Jonge mensen zijn niet geïnteresseerd in cosmetische ingrepen

Ondanks de enorme aandacht voor cosmetische chirurgie in Nederland bungelen we als Nederland onderaan de Wereldranglijst voor cosmetische ingrepen. Dat is al zolang dit soort onderzoek bestaat maar mensen lijken het niet te willen horen. Er is slechts een kleine groep mensen gevoelig voor de druk om cosmetische ingrepen toe te passen. Ondanks de billboards op straat, ondanks allerlei vormen van reclame, ondanks afbetalingsregelingen, gaan de meeste Nederlanders niet naar een cosmetisch arts.

In ieder onderzoek dat we tot nu toe deden was het aantal cosmetische ingrepen laag.

Nu is er door collega’s uit Rotterdam en Amsterdam opnieuw een kleinschalig onderzoek uitgevoerd waarin dezelfde cijfers te zien zijn.

https://www.linda.nl/nieuws/binnenland/meerderheid-jongvolwassenen-geen-interesse-cosmetische-ingrepen/

Jongeren tussen de 18 en 25 zijn amper geïnteresseerd in cosmetische ingrepen. Waarom is dit geen groot nieuws? Waarom is dit niet op alle nieuwszenders en kranten te lezen? Dat is wel belangrijk omdat mensen het idee hebben dat cosmetische chirurgie heel veel voorkomt, namelijk in dit onderzoek dachten de jongeren dat 30 procent van hun leeftijdsgenoten een of meerdere ingrepen hebben ondergaan. Dat is slechts 3 procent.

Het gaat dus om een kleine groep die extreem veel media aandacht krijgt. Behalve op de site van de Linda ben ik dit nieuws tot nu toe verder nergens tegen gekomen. Waarom niet?

Ik vind dit geweldig goed nieuws dat jongeren ondanks het bombardement aan gemanipuleerde beelden over schoonheid niet geïnteresseerd zijn om troep in hun gezicht te laten spuiten. Ik hoop vooral dat ze denken en voelen dat ze al geliefd zijn. En dat ze als ze zich wat minder voelen naar een vriend gaan of gaan dansen of sporten of wandelen om weer in contact te komen met hun lichaam. Echt zintuigelijk contact dat hen weer doet opleven.

Met een koortshoofd mijn manuscript redigeren

Misschien was het u al opgevallen dat ik al twee weken niets had gepost. Terwijl de lente uit de grond springt en de ene boom nog weelderiger haar bloesem toont dan de andere, zit ik binnen met een koortsig hoofd. Corona. Uiteindelijk heeft het virus me toch te pakken. Alle afspraken afgezegd, alleen het afronden van mijn manuscript gaat door. Dat komt heel slecht uit want we zijn net mijn manuscript aan het redigeren. Gelukkig heb ik een geweldige redactrice, daar ben ik dankbaar voor maar wat is het lastig om te werken met een wattig hoofd. Juist nu ik van alles heel precies aan het controleren ben. Het voelt allemaal heel stroperig en traag en ik doe een eeuwigheid over een paar bladzijden.

Iedere ochtend verhoging en elke avond koorts tot zaterdagmorgen ineens een mooie 37 graden op de thermometer. Dat voelde een stuk prettiger maar helaas zondag weer opnieuw verhoging en het grootste deel van de dag lamlendig op de bank gelegen.

Het voelt zo tegenstrijdig om je slap te voelen, terwijl de natuur zo onbekommerd haar glorie toont en het prachtige weer me naar buiten probeert te lokken. Als ik dan even naar buiten beweeg dan weet ik niet hoe snel ik weer naar binnen wil. Te warm, te druk, te moeilijk. Alsof ik niet mee mag doen aan het bloeien maar als een zieke, dorre tak een beetje lig te kwijnen.

Na veel moeite toch de correcties bekeken, opgezocht en beoordeeld. Vanmorgen de bronnenlijst en het voor- en nawoord proberen in te sturen maar Outlook wilde niet. Dat mijn computer nu ook door koorts is bevangen, vind ik volkomen normaal. Ik ga maar weer even liggen.

