Alles over liefde

Donderdag 26 maart 2026 spreek ik in Bussum bij de Groene Afslag op de 2de live bijeenkomst van Bendeleiders over doorbreken. Wat hebben we te doen als oudere vrouwen? In een creatieve middag met verschillende werkvormen gaan we van idee naar doen. Samen met Jose Dankers de oermoeder van de bende open ik het bal.

Ik heb net dit boek van Bell Hooks gelezen over de liefde. Wat een inspirerend en rijk werk.

Volgens hooks is er maar een wapen tegen haat, geweld en onderdrukking en dat is liefde. Zij definieert liefde als doen, als handelen en niet als een emotie. Een bewuste handeling, een keuze dat leidt tot een actief leven. In 2021 overleed hooks op 69 jarige leeftijd, jammer genoeg. Maar ik hoop dat ze nog heeft meegemaakt dat door de Black Lives Matter protesten tegen racisme haar All About Love uit 1999 ineens op de bestsellerslijst kwam.

Ze schreef haar naam in kleine letters, die ze had gekozen als haar schrijfstersnaam, naar haar overgrootmoeder aan moeders kant Bell Blair Hooks. Ze wilde vooral dat haar woorden gehoord en gelezen werden en niet dat haar ego werd gevoed.

Het boek is een persoonlijke en filosofische verkenning van liefde als gedrag, als bewuste keuze om hierin te oefenen tussen vrienden, ouders en kinderen, op het werk, in de buurt en niet te vergeten in relatie met jezelf. Ze laveert heel mooi tussen het persoonlijke en het politieke. Liefdevol neemt ze ons mee naar ons taalgebruik en theorie, de roep om maatschappelijke rechtvaardigheid maar ook onze individuele taak in het creëren van gelijkwaardige, wederkerige relaties.

Ze raakt me en maakt me iets dapperder om echt voor de liefde te gaan en tegen het patriarchale en kapitalistische systeem.

Het kan niet anders of iets hiervan is terug te horen in mijn bijdrage van donderdag bij de bendeleiders.

Studiedag IVAP hoe het leven zich ontvouwt in de jeugd tot volwassenheid

De foto is een beeld van zondag 16 november 2025 tijdens de 2de studiedag over de Reis van de held door de Jungvereniging in Antropia Driebergen. Daar sta ik weer in die prachtige zaal met die fijne empathische geluidsman en een aandachtig gehoor, net als twee jaar geleden.

De voorzitster van de IVAP Odette de Theije opende de dag op haar charmante wijze en hield een mooi verhaal over de vrouwen rondom Jung. Daarna was er muziek, stem en gitaar, die de ruimte vulde en een nog warmere energie gaf, door Sofie Porro en Eloi Youssef. Je ziet de gitaar nog in beeld. Daarna mocht ik mijn verhaal vertellen over de ontwikkeling van foetus tot ruim in de adolescentie.

Ons bestaan begint niet bij de conceptie maar al veel eerder. Ik benadrukte het belang van de tastzin, van onze ervaringen in de baarmoeder en hoe de manier waarop we ontvangen zijn in de wereld van grote invloed is. We ontstaan in wederkerigheid via aanrakingen, de blik en de stem van de ander. Het middendeel ging over het meisjeskind dat in haar adolescentie leert te balanceren tussen slet en trut, een moeilijke opgave in de stortvloed van beelden die het meisje te zien krijgt. Het verschil tussen bekeken worden en gezien worden is groot.

Rico Sneller hield een betoog over Jung en de psychiater Ludwig Binswanger met de nadruk op het falen, het mislukken, het vastlopen van mensen. Ik ga me hier zeker verder in verdiepen.

Gemma Blok gaf een helder overzicht over de invloed van Jung op jongerenbewegingen, psychedelica en de anti psychiatrie na 1960. Het was alsof een deel van mijn geschiedenis tot leven werd gewekt en namen die ik bijna was vergeten, werden in herinnering geroepen zoals Laing en Cooper.

Muziek sloot ook de middag af. Zelfs met een heuse samenzang.

Ik vond het een warme dag, leerzaam en hoopvol en ben me weer hyperbewust dat liefde ons fundament is en dat pathologie een onvermogen tot liefhebben is.