De afbeelding is van een schilderij van Hilma af Klint
We hebben vaak een romantisch beeld van thuis: ergens waar je volledig gekend en gezien wordt.
Maar een mens blijft altijd een beetje vreemd voor zichzelf. Je verandert, je ontdekt nieuwe kanten en je kunt nooit samenvallen met het beeld dat je van jezelf hebt.
Daarom hoeft vreemdelingschap niet het tegenovergestelde van thuis te zijn.
Thuis is niet de plek waar alle vreemdheid verdwijnt, maar de plek waar je met je vreemdheid kunt bestaan.
Als ik erken dat ik zelf nooit volledig samenval met mijn identiteit, kan ik ook ruimte maken voor de ander die anders is.
Dit jaar blijkt de reis van de heldin en het woord thuiskomen mijn thema te zijn.
Ik dook mijn eigen bibliotheek in en vond deze stapel van boeken die ik gelezen had. Sommige recent en anderen al een behoorlijk tijd geleden. Blijkbaar leefde het onderwerp al langer in me. Zoals jullie weten is thuis in je lijf een onderwerp waar ik al decennia mee bezig ben. Ook het je thuisvoelen in je gezin van herkomst heb ik al meer over geschreven maar het thema is nu ineens heel groot geworden. Dat komt onder andere door het aangrijpende boek van de Turkse Ece Temelkuran Nation of Strangers. Bouwen aan een nieuw thuis in de 21ste eeuw.
De vraag die ik leef is: Is het mogelijk voor vrouwen en anderen die in de positie van de Ander zijn geplaatst om thuis te komen?
Wat is er voor nodig om je thuis te voelen? Kun je dat ook in je eentje of heb je daar anderen voor nodig?
Is thuis een plaats of is thuis niet aan een plaats gebonden? En wat betekent thuis als je gedwongen bent om je land en/of je familie te verlaten? Is er verschil tussen een vreemdeling zijn en een ontheemde? Hebben we niet allemaal een vreemdeling in ons?
Kortom ik ben volop aan het onderzoeken, lezen en schrijven
Ik ben graag buiten nu de natuur zo volop in bloei staat. Maandagmorgen samen met vriend Pete lopen we te filosoferen over ik en de ander. Het helpt me om me verbonden te voelen.
Ik lees het essay van Tatjana Almundi ter voorbereiding van de bijeenkomst in De Balie Amsterdam over schoonheidsidealen. In 2019 zaten we samen in een forum bij Spui25. Zij had net haar boek Best knap voor een dik meisje geschreven en ik Je bent al mooi. Over de schoonheid van imperfectie. We hebben een groot leeftijdsverschil maar vonden elkaar op de inhoud.
Op 25 juni 2026 word ik publiekelijk geïnterviewd door Willem Roskam in de Domkerk Utrecht over Zeg me wie ik ben. Over de grenzen van identiteit.
In juli 2026 geef ik een drieweekse zomercursus bij de HOVO over Zeg wie wie ik ben en die colleges/lezingen ben ik nu aan het maken.
26 jui-tot30 juli geven Pete en ik samen een vijfdaagse in het klooster Huissen over ik en de ander.
Is al die aandacht voor identiteit niet een teken van ons gevoel van ontheemd zijn?
Waar ik nu mijn meeste tijd en energie aan besteed is aan mijn nieuwe boek over thuiskomen. Over hoe we als mens eigenlijk allemaal vreemdeling zijn zowel in psychologisch opzicht als in het maatschappelijke leven waarin allerlei veranderingen razendsnel gaan. Wat betekent het om ontworteld te zijn, om je als mens ontworteld te voelen? Wat betekent het om niet in een gedeeld verhaal te wonen?
Het wandelen helpt me om tegenwicht te bieden tegen de haat en de liefdeloosheid. Ik wil mijn hart open blijven houden om de momenten van verbinding te blijven voelen en zien.
Bijzondere ervaring is het om boeken te herlezen. Dit boek van Julia Kristeva is verschenen in 1991 in het Nederlands. Ik weet niet wanneer ik het eerder las maar ik weet nog wel dat ik er erg door gegrepen was. Zij heeft een manier van denken en van schrijven die me uitnodigt.
Kristeva is psychoanalytica en dat merk je. Het onderwerp de vreemdeling pakt ze van twee kanten aan. De vreemdeling als de onbekende die we als anders ervaren en benoemen en de vreemdeling in ons zelf. Ze laat overtuigend deze relatie tussen binnen en buiten zien.
Op pagina 11 schrijft ze: Vreemd genoeg woont de vreemdeling in ons: hij is de verborgen kant van onze identiteit, de ruimte die maakt dat wij ons “thuis” kwijtraken, de tijd waarin wederzijds begrip en sympathie ten onder gaat. Als we hem in onszelf erkennen, hoeven we hem niet meer te verafschuwen in de ander”.
Bijzonder om dit werk na zoveel jaren weer te herlezen. Het komt dieper binnen en met een potloodje in de hand, lees ik gefascineerd verder.
Ik vind het bijzonder jammer dat mijn Frans niet goed genoeg is om haar werk in het Frans te lezen. Is er iemand in mijn netwerk die haar wel in het Frans leest en bereid is daar met mij over van gedachten te wisselen? Het voelt namelijk als thuiskomen en dat is precies het thema waar ik nu over schrijf, lees en denk.