Borstbeelden in Het Depot

Borstbeeld van Charlotte van Pallandt fotograaf Barend Boot

Ik had nog nooit van Het Depot gehoord maar mijn 93 jarige schoonmoeder vertelde me erover. Zij liet een prachtig tijdschrift zien Fragment heet het, nummer 19 najaar 2021. Borstbeelden de nieuwe thematentoonstelling in Het Depot. Het blijkt in Wageningen te zijn. Beeldengalerij Het Depot bestaat uit verschillende locaties: de 19de eeuwse Villa Hinkeloord en de gebouwen aan de Arboretumlaan en alle gebouwen grenzen aan Arboretum De Dreijen, een schitterende bomentuin. Zij wilde voor haar verjaardag graag nog eens naar die prachtige bomentuin. Door haar wens, wist ik nu van het bestaan.

Ze gaf mij het tijdschrift mee, prachtig uitgevoerd en ik vond een mooi interview door Basje Boer over het boek Borsten van Corien van Zweden. Corien schreef over haar ervaringen met haar borsten in het bijzonder over haar borstkanker en de vanzelfsprekende werkwijze van artsen die ervan uitgaan dat alle vrouwen een borstreconstructie willen. Borst eraf en in een beweging siliconenborst ervoor in de plaats. Zij koos voor reflectie en er eens rustig over nadenken. Daarmee zet ze ons allemaal aan het denken over de verschillende functies van borsten. Ook de tentoonstelling nodigt daartoe uit.

Ik zag borsten waarmee baby’s werden gevoerd, levensgeefsters. Ik zag torsen in marmer en in brons waar die van Charlotte van Pallandt voor mijj het allermooiste was.

Veel beelden en tekeningen waren niet expliciet maar gaven ruimte en waren niet perse seksueel. Ik zag ook kracht, lenigheid en sierlijkheid en onzekere borstbeelden, evenals verstilde metalen lichaamsdelen die imposant waren.

De tentoonstelling borsten is nog te zien tot en met zondag 20 maart 2022. Het was nog te koud en nat om de tuin echt goed te kunnen beleven maar wat een fijne plek. We komen zeker terug.

De voorkant van mijn nieuwe boek

Dit is ze dan, mijn mooie veelkleurige vrouw. Geinspireerd door de tentoonstelling over Picasso en Giacometti in museum Voorlinden wist ik ineens hoe de omslag eruit moest zien. Een trotse vrouw met vele gezichten siert de voorkant van mijn nieuwe boek. Ik ben blij met het omslag omdat het goed uitdrukt waar het boek over gaat. En ik vind het omslag ook mooi in harmonie met mijn eerdere twee boeken die bij Ten Have uitkwamen door de speelsheid, gelaagdheid en meerduidigheid.

Als vrouw van in de zestig ben ik ook de volwassene van veertig, de jong volwassene van 25, de adolescent en het kind en al die gezichten kun je als je goed zien als je kijkt naar mijn gezicht. Niet op een plaatje maar in het echt, terwijl ik praat, beweeg, geconcentreerd aan het werk ben of kijk.

Naast die verschillende gezichten in de tijd, zien we ook de melancholieke vrouw, de aardige, de intellectueel, de grootmoeder, de blije en optimistische en de minnares, de lezer en de schrijver om maar enkele sociale rollen te noemen. Op sommige vlakken ben ik nog maar een leerling en amper begonnen dus hoezo oud en versleten.

Het maatschappelijke beeld van de oudere vrouw is heel negatief, nodeloos negatief vind ik en gebaseerd op het lineaire en duale denken. Heel simpel gezegd als we claimen dat jong mooi is dan is oud lelijk. En als we ervan uitgaan dat er in de ontwikkelingslijn alleen eerst groei is, dan bloei en tenslotte aftakeling dan is het helemaal duidelijk hoe we aan dat idee komen dat ouderen vrouwen niet gezien worden. Als we denken dat mensen perfect kunnen zijn dan zijn oudere vrouwen per definitie imperfect. Maar wat als we deze aannames, deze beelden los laten en naar de mens kijken. Wat gebeurt er dan?

Kijk nou eens echt naar de oudere vrouw in de spiegel of naar de oudere vrouwen om je heen. Kijk nou eens zonder angst. Neem de tijd en laat je ademhaling zakken en dan zou het zo maar kunnen dat je haar in haar volheid leert zien.

Manuscript opgestuurd en daarna ramen zemen

Ja u ziet het goed. Ik ben de ramen aan het zemen. Vuil dat ze waren! Gisteren mijn manuscript ingestuurd naar uitgeverij ten have. Wat een fijn moment is dat denk ik met mijn hoofd. Maanden lag het manuscript te roepen en te wenken bij alles wat ik deed. Ga aan de slag, werk aan mij,niet lanterfanten en geen uitstelgedrag, gewoon zitten en schrijven. In eerste instantie voel ik me moe en rusteloos als ik op verzenden heb gedrukt. Bijna een lichte paniek want ik had nog zoveel…………………….. Ik ga even op de bank liggen met een boek en val prompt in slaap.

