Adonis

De Dopingautoriteit heeft een heel interessante website https://www.eigenkracht.nl. Op deze site vind je interessante berichten over fitness en gezond sporten. Ik schreef er eerder over want ik vind het belangrijk dat mensen die excessief sporten en vaak middelen gebruiken om meer spiermassa te ontwikkelen, gewezen worden op de gevaren. Uiteraard in de hoop dat zij door kennis beter voor hun lichaam gaan zorgen.

De recente column van 29 mei op de website Eigenkracht trok mijn aandacht en gaat over het adoniscomplex, een term die al in 2002 gemunt werd door prof.Alexander Pope. Het boek van Pope gaat over de verborgen obsessie van sommige mannen en hun uiterlijk. Er werd toen even aandacht aan besteed maar de meeste aandacht gaat nog steeds naar vrouwen en hun fascinatie met uiterlijk.

https://www.eigenkracht.nl/nieuws/item/1107/De%20herontdekking%20van%20het%20Adoniscomplex

Het verlangen om extreem gespierd te worden, kan gruwelijk uit de hand lopen. Net als bij sommige vrouwen die eindeloos cosmetische ingrepen laten doen of niet meer eten om maar zo dun mogelijk te zijn, is er bij mannen die in de ban raken van spieren een risico om door te slaan.

Recent schreven we hier nog een artikel over in een vakblad en we wezen erop dat ook het ideale lichaamsbeeld van mannen steeds onrealistischer wordt. Voor wie geinteresseerd is, staat hieronder de link naar ons artikel.

https://www.kvlo.nl/over-kvlo/vakblad-uitgebreid.html

Het lichaamsbeeld van mannen verdient zeker ook aandacht. De betekenis van mannelijkheid staat onder druk. Sportief zijn en mannelijkheid zijn al lange tijd twee begrippen die nauw met elkaar samenhangen zoals schoonheid en vrouwelijkheid. De doorgeslagen farmacologische levensstijl van hardcore bodybuilders is verontrustend en het is fantastisch dat de dopingautoriteit hier aandacht aan besteed.

Mannen maak van je lichaam geen vesting maar durf alsjeblieft aanraakbaar te blijven.

Pinksteren

Pinksteren heb ik altijd fascinerend gevonden. Nee ik heb het niet over pinkpop of andere festiviteiten maar over het christelijk verhaal van Pinksteren, iets met vuur en geest. Wij waren katholiek van huis uit en we lazen geen bijbel. Ik heb het verhaal dus van horen zeggen.

Pinksteren is een feest waarbij de gelovigen vieren dat ze de heilige geest ontvangen.

Maar als kind stelde ik me het verhaal zo voor.

Er waren op de markt veel mensen bij elkaar en Jezus stond te vertellen dat we allemaal licht en liefde waren. Op dat plein stonden mensen vanuit de hele wereld die allemaal andere talen spraken. Arme en rijke mensen, vrouwen en mannen, witte en zwarten, gezonde en zieken mensen luisterden allemaal naar hetzelfde verhaal. En ineens waaide er een zachte wind, hun oren en hun hart gingen open en zij verstonden allemaal op hun eigen manier, in hun eigen taal, het verhaal dat er van hen werd gehouden en dat zij zelf ook liefde waren.

Zij hoorden het niet alleen maar er werd een vlammetje in hen aangestoken waardoor ze ook konden voelen dat ze liefde waren en er van hen werd gehouden. Heel blij keken ze elkaar.

Het is eigenlijk niet zo gek dat er met Pinksteren zoveel muziek festivals georganiseerd worden. Behalve dit jaar niet door het Covid 19 virus maar dit terzijde. Muziek doet ons vlammen. Aandachtig luisteren, met een grote groep mensen op een plein, kan het zomaar gebeuren. We worden aangeraakt. we gaan weer stromen en vol liefde dansen we met elkaar.

Laat het ook dit jaar weer Pinksteren zijn al zijn er geen festivals en geen kerkdiensten. Stil worden, heel aandachtig luisteren of je de wind al voelt en bemerken dat je vlammetje weer begint te branden. Liefde heeft een universele taal die we allemaal verstaan. Laten we meer vreugde voelen en onze geest laten waaien.

Ontwerper Charlotte Perriand

chaise longue 1929

Zij bedacht de open keuken om de huisvrouw uit haar isolement te halen. Zij ontwierp de chaise longue in 1929 met een stalen onder frame en een comfortabele lighouding met de benen omhoog. Talloze stoelen en stapelbare kasten. Ik had nog nooit van haar gehoord. Wel kende ik de architect Le Corbusier waar ze tien jaar voor werkte en die veel van haar ontwerpen aan zichzelf toe eigende.

