De schaduw en de liefde

Maandag 31 augustus komen we als Junggroep weer bij elkaar. Drie uren spreken we met elkaar, zes mensen, over tien pagina’s uit het Rode Boek. We hebben de tekst allemaal voor ons zelf gelezen. Een van ons lees de tekst hardop voor. Dat is altijd bijzonder omdat de tekst op een andere manier binnenkomt. Deze bladzijden gaan over het niet kunnen verdragen dat ik niets ben. Als Jung het over het ik heeft dan doelt hij op het ego, op alles waarmee we ons hebben geïdentificeerd.

In 1934 schreef Carl Gustav Jung in de vertaling van Hans Huisman: “Wie in de spiegel van het water blikt, ziet beslist als eerste zijn eigen afbeelding. Wie naar zichzelf toegaat riskeert de ontmoeting met zichzelf. De spiegel huichelt niet, die laat getrouw zien wat erin kijkt, namelijk dat gezicht , dat wij de wereld nooit laten zien, omdat wij door de persona, het masker van de toneelspeler verhullen.

Dit is het eerste bewijs van moed op de innerlijke weg, een test die volstaat om de meesten af te schrikken, want de confrontatie met zichzelf behoort tot de meer onaangename dingen die men uit de weg gaat, zolang men alles wat negatief is op de omgeving kan projecteren.

Is men in staat de eigen schaduw te zien en de kennis inzake de schaduw te verdragen, dan is eerst een klein stukje van de opgave opgelost: men heeft tenminste het persoonlijk onbewuste aan de oppervlakte gebracht”.

Ruim eerst je eigen rommel op zo lees ik Jung, daar heb je je handen vol aan. En verderop in het Rode Boek vind ik de zin Liefde echter is: jezelf dragen en verdragen. Daar begint alles mee. Ik heb nog wel een weg te gaan. Maar wat een vreugde om dat samen te doen.

Liefdeloosheid

Tempel

Nog steeds nagenietend van de vele prachtige lezingen tijdens het symposium Eros en Liefde, wil ik graag de bijdrage van Mustafa Stitou met u delen. De dichter opende het symposium met een gedicht of zeven. Zijn nieuwste bundel heet Tempel. Veel van zijn gedichten gingen over de liefde.  Maar Stitou had heel verrassend ook een gedicht gekozen over liefdeloosheid. Hij las het op een wat vlakke toon voor. Lees verder →

Eros

Eros en Liefde

Eros en Psyche

De begrippen eros en liefde staan centraal in het tweedaagse symposium van 23 en 24 april. Het symposium vindt plaats aan de Universiteit van Utrecht. De aanpak is multidisciplinair. Kunstenaars en schrijvers komen aan het woord, naast theologen, filosofen, psychologen en literatuurwetenschappers. Eros is een intrigerend begrip. Het bestaat in vele gedaanten. Het verwijst naar verlangen, naar intenties, naar lichamelijke sensaties en er zijn vele romans aan gewijd. Denk bijvoorbeeld aan Madame Bovary. Lees verder →

Liefdesdag

voeten

Mijn partner en ik werken allebei vele uren en leven soms behoorlijk langs elkaar heen. Om die reden hebben we één keer per maand liefdesdag. Dat houdt in dat de ene een fijne dag maakt voor de ander. Degene die aan de beurt is om de liefdesdag te organiseren, kan beslissen om veel of weinig geld te uit geven. Veel of weinig uitjes te doen. Heel dicht bij huis te blijven of verder weg, dat maakt allemaal niet uit.

Er is maar één regel en dat is dat de dag gemaakt moet zijn om de ander te verwennen en liefdevolle aandacht te geven. Voorbeelden van activiteiten zijn: het voorgelezen krijgen van gedichten, museumbezoek, nieuwe vragen voorgelegd krijgen en elkaar lang in de ogen kijken. Lees verder →

Een liefdevol mens

Kierkegaard

De wereld staat in brand. Hamas en Israël alweer slaags. Oekraïne waar mensen moeten leven met grote onzekerheid, omdat het onduidelijk is wie de goede en wie de vijand is. Beschietingen komen van alle kanten.

Ik verlies al zo vaak de hoop in mijn welvarende Nederland. Moedeloos word ik van al die oorlogsbeelden. Dan heb ik de literatuur en de filosofie hard nodig. Ik lees Kierkegaard ‘Wat de liefde doet.’ Hij schrijft op pagina 255:

“Niemand kan hopen zonder tegelijkertijd liefdevol te zijn, hij kan niet hopen voor zichzelf zonder tegelijkertijd liefdevol te zijn, want het goede bezit een oneindige samenhang. Maar is hij liefdevol, dan heeft hij tegelijkertijd hoop voor anderen. En in dezelfde mate waarin hij hoop heeft voor zichzelf, in precies diezelfde mate heeft hij hoop voor anderen. Want precies in dezelfde mate waarin hij hoop heeft voor zichzelf, in precies dezelfde mate is hij een liefdevol mens. En in dezelfde mate waarin hij hoop heeft voor anderen, in precies diezelfde mate heeft hij hoop voor zichzelf.

Hoop alles, geef geen mens op, want hem opgeven betekent: je liefde voor hem opgeven. En als je je liefde voor hem opgeeft, dan houd je er zelf mee op een liefdevol mens te zijn”.

Op een of andere manier geeft deze tekst mij hoop. Het relationele aspect van liefdevol zijn, komt hier sterk in naar voren. Het gaat niet om het populistische navelstaren van ‘Als ik maar gelukkig ben’. Juist het in de grond ondeelbaar zijn van ‘ik en ander’ laat Kierkegaard mooi zien.

Altijd, in elke omstandigheid liefdevol blijven, wat zou ik dat graag kunnen.

Door: Liesbeth Woertman