De ontembare vrouw

De ontembare vrouw van Clarissa {inkola Estes is een van mijn lievelingsboeken. Ik weet niet wanneer ik het voor het eerst las. Het boek is in het Nederlands uitgekomen in 1994.

Als ik me wat rommelig voel, onhelder of iets op slot zit dan pak ik de ontembare vrouw graag. Het liefst sla ik haar willekeurig open en vandaag lees ik:

“Scherpe oordelen over het lichaam brengen een volk voort van kromgebogen lange meisjes, korte vrouwen op stelten, forse vrouwen gekleed alsof ze in de rouw zijn, heel slanke vrouwen die zich proberen op te blazen als adders en diverse andere vrouwen die zich schuilhouden. Door de instinctieve band van een vrouw met haar natuurlijke lichaam te vernietigen, neem je haar zelfvertrouwen weg. Het heeft tot gevolg dat ze zich steeds weer afvraagt of ze wel een goed mens is en dat ze haar gevoel van eigenwaarde baseert op hoe ze eruit ziet en niet op wie ze is. Het dwingt haar al haar energie te gebruiken met tobben over de hoeveelheid voedsel die ze eet, of over de cijfers op de weegschaal of het meetlint. Het houdt haar voortdurend bezig, kleurt alles wat ze doet, zich voorneemt en verwacht”.

Kom vrijdag naar het Betweterfestival in Tivoli Utrecht waar Tatjana Almuli en ik spreken over schoonheidsidealen die ons klein houden en neem je ontembare vrouw mee.

Het lelijke jonge eendje

met dank aan Agnes die deze foto maakte

Wie kent niet het verhaal van het lelijke jonge eendje? Nu de jonge eendjes weer volop te bewonderen zijn in de parken en de sloten, komt dat verhaal bij mij boven. Het eendje dat er anders uitziet als de anderen en daarom gepest wordt. Verdrietig loopt het eendje weg. Na vele omzwervingen en een jaar later, ziet het eendje zichzelf in het water en ziet hij een prachtige zwaan. Andere zwanen komen op hem af. Zijn ei was per ongeluk bij een eendenfamilie terecht gekomen. en voor het eerst kwam zijn eigen soort dicht bij hem en raakte hem zachtjes aan en liefdevol met het puntje van hun vleugels. Hij was een prachtige zwaan.

Het gevoel dat er een vergissing is begaan, dat dit niet jouw familie is, dat jij er buiten valt, kennen alle mensen die anders zijn, die niet in de aangeboden culturele mallen passen van vrouwelijkheid en mannelijkheid in onze cultuur. Zelf heb ik daar lang mee geworsteld. Mijn moeder had liever jongens dan meisjes. Jongens zijn veel liever, zei ze en dat was ook zo. Ik was nukkig. Ik was boos. Ik voelde me gevangen en had geen taal en geen voorbeelden om mezelf uit te drukken en had geen idee hoe ik mijn leven als meisje en vrouw op een zinnige manier kon vormgeven.

Ik heet Elisabeth Maria naar mijn grootmoeder, de moeder van mijn moeder. Een zachtaardige vrouw die zich liet koeieneren door haar man die teveel dronk en haar sloeg. Zij zag mij. Voor mijn zevende verjaardag kreeg ik van haar een zilveren ringetje met een blauw steentje. Zoiets extravagants had ik nog nooit gezien en zeker niet gekregen. Ik vond het prachtig en heb het altijd bewaard. Uiteindelijk lag het gebroken en zwart geworden in een doosje.

Nu ben ik zelf oma Lies en heb dat ringetje schoon laten maken en gaaf en aan mijn kleindochter gegeven voor haar zevende verjaardag. Zij wil later trouwen met haar vriendin en dan nemen ze samen een baby. Die is dan van hun samen want twee kinderen vinden ze te druk. In hun huis hebben ze ook een dierenkliniek waar ze de zieke dieren beter maken.

Ik hoop dat ik nog lang mag leven om haar volwassen te zien worden en te zien hoe ze zichzelf vorm blijft geven.