De ademhaling van de wereld is dat wat wij horen als stilte

Zaterdagmiddag is er een inspiratiemiddag geweest in het Graalhuis in Utrecht. Negen heel verschillende vrouwen die de tijd en aandacht namen om aan de slag te gaan met innerlijke schoonheid. Ik weet niet precies wat ik bedoel met innerlijke schoonheid maar het heeft iets te maken met verbinding, traagheid en meerstemmigheid.

ik koos daarvoor twee briljante schrijfsters Andreas Burnier en Clarice Lispector omdat zij mij zo inspireren. Andreas door haar moedige romans over mannelijkheid en vrouwelijkheid en haar essays over mystiek en Clarice omdat zij mij wijst op het uitdrukkingsloze, de witregel. Twee moedige vrouwen die tegen hun tijdsgeest ingingen en trouw bleven aan hun eigen zoektocht.

En het was interessant dat Lispector onbekend was bij de deelnemende vrouwen en ook Burnier was geen grote bekende en toch resoneerde er blijkbaar iets in de aankondiging waardoor de vrouwen op deze inspiratiemiddag waren afgekomen.

Negen onbekende vrouwen in een kring. We stelden ons aan elkaar voor door al onze rollen en stemmen te noemen die deel uitmaken van onze identiteit. Ik begon met: ik ben een grootmoeder, moeder, dochter, zus, witte vrouw, geleerde, ridder, vriendin, geliefde, buurvrouw, schrijfster, onhandige…………… ik weet niet eens meer precies wat ik allemaal opnoemde. Maar de andere vrouwen sloten mooi aan en het gaf een wat breder beeld dan alleen het noemen van je naam.

Daarna schetste ik in vogelvlucht de levens van Andreas en Clarice. Joodse vrouwen met meerdere namen, schrijfsters, academisch geschoold, trouw aan dromen en goede denkers en voelers.

De hoogtepunten van de middag was het langzaam lezen van tekstfragmenten, voorgelezen door verschillende vrouwen, dezelfde tekst soms drie keer, zodat de woorden konden resoneren in ons binnenste. Wat raakt je? Wat neem je mee?

Ik nam mee uit deze inspiratiemiddag een gevuld hart en een gevoed lichaam en een diepe dankbaarheid dat het mogelijk is om met negen onbekende vrouwen zo’n openheid en verbinding te ervaren, geïnspireerd op de onafgebroken ademhaling van de wereld dat wij horen en aanduiden met stilte.

Via iets of iemand anders afdalen in jezelf, het blijft een mysterie.

Een tuin en een bibliotheek zijn geweldige geluk brengers

Wat een heerlijkheid is het toch om een stralend blauwe lucht te zien, de vogels heel druk heen en weer vliegend gade te slaan en daar onderdeel van te mogen zijn. Wat had ik dit graag eerder willen leren. Zomaar in de tuin zitten met een heerlijk kopje Bootkoffie en dat dat genoeg is. Steeds beter leren kijken en allerlei nieuwe plantjes die vaak zomaar zijn komen aanwaaien, bewonderen. Een vriendin die me appte en vroeg of ik nog ruimte had voor mooie witte kruipers die het geweldig doen in de schaduw. Ja fijn.

Een van de buurvrouwen stuurde me een berichtje. Ze was haar boekenkasten aan het opruimen en ze vroeg of ik belangstelling had. Even later kwam ze de tuin in met een grote plastic tas vol boeken. We stalden ze uit en ik koos de biografie van Frieda Belinfante, Thomas Wolfe Daal neder engel en vier en vier boeken van vrouwelijke theologen. Wat een rijkdom. Zo maar ontvangen.

Toen ik nog jong en druk en chaotisch was, kon ik al wel dromen over een bibliotheek voor als ik later groot was. Ik fantaseerde geen heel huis bij elkaar, altijd alleen maar die bliotheek als een ultiem verlangen. Ook was het daar heel stil en rustig en ademde het verlangen ruimte.

Nu heb ik de tijd en de ruimte en de bibliotheek maar daar bovenop ook nog vrienden en een tuin. De papavers zijn op dit moment mijn leermeesters. Ze staan voluit te bloeien maar als ik ze wil aanraken, laat staan afknippen en in een vaas zetten, dan zijn ze binnen enkele uren verwelkt.

De les is duidelijk. Geniet volop van de schoonheid maar probeer haar niet te grijpen, want dan glipt ze tussen je vingers door.

