Welke boeken gaven me vooral vreugde en inzicht in 2024?

Naast een schrijver ben ik toch vooral een lezer. Ik lees nog steeds met plezier papieren kranten. Iedere week haal ik een stapel boeken uit de openbare bibliotheek, een van de fijnste plekken om te zijn.Fictie, non fictie en gedichten, ik lees al die vormen met interesse. En uiteraard ben ik ook een fervente boekenkoper in de plaatselijke boekwinkel. Ik las 87 boeken dit jaar waarvan een paar nieuwe juweeltjes.

Tove Ditlevsen (1917-1976) is een schrijfster die ik in 2024 heb ontdekt. Ik las de biografie over haar en haar roman de gezichten. Het is donker in haar boeken vol angsten en hallucinaties en bijzonder interessant. Ze was een arbeidersvrouw en is een aantal keren getrouwd geweest en had ook iets met drugs. Haar recent vertaalde boek Vilhelms kamer ligt op een stapel om in 2025 te lezen. Ik kijk ernaar uit.

Olga Tokarczuk (1962-heden) Empusion was een andere ontdekking. Ook een boek vol duistere krachten en prachtig geschreven.

In de categorie non fictie staken voor mij Abraham Heschel met zijn Wie is de mens en de Belgische Ann Sevant Sprekend lichaam eruit. Beide boeken traag gelezen, met een potlood in de aanslag om opmerkingen erbij te zetten. En beide boeken goed gebruikt voor mijn boek Zeg me wie ik ben dat 23 januari 2025 uitkomt.

Maar nu nog vakantie met negen boeken die naar me lonken. Veel leesplezier.

Wie is de mens

De afgelopen dagen las ik het opnieuw uitgegeven boek van de Joodse rabbi Abraham Heschel Wie is de mens? Traag en met een potlood in de hand las ik dit boek aandachtig. Soms instemmend, soms zoekend, soms hoofd schudden en soms heftig ja knikken.

“Anders dan bij andere objecten maakt het verlangen om zichzelf te kennen deel uit van zijn wezen”, schrijft Hesschel op pagina 19 en daar kan ik alleen maar ja op zeggen. Om jezelf te leren kennen, moet je eerst je beelden over jezelf openbreken. De tweede belangrijke opmerking die hij maakt is dat de natuurlijke mens een mythe is omdat de mens, mens wordt door cultuurhandelingen en dit betekent door het veranderen van je natuurlijke staat.

Een mens is nooit af en menselijkheid is niet wat in onze diepste wezen zit. Ons mens zijn wordt bepaald door het beeld dat we aannemen. Daar schreef ik eerder over. Kijk uit wie je als rolmodel kiest want het beeld van een mens dat je kiest, dat word je.

“Als ding kan de mens worden verklaard; als persoon is hij een mysterie en een verrassing. Als ding is hij begrensd; als persoon onuitputtelijk”. Van zo’n zin kan ik een hele middag jubelen.

De essentie van zijn zoektocht naar wie is de mens is voor Heschel “Ik heb een opdracht, dus ik ben” en precies daar laat hij me achter in verwarring.

Gelukkig heb ik mensen om me heen met wie ik hierover kan praten en zoeken en ga dat zeker doen de komende weken. Het verlangen van de mens naar betekenis is geen vraag maar een antwoord en doet me sterk denken aan de gedichten van Rilke Leef je vragen en Wanneer het besef aanvaard wordt.

Wanneer het besef aanvaard wordt

dat zelfs tussen de meest nabije mensen

oneindige afstanden blijven bestaan,

kan een prachtig samenleven

naast elkaar ontstaan

Als zij erin slagen

de afstanden tussen hen lief te hebben

wordt het mogelijk

dat ieder de ander

als een geheel

en tegen een wijde hemel ziet.