Grenzeloosheid maakt onvrij

Totale vrijheid klonk mij in mijn jonge jaren als muziek in de oren. Daar ben ik in de loop der jaren wel anders over gaan denken. Nu weet en ervaar ik dat totale vrijheid leidt tot onverschilligheid niet alleen naar een ander maar ook tot zelfvervreemding en destructie.

In Zeg me wie ik ben, schreef ik een hoofdstuk over vrijheid en identiteit. Nu ons wordt voorgeschoteld dat we volledig autonoom zijn en uit alles kunnen kiezen en we zelf verantwoordelijk zijn voor onze keuzes, lijken de machtsverschillen uit beeld. En dat is gevaarlijk zoals we kunnen zien aan de autoritaire leiders in de wereld die andere mensen vernederen en buitensluiten.

Om vrijer te worden, moeten we ons eerst bewust zijn van alle hechting die ons vormt. Nadenken over macht, nadenken over onrecht, maakt ons ietsje vrijer. Als je niet door hebt, door wat en wie je wordt bepaald, blijf je in de waan dat je zelf hebt gekozen.

Grenzen bepalen wie je bent en waar je voor staat. Zonder grenzen ben je een speelbal van andere mensen, van reclames en influencers.

Als we handelen vanuit positieve vrijheid, als we scheppend bezig zijn, kunnen we iets toevoegen aan onszelf en de wereld.

In vrede kunnen leven met onszelf en elkaar vraagt iedere dag om keuzes. Jezelf zijn doen we samen.

Vrijheid en identiteit

Fotograaf Pete pronk

Vrijheid en identiteit. Een wonderlijk duo.

Mijn 2de college voor de HOVO zomercursus Zeg me wie ik ben ging over de relatie tussen vrijheid en identiteit.

Het gevoel van vrijheid, zelf mijn wetten bepalen, brak op 16 jarige leeftijd in alle hevigheid bij me door. Geen idee wat ik wilde maar het gevoel was sterk. Ook Lou Andreas Salome wist al op jonge leeftijd dat vrijheid voor haar van wezenlijk belang was. Waar komt dat verlangen toch vandaan en waarom geeft de een daar wel gehoor aan en de ander niet. Vragen, vragen, onmogelijke vragen. Hoewel! Erich Fromm schreef daar een prachtig boek over Angst voor de vrijheid. Nog steeds de moeite van het lezen waard.

Vrijheid definieerde ik tijdens dat college als de mogelijkheden benutten om meester te worden over je handelen. Daarvoor moet je eerst aan de slag met allerlei denkpatronen, aannames die je belemmeren. Dat is een klus op zich maar levert veel op.

Daarna biedt Vrijheid de ruimte om je identiteit opnieuw vorm te geven. Een eigen bewust gekozen Identiteit biedt richting en betekenis waardoor vrijer handelen haalbaar wordt. Maar elke identiteitskeuze sluit ook andere keuzes uit .In die zin is het een levenslang proces om je vrijheid steeds te heroveren.

“Ik zal koste wat kost zelfstandig mijn leven inrichten, hoe moeilijk dat ook zal zijn. Mijn leven moet geen principe vertegenwoordigen, maar iets veel wonderbaarlijkers- iets wat in jezelf zit en pure levenskracht is en juicht en zich wil uiten. We zullen wel zien of de zogenaamde absolute grenzen die de wereld voor ons trekt, geen onschuldige krijtstrepen blijken te zijn”. Lou Andreas-Salome

Het ervaren dat er een nieuwe deur open gaat, geeft zo’n krachtig gevoel van vrijheid en vreugde, zelfs een innerlijk raam op een kier zetten, lucht de binnenwereld al behoorlijk door.