Gelukkig zijn is ons streven. Gelukkig zijn=lukkend zijn

Isabella, mijn kleindochter van acht, kwam de werkkamer binnen waar ik zat te schrijven. Ze had mijn jas van de kapstok gepakt en die aangetrokken. Ik schrok toen ze binnenkwam, een mini mij. Ze is aan het oefenen hoe ze zichzelf wil vormgeven. Ik wilde eerst schrijven ze is aan het oefenen om te worden wie ze is, maar ze is toch al.

Het inspirerende boek van Marc van Dijk, een groot interview met Paul van Tongeren, gaf me het afgelopen weekend weer ruim voldoende stof om over na te denken. Met name over het zelf en geluk. Op pagina 93 schrijft van Dijk: “Geluk is een doel, en niet zomaar een doel naast andere doelen, maar het ultieme doel”. Geluk wordt door Aristoteles gezien als optimale zelfverwerkelijking en die gaat in vier richtingen:

  1. zo denken dat je echt inzicht verwerft
  2. zo handelen dat je met recht erkenning geniet
  3. zo voelen dat je gevoelens niet met je op de loop gaan maar passen bij dat waardoor ze worden opgewekt
  4. ervan genieten als je dat alles weet te realiseren

En dan volgt de omschrijving van geluk: genieten van een optimaal ontwikkelde, verfijnde sensibiliteit; een rijk en subtiel gevoelsleven. Een wijze van handelen en leven waarin je de verbondenheid met andere mensen optimaal realiseert.

Zo dat is nogal wat, werk aan de winkel. Ik vind het een prachtige omschrijving van geluk maar dan staat er ineens een zinnetje dat me tussen de ogen treft “En dat alles geleid door waarden waarvan je beseft dat je die niet kiest, maar die zich aan jou opdringen, waarin je gelooft en waaraan je je toewijdt”. Ho, ho dus met hard werken alleen kom je er niet, Je moet ook mazzel hebben en het geluk hebben dat je op een goed mens valt, want je kiest je geliefde niet uit. Je wordt door iemand geraakt, getroffen, gegrepen, vertelt Paul van Tongeren en zo is het.

Het wonderlijke fenomeen dat je door iets of iemand geraakt kan worden en dat je dus een relationeel wezen bent, is een belangrijk onderdeel van gelukkig kunnen zijn. Je bent dus niet uitsluitend zelf verantwoordelijk voor je geluk, je moet ook een beetje mazzel hebben en fijne mensen om je heen.

Ja mijn kleindochter is al een mooi mens en tegelijk een mens in wording, net als ik, en elkaar met een open hart zien en spiegelen, zal zeker bijdragen aan ons geluk, aan ons gelukt zijn.

Vijftig worden is voor veel vrouwen lastig of toch niet?

Vijftig schijnt op dit moment een drempel te zijn voor vrouwen. Ook leuke meisjes worden vijftig is de titel van een boek geschreven door Maaike de de Vries en Manon Kerkhof. Dit boek gaat vooral over de overgang, Opvliegers, jezelf niet zijn, kilo’s aankomen, geen zin in seks en slapeloze nachten lijken zo de eerste gedachten te zijn als je aan vijftig jaar denkt.

Het blad Vriendin heeft een enquête onder haar lezeressen gehouden over het zijn van 50 jaar. Dit met een knipoog naar Maxima. Ik mocht een reactie geven op de uitkomsten van deze enquête. Die ga ik hier uiteraard niet allemaal beschrijven maar een van de opmerkelijkste uitkomsten is dat veel vrouwen blij zijn met hun levenservaring.

En ook hier geldt, oud zijn, dat zijn de anderen, de tachtigplussers. 57 procent van de lezeressen voelt zich jonger dan hun kalender leeftijd. De meer innerlijke rust wordt als prettig ervaren en 30 procent vindt zich er mooier op geworden.

Mijn moeder wordt vandaag 89 maar zingen we nog Lang zal ze leven? Nee, ik denk het niet. Ze hoopt dat ze spoedig in haar slaap mag overlijden. Hoe vier je zo’n verjaardag? Ik ga toch broodjes paling halen want daar is ze dol op, ook al eet ze nu heel weinig. En ik kocht ook een boek voor haar en liet dat in cadeaupapier inpakken, want ze las altijd graag en veel. We zullen bij haar zitten en haar 89 keer hetzelfde laten vertellen en wenen (zachtjes van binnen) om ons onvermogen om het verval werkelijk toe te laten.

