kunnen veroorloven en sluit ik de armere mensen met een gehavend gebit uit. Dat zijn dan namelijk de anderen. En de andere mensen zijn altijd minder.

Ik vond het een zinnige en levendige bijeenkomst en hoop hier en daar iets in beweging te hebben gebracht om niet op ieder verzoek tot cosmetische verandering ja te zeggen maar goed voor onze monden te blijven zorgen.

ps. ik heb geen mooi recht wit gebit maar een goed schoon gebit

Identiteit wat is dat toch iets wonderlijks

Geplaatst op door
Beantwoorden

Maandag om 19.30, 1 september, geef ik een lezing over identiteit. Mijn boek Zeg me wie ik ben is de basis van de uitnodiging voor de eerste lezing in deze serie. De toegang is gratis en wel even aanmelden. Ik zal ook wat boeken meenemen zodat je die in kunt kijken en eventueel kopen.

Simpel gezegd is identiteit een gevoel ongeveer dezelfde persoon te zijn ongeacht tijd en plaats. In deze definitie zit een sterke onderstroom van continuïteit in maar is dat wel zo?

Ik zal de ontwikkelingsstadia langslopen en de conflicten die we hierin dienen op te lossen weergeven. Als we deze conflicten allemaal positief oplossen dan komt er een prachtig rijtje tevoorschijn van vertrouwen en hoop maar het leven is kronkelig. We ontwikkelen onze identiteit met anderen in een bepaalde omgeving. We geven onszelf gedurende ons hele leven vorm in relatie met anderen. De weg zit boordevol paradoxen en moeilijkheden.

Om er enkele te noemen. We willen uniek zijn en bij een groep horen. We willen we vertrouwen maar als vertrouwen beschadigd is, durven dat dan nog wel? Als we een element aan onze identiteit hebben toegeëigend, dan sluiten we de tegenpool uit.

Met paradoxen leveren is niet makkelijk maar geeft wel een rijk leven. Erbij horen en je eigen identiteit trouw blijven, vraagt moed. Laat ik me kennen, durf ik me te laten zien? Jezelf geven maar jezelf niet offeren vind ik persoonlijk een hele moeilijke.

Kortom we hangen van paradoxen aan elkaar en het is een wonder dat we regelmatig onszelf als continue kunnen ervaren.

Kortom ik verheug me op onze ontmoeting.

Retraite ik en de ander. Helend voor de ziel

Geplaatst op door
Beantwoorden

fotograaf Pete Pronk

Vandaag thuisgekomen na een vijfdaagse retraite in het klooster Huissen samen met Pete Pronk met als thema Ik en de Ander. Over relationele identiteit waar ook mijn nieuwste boek Zeg me wie ik ben. Over de grenzen van identiteit overgaat.

Zondagavond 20 juli zijn we begonnen in de sjoel, dat is de zolderruimte in het klooster waar deze foto is genomen. Een grote ruimte om fijn in te verblijven en waar verschillende werkvormen mogelijk zijn. Er zijn tafels, stoelen, matjes en meditatiekussentjes. Zondagavond gebruiken we voor een rustige kennismaking en een goede landing om te voelen wat een mens nodig heeft. We vragen dan ook altijd “wat is je wens voor deze dagen?”. Een enkeling zegt het niet te weten maar de meesten weten het wel. Meer ruimte, meer rust en meer zachtheid zonder te werken maar door beter te voelen, door meer aanwezig te zijn in het lijf. Een ieder heeft zo haar eigen woorden.

Iedere morgen beginnen we met mediteren. Daarna een tekst over ik en jij, over identiteit, wie kies je om te zijn, een oefening en een uitwisseling van de opgedane ervaringen. Om 12.30 lunch en ruimte om te rusten, te wandelen, te tekenen en te praten. Pas om 14.30 begint ons middagprogramma waar het bewegen, het lichaam en de stem centraal staan. Pete Pronk geeft deze middagen. We zingen, wiegen, masseren, dansen en luisteren naar onze eigen stem en die van anderen. Individueel, in tweetallen en soms met de hele groep. Bij sommige komt er amper geluid uit, anderen durven en kunnen al meer kleuren te laten horen en bij ons allemaal kunnen we aan het eind van de retraite onszelf, onze stem laten horen.

Veel aandacht voor niet geleefde stukken in ons, voor onze schaduwkanten, veelal op speelse wijze. We hebben schuddebuikend gelachen en soms gehuild, gepiept, gekreund. De avonden gebruiken we in rust omdat wat zich in ons beweegt en wat aangeraakt is, beter te voelen, beter te verstaan.

We ervoeren onze uniciteit en dat we hetzelfde zijn. Zelden zoveel wederkerigheid ervaren als met deze groep. Helend voor de ziel zoals een van de deelneemsters zei.

Wil je dit ook ervaren? Wil je meer weten hoe anderen ons ik maken en waar onze vrijheid en ruimte ligt? Geef je dan op voor onze vijfdaagse in oktober. Meerdaagse Ik en de ander