Als ik wakker word, pak ik een emmer en vul die met water en natuurazijn, de zeem en een trekker en ga aan de slag. De ramen voor en achter aan de buitenkant maak ik schoon inclusief het houtwerk, met alle aandacht die ik in me heb. Dat Barend foto’s nam had ik op dat moment niet gezien. Eindelijk een frisse en zonnige dag waarin niets hoeft.

In mijn hoofd voelt het opsturen van het manuscript fijn maar in het echt niet. Het voelt als verlies, als een gemis, als onrust. Het voelt onzeker want andere mensen gaan er een mening over hebben. Ik voel de kramp in mijn rug en verbaas me erover dat ik niet blij ben maar ongerust. Ik heb haar zomaar de wereld ingestuurd. De wereld die op dit moment zo onrustig is en vol dreiging daar kan zij in haar teerheid niet tegenop.

Ik maak nog een schone emmer met water en azijn en loop de ramen na op zoek naar venijnige vuile plekjes. Ik voel me raar. Wie gaat er haar ramen zemen als de wereld in brand staat?

Zouden er mannen bestaan die gaan schoonmaken als de wereld te eng wordt?

Schrijven in de stilte en omhullende vriendschap

fotograaf Linda van Ooijen Schiermonnikoog

Hoera we zijn er weer! Deze week opnieuw een schrijfweek samen met mijn twee vriendinnen Femke en Linda in een huisje op Schiermonnikoog.

Ieder een eigen slaapkamer waar gezoomd en geteams wordt met collega’s en uiteraard geslapen. De televisie met regelmaat op de Olympische Spelen waar we de prestaties van de Nederlanders bewonderen. Zonder iemand tekort willen doen maar wat een genot om naar de twee Irene’s te kijken, Godinnen van de vrede, zoals de betekenis van hun naam luidt. We kunnen vanaf nu de naam Irene beter Koningin van het ijs, geven. Ik vind vooral de oprechte vreugde op hun gezicht zo mooi.

Maar goed, hier op het eiland en in ons huisje ook veel vrede en oprechte vreugde en verdriet. We delen veel over ons leven en schuwen de moeilijke wegen niet. Gisteravond een lang en boeiend gesprek gevoerd over de magic zones in ons leven en hoe en waar en op welke manier we het beste konden leren. Hoe belangrijk de ander is om iets in ons te zien, wat we zelf nog niet kunnen zien maar waardoor we ons wel kunnen ontwikkelen.

Ik vertelde het verhaal van Chawwa, beeldend kunstenares, die een jaar of vijftien ouder was en door wie ik me zo gezien voelde. Ik was 23 en nog volledig zoekende naar wie ik was en ze sprak de profetische woorden “als jij later hoogleraar bent, dan wil ik op de eerste rij zitten””. Uiteraard moest ik keihard lachen want ik studeerde niet eens en ik beloofde het plechtig. Ik vond het op dat moment vooral lief van haar. Tot het dertig jaar later werkelijkheid werd en Chawwa daarbij aanwezig was, wat was dat betekenisvol. Ik was haar opmerking nooit vergeten, hoewel die volkomen surrealistisch was, heeft het toch zijn werk gedaan. Voor mij is dit een voorbeeld van de magic zone waar dingen kunnen gebeuren die we met ons rationele verstand niet kunnen begrijpen.

Schiermonnikoog is voor mij ook zo’n plaats, kijk nog eens naar de foto die Linda maakte. Wat een verhalen zijn er te lezen, wat een mogelijkheden en sferen. Ik schrijf hier zo goed en makkelijk in de stilte en met mijn twee vriendinnen scharrelend ieder op haar eigen wijze, om me heen. Echt ik schrijf zoveel beter als zij ook in de ruimte zijn.

Zoektocht naar het wezen van de mens

Museum Voorlinden foto Pete Pronk

Nog een kleine week is in museum Voorlinden in Wassenaar de tentoonstelling over Picasso en Giacometti te zien.