Vijftig worden kunnen we nu dus blijkbaar aan. Nu nog de tachtig op een zinnige manier vormgeven, liefst in rust en dankbaarheid, maar dan moeten we er vandaag wel mee beginnen. Ongeacht hoe oud je nu bent, begin er vandaag mee, ruim op wat er op te ruimen valt en neem mee wat je veerkracht verhoogt. En vergeet onderweg niet te genieten van je schoonheid en talenten en de liefde.

Moordtieten, ziek door siliconen, maar willen we dit wel horen?

Dinsdag 1 juni 2021 wordt de documentaire Moordtieten uitgezonden op NPO3 van 20.55 tot 21.25. Deze documentaire is gemaakt door Jack Valkering na het televisieoptreden van Henry Dijkman bij Eva Jinek waar Dijkman helder vertelde over lekkende borstimplantaten. Hij koos het verhaal van de You Tube ster Dionne Slagter, een mooie jonge vrouw die haar borsten liet vergroten om zich vrouwelijke te voelen.

Dit is geen nieuw verhaal want het is al heel duidelijk en veel eerder vertelt door Corien van Zweden. Alles wat je wilt weten over de druk om borstimplanten te nemen, de rol van borsten in het concept van vrouwelijkheid en de bijna vanzelfsprekendheid waarmee borstprothesen worden geplaatst, kun je lezen in haar boek.

Het boek Borsten kreeg veel minder aandacht. Misschien omdat het zo helder geschreven is en alle informatie rondom dit onderwerp te vinden is?

De titel Moordtieten is uiteraard heel goed gevonden. Het trekt de aandacht. De siliconenenborsten worden prachtig in beeld gebracht met omfloerst licht en helpt ook zeker om aandacht te genereren, maar wordt er nu beter geluisterd? Wordt de gezondheid van vrouwen nu serieuzer genomen? Nee ik denk het niet. Ook vandaag implanteren artsen siliconenenborsten in lichamen van vrouwen. Het sproookje van vrouwelijkheid en grote borsten doet nog volop haar werking.

Ik ben geinterviewd door de VPRO om te reageren op deze documentaire en je kunt het interview lezen op Moordtieten – 2Doc.nl

https://www.2doc.nl/documentaires/series/3doc/2021/moordtieten.html

Mededogen is het gevoel dat bij me opkomt als ik de tweestrijd hoor van jonge vrouwen over cosmetische ingrepen. Woede en verbijstering zijn de emoties die ik voel als ik de artsen hoor die cosmetische ingrepen op prachtige jonge vrouwen aanprijzen.

Mooi genoeg? waarom we altijd maar twijfelen over ons uiterlijk

Quest psychologie, nummer 3, 2021

Vandaag viel de Quest psychologie op de mat. Bijna het hele nummer gaat over het uiterlijk. Ik heb bijgedragen aan het artikel Lekker in je vel.

“Voor de spiegel zet je altijd je spiegelgezicht op. Je ziet er dan anders uit wanneer je een boek leest of gierend van het lachen op een terras zit. We kennen ons eigen gezicht amper”, zeg ik op pagina 15. Je bent ook niet op je mooist, ga ik verder, omdat als je in de spiegel kijkt, je direct oordeelt.

Mooi, mooier, mooiste maakt niet gelukkiger. Mensen met een gemiddeld inkomen die daar goed van kunnen rondkomen zijn doorgaans heel gelukkig. Stroomt het geld met bakken binnen dan wordt je daar niet extra gelukkig van. Zo is het ook met ons uiterlijk. Een gemiddeld uiterlijk geeft ons een prima leven. We jagen iets na wat we allang hebben. De paar extra puntjes die je denkt te scoren met botox, fillers of wat dan ook, gaan je niet veel blijer maken. Ze maken je eerder kritischer. Want juist het streven naar een perfect uiterlijk, remt ons geluk.

Ook het artikel vanaf pagina 44 over botox in hetzelfde nummer van Quest is interessant. Er wordt een onderzoek van Harvard Medical School genoemd waarin gezichten van mensen die botox hadden laten inspuiten beoordeeld en het bleek dat de lachposes op de foto als iets minder blij, minder echt, minder spontaan en minder intens werden beoordeeld.

Wordt het niet eens tijd om flaporen te erkennen als een van de acht schoonheden,? We beoordelen kinderen met flaporen als iets aardiger, ijveriger en intelligenter zo blijkt als een klein Zwitsers onderzoek.

En verder allerlei tips hoe je meer tevreden kunt worden met je uiterlijk. Doe er je voordeel mee.

