Wat is thuis?

Deze foto van een rode Dahlia maakte ik gisteren in onze tuin. Mijn grootvader, vader en ikzelf als oudere, hadden een volkstuin. Op die volkstuin werden dahlia wedstrijden gehouden. Wie had de grootste dahlia gekweekt kan ik me herinneren. Met een centimeter werd de doorsnede van een bloem gemeten en warempel mijn opa won de eerste prijs. Wat waren we trots. Ook de bloemen van mijn vader vielen regelmatig in de prijzen.

Als tiener wende ik me af van de tuin van mijn opa want dat vond ik stom, saai en burgelijk. En trouwens ook veel te veel werk.

Pas diep in mijn volwassenheid kwam mijn liefde voor de tuin terug en verdomd ook ik ben nu een dahlia fan. Op een trotsmarkt in Wijk bij Duurstede kocht ik biologische bloembollen en ik had nog een paar knollen van mijn vader. Ieder jaar graven we die uit en leggen ze te drogen op de zolder en ieder voorjaar gaan ze weer in de grond.

De weg van een mens is een kronkelige. De dahlia’s geven mij een gevoel van thuis en ik vind het fijn mijn (groot) vader op deze manier bij me te hebben.

De afwisseling van tuinieren en schrijven aan mijn nieuwe boek is geweldig. Ik begin thuis te komen.

Lou Andreas Salome als filosofe over o.a. zelfliefde

Lou Andreas Salome geboren in 1861 en stierf in 1937 schreef een twintigtal boeken filosofische en psychoanalytische boeken waarvan bijna niets is vertaald in het Nederland. De meeste mensen kennen haar als minnares van Nietzsche en Rilke. Heel veel mannen hebben haar ten huwelijk gevraagd maar ze wilde vrij zijn en sloot uiteindelijk een huwelijk zonder seks.

Deze vrouw intrigeert mij bijzonder. Wat een moedige vrouw en dat in die tijd. Vooral bekend als muze en amper om haar eigen oorspronkelijke gedachten. Hier een klein stukje over haar definitie van zelfliefde dat in tegenstelling tot Freud weinig te maken heeft met narcisme.

Zij ontwikkelde in het begin van de twintigste eeuw een theorie over genezing en zelfliefde. Salome ziet ons lichaam in staat om geneeskracht te activeren. Genezen betekent volgens haar het ontdekken van blokkades die het ervaren van zelfliefde in de weg staan en dan eraan werken, liefst met een warm en empathisch mens, om de blokkade op te heffen.

Zelfliefde als vitale kracht en niet als narcisme. Dat ziet er schematisch zo uit. Met dank aan Ann van Sevenant voor dit beeld.

De inkeer is een thuiskomen. Samengevat zou Andreas-Salomé waarschijnlijk zeggen dat zelfliefde geen zelfbewondering betekent, maar eerlijk naar jezelf kijken om op die manier vollediger mens te worden. Daar ligt de vrijheid om anderen lief te hebben, zonder jezelf te verliezen.

Ik neem haar werk als belangrijke bron mee in het schrijven van mijn nieuwe boek over thuiskomen.

Thuiskomen

Dit jaar blijkt de reis van de heldin en het woord thuiskomen mijn thema te zijn.

Ik dook mijn eigen bibliotheek in en vond deze stapel van boeken die ik gelezen had. Sommige recent en anderen al een behoorlijk tijd geleden. Blijkbaar leefde het onderwerp al langer in me. Zoals jullie weten is thuis in je lijf een onderwerp waar ik al decennia mee bezig ben. Ook het je thuisvoelen in je gezin van herkomst heb ik al meer over geschreven maar het thema is nu ineens heel groot geworden. Dat komt onder andere door het aangrijpende boek van de Turkse Ece Temelkuran Nation of Strangers. Bouwen aan een nieuw thuis in de 21ste eeuw.

De vraag die ik leef is: Is het mogelijk voor vrouwen en anderen die in de positie van de Ander zijn geplaatst om thuis te komen?

