De moed en elan van (oudere) vrouwen

Vanmorgen las ik in de Trouw het bericht dat drie hoogbejaarde nonnen hun voormalig klooster hadden gekraakt. Blijkbaar waren ze tegen hun wil in een rusthuis geplaatst. Regina 86, Bernadette 88 en Rita 81 hadden jaren in het klooster gewoond en hadden heimwee naar het klooster. Op Instagram plaatsen de zusters nu berichtjes en hun volgers nemen toe. Ik hoop zo dat ze daar mogen blijven.

Vrijdag 12 september hielden een groep vrouwen tussen de 52 en 74 hun eerste live bijeenkomst van bendeleiders. Ben de leider. Nou daar zouden de nonnen prachtig bij passen omdat de missie van de Bendeleiders is om het negatieve beeld over oudere vrouwen op een creatieve en intelligente manier aan diggelen te slaan. Nee niet door de slaan maar door zichzelf te laten zien op tal van plekken. In de bestuurskamer, ziekenhuizen, universiteiten, media en op straat en hun kennis en ervaring aan te bieden.

Op 10 september 2025 zat ik samen met Christien Brinkgreve en Gloria Wekker (alledrie 70 plus) in de prachtige theaterzaal van de Openbare Bibliotheek van Utrecht die uitpuilde van de vrouwen en een enkele man te spreken over meer ruimte voor vrouwen. Nog terug te kijken bij studium generale Utrecht. De zaal vol vrouwen van allerlei leeftijden zinderden.

Zijn deze drie ervaringen van oudere vrouwen toeval? Nee zeker niet. Het broeit, het vlamt en het zoemt en het is duidelijk dat de tijdgeest schreeuwt om een nieuw elan, een nieuwe ruimte. De oude beelden over vrouwen en mannen loslaten omdat ze steeds minder goed functioneren. Nee niet teruggrijpen naar wat is geweest, zoals de tradwives doen en de giftige mannelijkheid die vasthouden aan traditionele rolverdeling. Ook het altijd aardig gevonden willen worden, de behaagzucht van meisjes en vrouwen opgeven omdat het ons klein maakt en houdt. Durf te staan voor wat je wilt.

Laten we elkaar bemoedigen en open zijn over wat ons klein houdt en wat ons licht doet aansteken. Er zijn ook dappere jongere vrouwen die zichzelf vorm weten te geven. Laten we onze bubbels doorbreken en vormen zoeken om het gesprek tussen de generaties levendig te houden. We kunnen veel van elkaar leren.

Minder ik en meer wij. Altijd te paard zoals de titel van de biografie van Renate Dorrestein luidt maar daarover een andere keer.

Laatbloeiers theaterfestival voor zestigplussers

Vanmorgen had ik een zoom bijeenkomst met Alet Klarenbeek en Anita Witzier. We hebben eerder met elkaar gewerkt, een jaar geleden, in het prachtige Doornburg in Maarssen. Anita interviewde me toen over Wie ben ik als niemand kijkt. Maar nu ontstaat er langzaam een nieuwe vraag in mij en dat komt door de uitnodiging om deel te nemen aan Laatbloeiers. Zoals ik in dit boek betoog kunnen we als mens bloeien tot op hoge leeftijd omdat er sprake is van verval en bloei tijdens onze hele leven. Ons leven is meer een spiraal dan een rechte lijn.

Vandaag spraken we over het theaterfestival Laatbloeiers dat bijna helemaal rond is met talkshows en een cultureel programma.Dit festival gaat over generaties. Op wiens schouders sta je? Wat heb je meegemaakt in je gezin van herkomst? Welke verhalen werden verteld? Kortom wat is jouw verhaal in het licht van de generaties voor en na je? Het eerste dat ik zie als ik naar mijn voorouders kijk is de extreme armoede en dat doet zeer.

Ondanks de pijn die de levens van mijn voorouders oplevert (en die pijn zit er toch of ik daar nu wel of niet aandacht aan wil geven) is het waardevol om de verhalen van je voorouders toe te laten in je eigen leven. Dat levert diepte en verbinding op in je leven en een sterker wij gevoel. Iedere generatie heeft verhalen over wat een vrouw en wat een man is of beter gezegd zou moeten zijn. Ieder mens heeft dingen overgenomen van haar (groot) ouders. Ieder mens begint veel eerder dan bij haar geboorte.

Het is niet zo eenvoudig om al die beelden en verhalen te ontwarren en te ontdekken waar jij staat. Welk stuk in jou mag niet leven? Welk verhaal wordt niet gehoord? Het is een hele ontdekkingstocht en zeker zestigers houden zich met deze vragen bezig. Mijn moeder zei eindeloos tegen ons dat we geen kuddedier moesten zijn maar voorop moesten lopen. Dat vond ik als kind afschuwelijk en nu denk ik verdomd het is een waardevolle les maar wel een lastige. Wie ben ik als al die generaties voor mij naar mij kijken? En ineens leef ik weer een andere vraag.

Ik kijk uit naar dit festival. Het is een rijk programma rondom oud zeer, familie en moedige stappen zetten. Ik ga er vast weer veel leren.

Dinsdag 31 oktober 2023 10.00-18.00 Laatbloeiersfestival tivoli.vredenburg.nl