Zij liet zich inspireren door de leegte. Op haar tachtigste ontwierp zij woningen in de bergen die op een bijzondere manier waren opgenomen in het landschap. Zelfs op haar 90ste nam ze nog een opdracht aan. Wat een levenslust en vitaliteit en originaliteit.

Dit weekend zond de AVRO in het programma Close up een documentaire uit over deze belangrijke architect van de twintigste eeuw. Ik kreeg er een ontzettend goed humeur van. Wat een doorzettingsvermogen had deze vrouw zijn en wat erg dat ze tijdens haar leven niet de credits heeft gekregen voor haar revolutionaire ontwerpen.

Zij liet zich inspireren door de leegte maar ook door de verbinding met de natuur en de omgeving en de andere mensen. Charlotte Perriand een krachtig rolmodel van vakvrouwschap en werklust.

Mij doet het goed om vrouwen te kennen die ouder zijn en een goed leven leiden. Wie zijn jou vrouwelijke rolmodellen? Vertel het me. Ik wil er graag nog een paar bij.

Pilates

Pilates is weer begonnen en nog wel in de open lucht in het park. In een kleine groep van negen vrouwen met ruime afstand van elkaar stonden we sinds twee maanden in de buitenlucht op onze matjes. Ik was verbaasd over mezelf want ik had er zin in. Ik had het gemist en voelde me stijf.

Dat ik deze tekst ooit in mijn leven zou schrijven mag een wonder heten. Ik was op de lagere school het kind dat als laatste werd gekozen met gym. Ik was dat kind waarvan de hele groep diep moest zuchten als ik bij hen in de groep werd ingedeeld. Ik haatte gym. Ik vond bijna alles eng. Bokspringen was het toppunt van ellende. Ik liet me gewoon tegen de bok aanvallen en daarmee was mijn beurt weer voorbij. In een teamsport met bal draaide ik me om als de bal op me af kwam.

Wat later vond ik wel rolschaatsen fijn, touwtje springen, met drie ballen tegen de muur, elastieken en dansen.

Toch had ik een tik opgelopen van die gymlessen. Het duurde een poos voordat ik mijn draai had gevonden met bewegen. Ik noem het nog steeds geen sport maar yoga en pilates vind ik redelijk fijn.

En nu voor het eerst in de buitenlucht vond ik het zelfs heerlijk. Die prachtige blauwe lucht, hoge lichtruisende bomen en de vogels en wij, negen vrouwen, vormden met elkaar een volmaakte eenheid.

Cover model

Actrice Judy Dench siert de Engelse Vogue van juni 2020. Zij is 85 jaar en speelt prachtige karakteristieke rollen in een groot aantal films. Denk bijvoorbeeld aan Iris een film over Iris Murdoch, Pride & Prejudice of Murder on the Orient Express. Het woord pensioen mag in haar huis niet klinken. Zij is 85 jaar. Heerlijk zo’n voorbeeld van oudere vrouwen in de media. Meer kleur, meer verschillende leeftijden en meer diverse vormen is toe te juichen in de beeldvorming over vrouwen.

Ook het programma M besteedde gisteren aandacht aan de beeldvorming van ouderen. Hedy D’Ancona, Saskia Noort en Jan Slagter zaten aan tafel om over dit ondererp te praten. Hedy vergeleek de negatieve en eenzijdige beeldvorming van ouderen met de negatieve beeldvorming van vrouwen in de jaren zeventig.

Zij zei ik hoef niet omzichtig behandeld te worden maar ik wil gewoon gelijkwaardigheid. Alledrie de tafelgenoten vonden dat ouderen als een negatieve klomp benaderd werden terwijl de verschillen zo groot zijn tussen mensen van 65 en ouder. Fijn ook dat Saskia Noort als vijftiger zich druk maakt om dit onderwerp.

Met plezier keek ik naar dit item. Inhoud en vorm komen samen.

Dat vind ik altijd zo bijzonder in het leven dat als je met een onderwerp bezig bent, het ineens op meerdere plaatsen te zien en te horen is. Staaltje van synchroniteit lijkt me.

Met pensioen

Liesbeth met haar juniordocenten psychologie

Wat een onwerkelijk gevoel. Ik ben met pensioen en krijg sinds 10 mei 2020 AOW. Ineens, zo lijkt het, ben ik 66 en vier maanden en werd ik zondagmorgen wakker en wist direct dat er iets bijzonders was die dag. Ik ben met pensioen. Dit is de dag. Er was geen trompetgeschal of luid applaus of ontbijt op bed. Nee het was een doodnormale zondagmorgen en alles was gewoon en alles was anders. Er is niets veranderd en alles is veranderd.