We waren er afgelopen vrijdag en het was erg druk. Geduldig wachten we voordat we naar binnen mochten en ook binnen liepen we in een trage stroom mensen van zaal naar zaal. Buiten striemde de regen tegen de ramen. We waren gelukkig dat we eindelijk weer een museum konden bezoeken en wat voor een.

De verschillende vrouwenportretten van Picasso waar de lezende vrouw in het blauw een voorbeeld van is, raakte me bijzonder. De meerdere gezichten die zo duidelijk in zijn vrouwenportretten aanwezig zijn, vertellen zo goed hoe het is om als vrouw te leven.

En dan die ontroerende Giacometti met zijn eindeloze geprobeer om de essentie van wat een mens is te pakken. De korte video die te zien is op de tentoonstelling, waar hij in zijn overvolle atelier aan het werk is met een dun mesje en we zien zijn vingers knijpen en duwen, is ontroerend. Heel mooi staan een aantal van zijn beelden tentoon, steeds smaller, sommigen slechts een enkele streep en toch onmiskenbaar een vrouwengezicht.

Wat een ploeteraars zijn we toch dat we moeten zien te leven terwijl we niet weten waar we vandaan komen en wie we zijn. En wat een troost geeft het als we het geploeter in zijn volheid te zien krijgen, in beelden, in schilderijen.

Het oog van de fotograaf

Fotograaf Pete Pronk

De mensen die me kennen weten dat ik een hekel heb aan fotograferen. Ik vind het lastig om me te ontspannen als een ander mens een camera op me richt. Ik raak verkrampt en sta met een onechte glimlach en opgetrokken schouders te wachten tot dit leed weer voorbij is.

Veel foto’s die gemaakt worden voor bij een artikel door een fotograaf die ik niet ken, kan ik met verbazing bekijken. Ben ik dit? Het beeld voelt dan vreemd, onbekend. Of de foto’s zijn zo gemanipuleerd en bewerkt dat ik me om die reden niet herken.

Nu ik in de eindfase van het schrijfproces zit van een nieuw boek, moest ik weer een nieuwe foto laten maken voor de achterkant. Ik wil altijd een actuele foto want die onzin dat veel vrouwen een jongere foto laten zien, past me niet. Goede raad was duur.

En ineens kwam het idee tot me om mijn goede vriend Pete, die notabene jaren fotograaf was, te vragen of hij foto’s van me wilde maken als verjaardagscadeau. Hij vond het een top idee en afgelopen vrijdag kwam hij bij mij thuis. Hij liep door het hele huis op zoek naar licht. Het was namelijk al dagen loodgrijs. Kijk ik hoef niet jonger op de foto maar wil wel met goed licht in beeld komen.

Hij koos mijn werkkamer, haalde een schilderij van de muur, verschoof een kastje, zette mij op een stoel en zei kijk maar rustig voor je uit. En geloof het of niet maar de zon kwam door en duwde alras de grijze lucht tot grijze wolkjes met blauwe stukken er tussen.

Ik deed vier verschillende kleuren jasje aan en na drie kwartier hadden we veertig foto’s. Hij liet ze zien op zijn camera. Op alle foto’s herkende ik mezelf. Slechts op een foto had ik mijn ogen dicht, terwijl ik kampioen knipperen ben. Vol verbazing keek ik van de foto’s naar hem en terug. Hoe is dit mogelijk? Welk wonder is hier geschiedt?

We stonden te lachen en een beetje door elkaar te praten en ik begreep dat gezien worden door iemand die van je houdt het geheim is.

Is de male gaze nog steeds dominant voor het zelfbeeld van meisjes?

Twee meisjes die samen aan het werk zijn, dat is wat de foto mij lijkt te zeggen. Het ziet er ontspannen uit. Waarschijnlijk zijn ze samen aan de slag met een opdracht voor hun studie. Wat hebben vrouwen en meisjes hun onderwijsachterstand snel ingehaald. Herinner je dat de eerste vrouw in Nederland aan de hogere burgerschool pas in 1870 werd toegelaten en in 1919 actief kiesrecht voor vrouwen?

Het vrouwbeeld is de afgelopen eeuw steeds meer ingekleurd met allerlei beroepen en mogelijkheden. We dachten tijdens de twee feministische golf dat economische zelfstandigheid en autonomie genoeg waren om onze rol als vrouw op een prettige manier in te vullen. Maar kijk wat er nu met onze meisjes aan de hand is.

Het aantal meisjes dat hoger onderwijs succesvol afrond is enorm gestegen. Er studeren nu meer meisjes dan jongens en aan de andere kant, zie ik allerlei meisjes die een ingewikkelde relatie met hun lichaam hebben. Heeft het een met het ander te maken?