Hongeren naar huidcontact

Jaren geleden werd er door Gezondnu een dubbelportret gemaakt van Anouk Keizer, een geliefde, jongere collega en mij. Vier pagina’s interview met hele leuke, speelse foto”s, gemaakt in de tuin van het Academiegebouw in Utrecht. Het was een serie over de meester gezel relatie. Op een foto springt Anouk op mijn rug.

Nou die tijd ligt achter ons. Ik ben inmiddels met emeritaat en Anouk is volop aan het bloeien. Zij staat in dit juni nummer van Gezond nu met veel foto’s en zes pagina’s tekst over haar onderzoek naar het belang van aanraking, een onderwerp dat ons verbindt. Anouk is inmiddels een expert op het gebied van lichaamsbeeld bij mensen met anorexia nervosa en richt zich al een aantal jaren op de rol van aangeraakt worden in het lichaamsbeeld.

Deze coronatijd is uiteraard heel interessant vanuit dat perspectief, want wat doet al dat niet aanraken met ons. Zij vertelt: “In het algemeen kun je stellen, dat aanraken zorgt voor minder stress, angst en pijn. Dat is duidelijk te zien in experimenten. Als je bijvoorbeeld je hand in een bak met ijskoud water legt, is dat na een tijdje heel pijnlijk. Maar de pijnprikkels in de hersenen worden minder als we de hand van een geliefde vasthouden. Wat heel bijzonder is, is dat de pijnbeleving in het brein van die ander, die zijn hand dus niet in die bak steekt, ook hoger wordt. Gedeelde smart is halve smart!”

Ook de column van Sarai Pannekoek over haar vreugde en ontzag voor haar lichaam is zeer de moeite waard evenals het verslag van drie vrouwen in hun zoektocht naar goed genoeg zijn.

Lieve Mensen, ik heb geen aandelen of andere belangen in dit tijdschrift maar lees dit nummer. De bibliotheken zijn weer open dus lezen maar over het belang van aanraken en dat het allemaal niet perfect hoeft.

Knap, knapper, knapst

Gezond nu

Ik weet niet waar het aan ligt maar ik word overspoeld met mediaverzoeken. De Telegraaf sprak mij aan over jonge vrouwen en cosmetische chirurgie en de verbazing waarom iedereen op elkaar wil lijken met die dikke lippen en fillers in een gezicht van een jong iemand die dat helemaal niet nodig heeft. Het Belgische tijdschrift Gevoel had een enquete gehouden onder haar lezeressen over make-up gebruik in de coronatijd en wat bleek? Belgische vrouwen gebruiken veel minder make-up dan daarvoor. Het tijdschrift Vriendin had een enquete onder haar lezeressen gehouden over 50 jaar worden met een knipoog naar Maxima. Ja ouder worden is wel een dingetje in de wereld van glitter en glamour.

Ik sprak ook nog de Sante en de Libelle en Psychologie Quest maar daarover een andere keer. De Belgische journalisten zijn trouwens opvallend beleefder dan de Nederlanders en goed voorbereid maar er zijn altijd uitzonderingen.

Maar goed vandaag in deze column aandacht voor het blad Gezond nu dat 25 mei in de winkel ligt. Of beter gezegd, aandacht voor de journaliste, een jonge vrouw, die het interview hield. Zij was goed voorbereid en we hadden een fijn gesprek over de invloed van onze omgeving op ons gedrag. Zij en een vriendin van haar, het zijn jonge vrouwen van eind twintig, proberen zo bewust mogelijk te leven. Naast vele andere vragen, hield ook het dagelijks dragen van make-up hen bezig. Waarom doen we dat eigenlijk en voor wie, vroegen ze zich af? Een vraag aan mij was of make-up slecht was. Nee, zei ik, leuk om jezelf te versieren als je naar een feest gaat maar het wordt wat problematisch als je zonder makeup geen half bruin meer durft te halen. We lachten.

Ik vind het bemoedigend dat een deel van de jonge vrouwen zich deze vraag stelt. Durf ik mijn gezicht te laten zien? Durf ik me te laten zien? En durf ik iemand op mezelf te zijn en er anders uit te zien dan de groep?

Vrienden worden met je lijf

Kijk niet naar kilo’s, maar luister naar je lichaam, kopt het NRC vandaag. Eet wanneer je honger hebt en stop wanneer je voldaan bent. Let op de signalen van je lichaam, stellen de auteurs van Intuitief eten. Dat is uiteraard waar maar ga er maar aan staan. Zo gewoon is het niet dat we luisteren naar ons lichaam.

https://www.nrc.nl/nieuws/2021/05/14/weg-met-de-weegschaal-a4043587

De meeste mensen luisteren helemaal niet naar hun lichaam maar wonen in hun hoofd.