Een gesprekje tussen mijn kleinzoon en kleindochter die dag. Wat is dat pensioen, vroeg Isabella. Dat is dat je niet hoeft te werken en toch geld krijgt, zei Aday. Ben je blij, vroeg hij want hem lijkt dat wel wat, niets doen en geld krijgen. Nee, zei ik, ik heb verschillende gevoelens over mijn pensionering. Stel over heel veel jaren zegt iemand tegen jou dat je vanaf die dag niet meer mag voetballen. Je bent te oud. Dat is ook pensioen. Hij knikte. Nee, dat leek hem niks.

Maar je bent toch ook schrijver? Dat kun je dan nog doen. Dat is waar, zei ik. Schrijf jij heel netjes met een pen, vroeg Isabella. Nou zei Aday, nee hoor, ik kan haar woorden bijna niet lezen als ze een kaart schrijft, ze schrijft niet netjes. Toen moesten we alledrie lachen.

Met mijn niet nette pen blijf ik inderdaad schrijven. Mijn eigen invulling zoeken van deze leeftijdsfase en me los proberen te weken van de negatieve beelden over oudere vrouwen in de samenleving en misschien lukt het om zelfs nieuwe beelden te ontwikkelen. Nee geen Zwitserleven beelden en niets aan de hand, die niet, maar gelaagde beelden van de waarde en betekenissen van deze kroonjaren.

Ik denk aan haar

Ik denk aan haar vanavond op 4 mei dodenherdenking. Mijn geliefde Andreas Burnier, een van mijn voorbeelden. Hoe te leven als vrouw? Hoe te leven als lesbische vrouw? Hoe te leven als Joodse vrouw? Hoe te leven als intellectuele vrouw? Deze verschillende en elkaar uitsluitende vormen toch leven in een lichaam. Wat een krachtsinspanning en wat een lef.

De titel van haar biografie door Elisabeth Lockhorst geschreven, is Metselaar van de wereld. Andreas was een metselaar van haar eigen wereld met brokken die niet bij elkaar pasten. Toch moest ze die verschillende stukken op een of andere manier bij elkaar brengen. En deze onmogelijke taak was precies waardoor ze me inspireert. Het onmogelijk, datgene wat elkaar uitsluit, toch met elkaar verbinden en er een soort eenheid van maken. Heel in gebrokenheid.

En er is er nog een waar ik vanavond aan denk. Mijn geliefde Chawwa ook een van mijn voorbeelden, die het onmogelijke toch vruchtbaar maakte. Ook zij was een vrouw die het vrouw zijn, het geliefde zijn, Joods en lesbisch en kunstzinnig zijn, moest vormgeven in een lichaam. Ook zij moest uit al die onwillige brokstukken een beeld hakken.

Beide vrouwen schreven naast het vele andere werk in verschillende vormen ook gedichten. Poezie leent zich dan uiteindelijk toch het meest om het onzegbare te zeggen ook al hoor je het ontbreken niet. Maar als we heel stil worden en goed luisteren dan horen we het ontbreken wel.

Het onmogelijke, mogelijk maken, dat heb ik van jullie geleerd. In al je gebrokenheid en kwetsbaarheid toch dapper doorgaan en vormgeven. Met grote warmte en diepe dankbaarheid denk ik aan jullie.

Taalkracht

Gisteren viel het boek Taalkracht, andere woorden anderen werelden op mijn deurmat. Jammer dat ook deze boekpresentatie niet door kon gaan eind april bij de Internationale School voor de Wijsbegeerte in Leusden. Ik had graag de andere auteurs ontmoet maar misschien komt dat nog.

In het najaar van 2019 vroeg Christien Brinkgreve of ik een stuk wilde schrijven over schoonheid in haar nieuwe boek Taalkracht. Een groep interessante schrijvers en wetenschappers zien op veel gebieden van het leven het taalgebruik veranderen. Zij gaan op zoek naar taal die meer recht doet aan onze gelaagde ervaringen. Taal die niet insnoert maar openbreekt. Dat wilde ik heel graag doen.

Ik schreef het essay Het gezicht tot masker gemaakt en geef hier een paar zinnen om u te prikkelen.

“Jammer genoeg kennen we ons eigen mooiste gezicht niet. Als we in de spiegel kijken dan poseren we. Als we in de spiegel kijken, dan objectiveren we onszelf vanuit een ideaalbeeld en kijken andere mensen met ons mee”.

Vrij Nederland heeft al op 26 april aandacht aan ons boek besteed en nam het essay van Raoel de Jong integraal over. Vijftien jaar na die boektitel met het n woord: Het werd voorgesteld en ik zei geen nee. Ontroerend, dapper en open.

Lees dit boek om beter te begrijpen hoe woorden onze werkelijkheid maken en breken.

Oranje roos

Deze prachtige roos, gekweekt door mijn vriend Ad, stuurde hij me vanmorgen per Whatsapp. Mooie koningsdag lieverd in goede gezondheid, schreef hij erbij.

