Spreken over God. Han in gesprek met Simone Weil

Spreken over God. Een dialoog met Simone Weil door de Koreaans Duitse filosoof Byung-Chul Han.

Eerder las ik het mooie boek van Frits de Lange over Simone Weil dat de titel heeft In alles tot het uiterste. Leven en denken van Simone Weil en ik las haar boek over Verworteling.

Frits de Lange won met zijn boek de prijs voor het beste Spirituele boek in 2025.

Ik had/heb wat moeite met de radicale Simone Weil, een vrouw die inderdaad tot het uiterste ging en op haar 34ste totaal uitgeput is gestorven. Met name haar bijna niet eten, begreep ik niet. Maar Han pakt me al in het eerste hoofdstuk dat over het verlies van aandacht gaat. “Waarneming is extreem vraatzuchtig geworden. Zij mist elke contemplatieve weidsheid. Zij eet permanent. Consumptie is haar basishouding”. Comakijken noemt Han dit. Vetgemest, volgepropt worden met informatieprikkels. De vraatzuchtige waarneming heeft geen aandacht nodig.

Nu begrijp ik het amper eten van Simone Weil. Vanuit openheid in volle aandacht kijken naar de mensen en de dingen, zonder hen te willen grijpen, vraagt om contemplatieve aandacht. Om leegte.

Het is het wachten, de roerloze, aandachtige en trouwe houding die eindeloos voortduurt en die door geen enkele schok aan het wankelen kan worden gebracht, schrijft Weil.

Wij menen vaak vrij te zijn maar het is boeiend om naar onze verslavingen te kijken.

Je kleding uittrekken dat je voor anderen en jezelf gedragen hebt

Naked Rotterdam Leon Schroder

Ik kreeg een Linkedin verzoek van een mij onbekende fotograaf en ik accepteerde zijn verzoek. Ik vind het een verrijking om met veel verschillende mensen op die manier verbonden te zijn dus ik zei ja. Hij wilde mij zijn fotoboek sturen en was nieuwsgierig wat ik daarvan vond. Hij zag overeenkomsten tussen ons werk.

En zo geschiedde. Ik ontving een paar dagen later een prachtig vormgegeven fotoboek Naked Rotterdam en de beelden raakte me. Ik zag 165 mannen en vrouwen, gekleed en naakt, van verschillende leeftijden. Het was een wonderlijke ervaring om al die mensen eerst gekleed te ontmoeten en toen naakt. Twee keer dezelfde mens en toch verschillend. Ik zag uiteraard verschillende lichaamsvormen, veel tatoeages en iedereen was geschoren. Het deed me denken aan Rilke, een mens heeft vele gezichten en het deed me denken aan onze sociale identiteit. We presenteren ons aan elkaar en aan onszelf met kleding. Daarmee laten we onze gender en sociale klasse lezen. De foto’s raakten me maar ik kon er nog geen taal aan geven noch de vinger opleggen.

Ik liet het even rusten en bedankte Leon voor zijn cadeau.

De meesten van jullie weten dat ik altijd meerdere boeken tegelijk lees en dat was ook zo afgelopen week. Terwijl ik met het fotoboek bezig was, las ik Heilige onrust van Frits de Lange. Iets totaal anders, zou je denken, want wat heeft een pelgrimage naar het hart van de religie te maken met Naked Rotterdam?

Ik lees op pagina 77 van Heilige Onrust:

“Open, open, open moet het zijn en ik open, open, open me voor jou”. Het schijnt een lied te zijn van The Lau (1952-2015) en volgens Frits de Lange is het de elementaire vraag van iedere pelgrim, mag ik bij je binnenkomen of niet? We kunnen dat makkelijk verbreden naar een van de belangrijkste vragen van onze tijd Mag ik je zien? Mag ik je echt zien en wil ik mij ook aan jou laten zien?

Dat raakte me als een vuistslag en ineens had ik taal om te vertellen waarom dit prachtige werk van Leon Schroder mij zo tussen de ogen trof. Ik zie op iedere linkerpagina een mens, gekleed en ik kijk er welwillend naar en ik kijk op iedere rechterpagina en ik zie een naakt mens. Een weerloos mens die mij aankijkt, waardoor ik geopend word.

Je kleding uittrekken dat je voor jezelf en anderen gedragen hebt. Je sociale identiteit even afleggen, Uitgekleed, naakt, en daardoor prachtig aanwezig en een uitnodiging naar mij om me ook te laten zien.

Dankjewel Leon en dankjewel 165 Rotterdammers voor dit prachtige en leerzame project. Ik hoop dat dit een vervolg krijgt.