Identiteit fascineert me mateloos. Hoe identiteit tot stand komt, wat het eigenlijk is en wat de invloed van de tijd en cultuur daarmee te maken heeft, zijn vragen waar ik al vaker over schreef en die in mijn eigen leven steeds weer terug komen. Het wonder dat we denken dat we een vrouw, moeder, dochter, geliefde, geleerde zijn in plaats van dat we ons realiseren dat we al deze rollen spelen. Maar een nog groter vraagteken is dat het spel spelen van een rol voelt als werkelijkheid.

De enige die dat doorhebben zijn prostituees. Zij zeggen “ik speel de hoer”. Ik denk dat de nieuwe ministers ook het gevoel hebben dat ze minister spelen maar dat zeggen ze niet hardop. Iedere nieuwe baan, ieder diploma dat we behalen, doet iets met wie we denken te zijn. Zet iets nieuws in beweging en zoekt openingen in onze identiteit om de nieuwe rol op te kunnen nemen. In onze levensloop komen er nieuwe identiteiten bij en gaan er delen af, als we bijvoorbeeld met pensioen gaan of scheiden of ernstig ziek worden. Deze veranderingen kunnen accepteren is hogere levenskunst.

We beginnen allemaal met het spelen van een toegewezen gender, een toegewezen rol, die door de tijd en plaats en taal al betekenis heeft, voor onze geboorte.

Voorbeelden zien en die dan volgen, nadoen, en als we dat spel een tijdje spelen, voelt het alsof we het zijn. Een duidelijk voorbeeld is moeder worden. Je wordt moeder door het krijgen van een kind. Ons kind maakt ons moeder maar dat zijn we niet vanaf dag 1. We hebben andere moeders bezig gezien, we hebben erover gelezen, we hebben films gezien, boeken gelezen en hebben zelf ervaring, als kind met een moeder. Maar zelf moeder worden, is een vaak langdurig proces, en voor sommigen van ons, blijft het een levenslange vervreemdende ervaring en voor anderen is het moederschap een jas die past.

Vrouw spelen, je eigen moeder nadoen of je tegen je moeder afzetten, om een eigen identiteit als vrouw te ontwikkelen. Vrouw spelen en lippenstift opdoen en merken dat mannen op je reageren en dat verwarrend vinden. Vrouw spelen en je meer met de vader identificeren.

Ik las dat dit jaar voor het eerst vrouwen die ouder zijn dan 28 jaar mee mogen doen aan de miss universe verkiezing en dat zij moeder mogen zijn. Blijkbaar zijn mooi zijn en moeder zijn, geen elkaar uitsluitende categorieen. Dus zelfs in de wereld van de schoonheidsidealen is verandering mogelijk.