Deze dierbare vriend, de koning van de zorg, is de meest attente en verzorgende man die ik ken. Ja sorry andere mannen, het is echt zo. Ik leerde Ad kennen als student psychologie aan de universiteit Utrecht. Hij was al psychiatrisch verpleegkundige en van zekere leeftijd toen hij begon aan de studie psychologie. Tijdens het eerste college zat hij samen met een andere oudere man voorin de collegezaal. Dat was zo opvallend dat ik naar hen toeliep en hen welkom heette. De rest van het college sprak ik vooral tegen hen. Gretige mensen die graag wilde leren. Dat is zo fijn want dan resoneert wat je vertelt, direct en haalt daardoor het beste van jou als docent naar boven.

We vielen direct op elkaar de gretige student en de docent. Later werd hij mijn collega en nog later werden we vrienden. Iedere morgen kwam hij altijd even met een blij gezicht mijn kantoor binnen. Heb je goed geslapen? Heb je lastige dingen vandaag? En ontzettend vaak gaf hij me een cadeautje. Een gedicht, een foto en een boek dat hij weer voor een habbekrats op de kop had getikt. Hij organiseerde een waanzinnig feest toen ik benoemd werd als hoogleraar want hij vond het zielig dat ik nooit eerder een echt feest in mijn leven had gekregen. Zo’n vriend. Hij wist precies waar ik van hield en als het in zijn macht lag dan regelde hij het. Studenten die toespraken hielden, muziek en dans en een prachtig foto album ter herinnering.

En toen ik ziek werd heeft hij me weken verzorgd. Iedere dag kwam hij naar mijn huis. Vrolijk, hoopgevend en kundig. Van hem leerde ik om iedere dag met de bloemen te beginnen. Altijd in een schone vaas en helder water, lieverd!

Al een paar jaar verschijnt hij in december als Sinterklaas voor mijn kleinkinderen. Op mijn laatste verjaardag zei mijn kleindochter he de stem van Ad lijkt op die van Sinterklaas. Ja je hebt gelijk, zei ik. Verdomd de stem van Ad lijkt op die van Sinterklaas en we moesten erg lachen.

Zo’n vriend dus. Hij kweekte deze oranje roos en voor mij is hij de koning der vrienden. Ik moest dat vandaag op deze bijzonder koningsdag met jullie delen. Koester je vrienden en wees zelf zo’n vriend voor een ander dat is echte schoonheid.

Vrouw in de spiegel

Ik vond dit beeld, deze foto van een mij onbekende vrouw en het intrigeert me. Een vrouw die wel en niet in de spiegel kijkt. Een oudere vrouw. Waar denkt ze aan? Heeft iemand haar zo neergezet? Poseert ze?

Onze ouderen, meestal vrouwen, zitten nu opgesloten in verpleeghuizen. Het huis waar mijn moeder verblijft of moet ik zeggen het huis waar mijn moeder woont is corona vrij. Toch mag ze niet naar buiten en alleen onder begeleiding naar de tuin. De begeleider loopt dan mee om er op toe te zien dat de ouderen de anderhalve meter handhaven. Razend is mijn moeder daarover. Ik ben toch geen kind, zegt ze en ook benadrukt ze dat ze niets verkeerds heeft gedaan. Dit mag toch zomaar niet. Ik ga een journalist inschakelen!

Sinds kort mag haar vriend weer komen zwaaien. In de serre staat mijn moeder binnen en haar vriend buiten. Met gebaren en briefjes betuigen ze elkaar hun liefde. Ze leggen hun hand tegen het glas aan. Dat is de maximale vorm van contact. Dan loopt hij achteruit. Zij schreeuwt dan kijk uit zometeen val je. Hij verstaat haar niet en komt weer dichterbij. Zij is blij als ze hem ziet en ze wordt er heel verdrietig van. Ze denkt dat ze elkaar nooit meer zullen aanraken.

De vriend stuurde mij een foto van haar die hij door het glas had gemaakt. Mijn moeder staat er klein en mager en wat verloren bij en door al dat glas is haar vriend, de fotograaf, ook op de foto te zien. Hij staat op die foto achter haar. Dat vind ik een ontroerend beeld.

Als oudere vrouw achter glas leven en jezelf niet meer gespiegeld zien, dat is haar leven nu.

Maar geldt dat in bredere zin niet voor alle oudere vrouwen. En op welke leeftijd begint de oudere vrouw en wat is dat voor een leven? Begint dat bij veertig of bij 67? Wie bepaalt dat of welke gebeurtenissen bepalen dat? Wat zijn de culturele beelden over de oudere vrouw? Met die vragen ga ik me de komende tijd bezig houden.

Heeft u suggesties? Laat het me weten en vertel erover.