Wat is er voor nodig om je thuis te voelen? Kun je dat ook in je eentje of heb je daar anderen voor nodig?

Is thuis een plaats of is thuis niet aan een plaats gebonden? En wat betekent thuis als je gedwongen bent om je land en/of je familie te verlaten? Is er verschil tussen een vreemdeling zijn en een ontheemde? Hebben we niet allemaal een vreemdeling in ons?

Kortom ik ben volop aan het onderzoeken, lezen en schrijven

Waar ben ik deze maanden mee bezig?

Ik ben graag buiten nu de natuur zo volop in bloei staat. Maandagmorgen samen met vriend Pete lopen we te filosoferen over ik en de ander. Het helpt me om me verbonden te voelen.

Ik lees het essay van Tatjana Almundi ter voorbereiding van de bijeenkomst in De Balie Amsterdam over schoonheidsidealen. In 2019 zaten we samen in een forum bij Spui25. Zij had net haar boek Best knap voor een dik meisje geschreven en ik Je bent al mooi. Over de schoonheid van imperfectie. We hebben een groot leeftijdsverschil maar vonden elkaar op de inhoud.

Op 25 juni 2026 word ik publiekelijk geïnterviewd door Willem Roskam in de Domkerk Utrecht over Zeg me wie ik ben. Over de grenzen van identiteit.

In juli 2026 geef ik een drieweekse zomercursus bij de HOVO over Zeg wie wie ik ben en die colleges/lezingen ben ik nu aan het maken.

26 jui-tot30 juli geven Pete en ik samen een vijfdaagse in het klooster Huissen over ik en de ander.

Is al die aandacht voor identiteit niet een teken van ons gevoel van ontheemd zijn?

Waar ik nu mijn meeste tijd en energie aan besteed is aan mijn nieuwe boek over thuiskomen. Over hoe we als mens eigenlijk allemaal vreemdeling zijn zowel in psychologisch opzicht als in het maatschappelijke leven waarin allerlei veranderingen razendsnel gaan. Wat betekent het om ontworteld te zijn, om je als mens ontworteld te voelen? Wat betekent het om niet in een gedeeld verhaal te wonen?

Het wandelen helpt me om tegenwicht te bieden tegen de haat en de liefdeloosheid. Ik wil mijn hart open blijven houden om de momenten van verbinding te blijven voelen en zien.

Thuiskomen in je lichaam

Is het mogelijk voor vrouwen om thuis te zijn in hun lichaam?

Het lichaam van vrouwen dat in de symbolische orde als de ander wordt gezien, als niet mannelijk, als gecastreerd, als een lichaam met een gemis.

Het lichaam van vrouwen dat als een seksueel object wordt gezien door mannen. Door sommige mannen zelfs als bezit wordt gezien dat aan hen toebehoort.

Het lichaam van vrouwen dat in de media en beeldvorming wordt neergezet als perfect en leeftijdsloos. Op een aantal pornosites als het gedrogeerde lichaam waar mannen mee mogen doen waar ze zin in hebben.

De wereld die door mannen is gemaakt werkt niet meer en putten onszelf en de aarde uit. Om de huidige wereld te veranderen moeten wij vrouwen en mannen eerst zelf veranderen. En daarna kunnen de verhalen veranderen over wie we zijn.

Het is de hoogste tijd dat vrouwen hun eigen reis gaan bepalen en wakker worden en haar eigen krachten en waarden en leefwijzen ontdekken.

“Als vrouwen zich herinneren dat we ooit zongen met de tongen van zeehonden en vlogen met de vleugels van zwanen, dat we onze eigen wegen baanden door de donkere bossen en daar een leefgemeenschap met vele bewoners creëren, dan staan we geworteld op, als bomen .En als we net als bomen geworteld staan in de aarde… dan zullen wij vrouwen wellicht niet alleen onszelf, maar de wereld redden”. Sharon Blackie