Een van de grote verschillen tussen nu en de jaren zestig, zeventig van de vorige eeuw is het internet. We zijn meer in de wereld van de beelden in plaats van de zintuigelijke wereld van het lichaam gaan leven. In de digitale wereld kunnen we ons lichaam volledig manipuleren en veranderen. We kunnen ons voordoen als iemand van de andere sekse, we kunnen spelen met leeftijd en rol op het internet. Reclame en cosmetische industrie spelen handig in op de maakbaarheid van het lichaam en tonen plaatjes van perfectie.

Nu voor meisjes de wereld open lijkt te liggen en alles mogelijk lijkt om te worden wie je wilt, krijgt lichamelijkheid en seksualiteit, iets heel ingewikkelds, want in de digitale wereld menstrueer je niet en wordt je niet overvallen door heftige gevoelens. Of was dat altijd al zo dat lichamelijkheid en seksualiteit voor meisjes complex was? In mijn tijd ging het om het manoeuvreren tussen slet en trut en dat was niet eenvoudig. Is de male gaze nog steeds dominant in het zelfbeeld van meisjes?

Wie is de Ander aan wie zij zich spiegelen?

Het lichaam wil samen zijn en zonder angst leven

Ik lees alle boeken die recent verschenen zijn over het lichaam. Altijd gespitst om iets nieuws te leren, een ander inzicht aangereikt te krijgen of recente onderzoeken te lezen over het lichaam in het bijzonder het lichaam van vrouwen.

Laten we beginnen met de titel Ieder een lichaam, over verzet, verlangen en vrijheid. Ik weet hoe lastig het kiezen van een titel vaak is en dat het altijd aantrekkelijk moet zijn, zodat een potentiele lezer er naar grijpt en niet hoeft te verwijzen naar de inhoud maar wat bedoelt Laing met Ieder een lichaam? Zelf schrijft ze als een soort voorwoord: “Dit boek gaat over lichamen in gevaar en lichamen als aanjager van verandering”.

Lichamen in gevaar doet me denken aan seksueel geweld, aan mishandeling, aan racisme en discriminatie, aan ziekte en pijn en doodsnood en daar schrijft Laing ook zeker over. Ze wijst op het werk van Louise Hay de koningin van het positief denken die beweerde zichzelf van baarmoederhalskanker te hebben genezen. Ook de strijd van Susan Sontag tegen haar kanker komt voorbij. Pijnlijke, herkenbare delen van onmacht en angst. Maar het meest bijzondere trof me toch ervaringen van meedoen aan een demonstratie die Olivia Laing beschrijft als een zwerm worden.

Op pagina 218: ” Ik voel mijn schooltijd nog altijd in mijn lijf, elke spier verkrampt en aangespannen, me bij voorbaat schrap zettend tegen de onthulling van mijn zogenaamde gezinssituatie, nog afgezien van mijn eigen gevoel niet in mijn genderhokje te passen: beslist geen meisje, maar iets ertussenin dat nog geen naam had. Maar wat me ook is bijgebleven, is hoe het voelde, al die demonstrerende lijven op Westminster Bridge”.

Ja dat is herkenbaar, het gevoel van in een demonstratie meelopen, en die gemeenschappelijkheid en warmte te voelen. En ook wat Laing beschrijft over haar schooltijd als kind van lesbische ouders en niet in het aangeboden model van vrouw zijn passen, voel ik in mijn lijf. Mijn ouders waren weliswaar hetero maar Laing laat me als het ware weer voelen waar de pijn in mijn lichaam zit van buitengesloten zijn. Zij reikt het werk van Wilhelm Reich aan en gebruikt het woord lichaamspantser. Bewaar je tranen maar voor later, was een van de gevleugelde uitspraken van mijn moeder, dan zal je ze nog hard genoeg nodig hebben.

Meedoen aan een demonstratie, je individuele lichaam afleggen en te versmelten met een woest, golvend collectief van lijven, zoals Laing het zo beeldend beschrijft, is in deze tijd van tijdhonger heel aantrekkelijk. Zonder angst ons lichaam bewonen, laten we proberen die droom te leven.

Ik mijmerde nog wat over de titel en ineens zag ik het Iedereen Lichaam. Uiteraard, we zijn ons lichaam. Dank Olivia Laing voor je doorvoelde boek.