Misschien toch handiger om dan eerst het boek van Lisette Thooft te lezen over lichaamsbewustzijn.

Het vervelende is dat dat als je begint met opnieuw voelen, iets wat je misschien jaren niet hebt gedaan, dat er dan eerst verdriet te voelen is of gemis of angst. Niet perse die gevoelens waar we op zitten te wachten. Thooft schrijft op pagina 52: “emoties hoeven nooit weg, je hoeft niets los te laten, integendeel: alles mag er zijn. Als een gevoel er mag zijn daarentegen, als je het kunt toelaten en voelen, als je je hart ervoor openzet en erin kunt ontspannen, transformeert het vanzelf. Boosheid wordt kracht, angst wordt gevoeligheid, verdriet wordt zorgzaamheid”.

Uit eigen ervaring kan ik vertellen dat dit trage veranderingsprocessen zijn maar zeer de moeite waard. Het beter voelen van je lijf maakt zachter en warmer. Laat je ook vooral aanraken, letterlijk en figuurlijk, dat helpt heel erg in het ervaren van je lichaam.

Je lichaam voelen is het beste dieet dat je haar kunt geven. Voelen wanneer je moet rusten. Voelen wanneer je moet eten. En voelen omdat je moet lachen, heel hard lachen, omdat je vroeger dacht dat je perfect moest zijn.

Denk niet in kilo’s maar ervaar de levendigheid van je lichaam, zodat je goed voor haar kunt zorgen en van haar kunt genieten.

Je kleding uittrekken dat je voor anderen en jezelf gedragen hebt

Naked Rotterdam Leon Schroder

Ik kreeg een Linkedin verzoek van een mij onbekende fotograaf en ik accepteerde zijn verzoek. Ik vind het een verrijking om met veel verschillende mensen op die manier verbonden te zijn dus ik zei ja. Hij wilde mij zijn fotoboek sturen en was nieuwsgierig wat ik daarvan vond. Hij zag overeenkomsten tussen ons werk.

En zo geschiedde. Ik ontving een paar dagen later een prachtig vormgegeven fotoboek Naked Rotterdam en de beelden raakte me. Ik zag 165 mannen en vrouwen, gekleed en naakt, van verschillende leeftijden. Het was een wonderlijke ervaring om al die mensen eerst gekleed te ontmoeten en toen naakt. Twee keer dezelfde mens en toch verschillend. Ik zag uiteraard verschillende lichaamsvormen, veel tatoeages en iedereen was geschoren. Het deed me denken aan Rilke, een mens heeft vele gezichten en het deed me denken aan onze sociale identiteit. We presenteren ons aan elkaar en aan onszelf met kleding. Daarmee laten we onze gender en sociale klasse lezen. De foto’s raakten me maar ik kon er nog geen taal aan geven noch de vinger opleggen.

Ik liet het even rusten en bedankte Leon voor zijn cadeau.

De meesten van jullie weten dat ik altijd meerdere boeken tegelijk lees en dat was ook zo afgelopen week. Terwijl ik met het fotoboek bezig was, las ik Heilige onrust van Frits de Lange. Iets totaal anders, zou je denken, want wat heeft een pelgrimage naar het hart van de religie te maken met Naked Rotterdam?

Ik lees op pagina 77 van Heilige Onrust:

“Open, open, open moet het zijn en ik open, open, open me voor jou”. Het schijnt een lied te zijn van The Lau (1952-2015) en volgens Frits de Lange is het de elementaire vraag van iedere pelgrim, mag ik bij je binnenkomen of niet? We kunnen dat makkelijk verbreden naar een van de belangrijkste vragen van onze tijd Mag ik je zien? Mag ik je echt zien en wil ik mij ook aan jou laten zien?

Dat raakte me als een vuistslag en ineens had ik taal om te vertellen waarom dit prachtige werk van Leon Schroder mij zo tussen de ogen trof. Ik zie op iedere linkerpagina een mens, gekleed en ik kijk er welwillend naar en ik kijk op iedere rechterpagina en ik zie een naakt mens. Een weerloos mens die mij aankijkt, waardoor ik geopend word.

Je kleding uittrekken dat je voor jezelf en anderen gedragen hebt. Je sociale identiteit even afleggen, Uitgekleed, naakt, en daardoor prachtig aanwezig en een uitnodiging naar mij om me ook te laten zien.

Dankjewel Leon en dankjewel 165 Rotterdammers voor dit prachtige en leerzame project. Ik hoop dat dit een vervolg krijgt.