Sophie in de Kreukels – deel 2

 

Vandaag, dinsdag 13 september 2016 start een tweede serie van Sophie in de Kreukels op NPO 3 om 21.25 uur. In deze serie staan mannen centraal. De eerste aflevering gaat over het gezicht van mannen. Bij mannen gaat het toch om een karakteristieke kop? In een mannengezicht mag je toch zien dat hij leeft? Grijzend haar aan de slapen maakt een man aantrekkelijker? Ik dacht dat dit gangbare uitspraken waren over het gezicht van mannen. Lees verder

Academisch ziekenhuis: waar ben je mee bezig?

Erasmus

Het Rotterdamse ziekenhuis Erasmus begint met een opleiding voor cosmetische ingrepen. Dermatologen in opleiding leren fillers en botoxbehandeling goed uit te voeren. Tot nu toe doet iedereen maar wat. De markt van cosmetische ingrepen is ondoorzichtig. Is het een basisarts die de behandeling uitvoert? We weten het meestal niet. Is het een goed idee om dermatologen op te leiden voor cosmetische ingrepen? Lees verder

Cosmetische ingreep of operatie?

Plastic Surgeon

In mijn boek Moeders Mooiste De schone schijn van het uiterlijk uit 2003 schreef ik al over de wildgroei van artsen die cosmetische operaties uitvoeren. Het is niet eenvoudig om het kaf van het koren te scheiden. Volgens de Nederlandse Vereniging Voor Plastische Chirurgie worden er vaker operaties gedaan door mensen die daar niet voor zijn opgeleid. Iedereen die zich bekwaam voelt, mag een cosmetische operatie uitvoeren. Er is geen controle. “Het gaat al mis in de advertenties”, zegt voorzitter René van der Hulst. “We zien steeds meer reclames en aanbiedingen voor borstoperaties. Maar echte plastische chirurgen stunten niet met de prijs.” Lees verder

Snijden in de geest?

Schoonheid

In het tijdschrift voor Psychiatrie staat in haar meest recente nummer 56, pagina 514-522 een overzichtsartikel over body dysmorphic disorder. De auteurs Hundscheid en collega’s onderzoeken hoe vaak een stoornis in de lichaamsbeleving bij patiënten binnen de cosmetische chirurgie voorkomt in Nederland.

De auteurs hebben uiteindelijk 23 artikelen geïncludeerd. De prevalentie van BDD laat een grote variatie zien, namelijk tussen de 3,2% tot 53,6%. De twaalf artikelen over comorbiditeit laten vooral angst, stemmingsstoornissen en persoonlijkheidsstoornissen zien.

BDD niet ontstaan door omgevingsfactoren?

In de DSM V valt deze sterke preoccupatie met het eigen uiterlijk onder de obsessieve compulsieve stoornissen. BDD is niet ontstaan door toegenomen mogelijkheden binnen de cosmetische chirurgie of veranderingen in de modebeeld, schrijven de auteurs. Deze laatste zin in het artikel heb ik toch zeker drie keer overgelezen. Waarom staat die zin daar? En de tweede vraag: hoe is dat gemeten?

Beoordeling uiterlijk altijd in relatie tot anderen

Volgens mij is niet gemeten of BDD is ontstaan door toegenomen mogelijkheden binnen de cosmetische chirurgie. Dat lijkt me trouwens ook moeilijk, omdat veel mensen niet door hebben dat de reclame druk om er perfect uit te zien, een grote invloed heeft. Mensen hebben de illusie dat ze cosmetische chirurgie voor zichzelf doen. Maar zoals ik al vaker heb benoemd: mensen zijn sociale dieren. Iedere beoordeling van het uiterlijk komt tot stand in relatie tot anderen.

Belofte van geluk

Iedere nieuwe techniek om ons uiterlijk te verfraaien en waar zorgvuldig reclame voor wordt gemaakt, dwingt ons om over die techniek na te denken. En juist als je somber bent en je kijkt in de spiegel dan zie met lege ogen en is het logisch dat je jezelf lelijk vindt. Dan valt een belofte van geluk, waar alle reclames rondom cosmetica mee verweven zijn, op vruchtbare bodem.

Door: Liesbeth Woertman

Cosmetische chirurgie aan banden?

Edith Schippers

Het kan niemand ontgaan zijn dat minister Schippers het schimmige terrein van cosmetische ingrepen, wil reguleren. Eindelijk hoera! Of juichen we te vroeg? Want wat wil de minister nu eigenlijk aan banden leggen?

Het meest helder is de invoering van een minimum leeftijd. Het is een verstandig besluit om de minimumleeftijd voor het ondergaan van een cosmetische ingreep op 18 jaar te zetten. Juist omdat veel meisjes tussen de 11 en 17 jaar erg onzeker zijn over hun uiterlijk en  nog volop in ontwikkeling is het verleidelijk om een cosmetische ingreep te overwegen.

Liposuctie vergaande chirurgische ingreep

Wat wil de minister doen tegen de beunhazerij in de cosmetische chirurgie? In haar advies staat te lezen dat ze wil regelen dat mensen die rimpels vullen bevoegd moeten zijn om dit te mogen doen. Maar dat geldt  misschien nog wel sterker voor de vraag wie er een liposuctie uit mag voeren of een andere vergaande chirurgische ingreep.

De belangrijke vraag wie is bevoegd, gekwalificeerd en bekwaam om welke ingreep uit te oefenen, blijft nog open. Dat is meer dan jammer omdat daardoor mensen onnodig beschadigd kunnen worden.

De belangrijkste vraag

De belangrijkste vraag wordt niet gesteld. Die vraag luidt: wat denken vrouwen op te lossen met een cosmetische ingreep? Welk verlangen ligt hier echt aan ten grondslag?

Door: Liesbeth Woertman

 

 

 

 

Hoe handelt een cosmetisch arts?

Angelina

Een paar dagen geleden beschreef cosmetisch arts een casus uit zijn praktijk. Een dame wilde een ‘extreem’ uiterlijk. Hieronder leest u hoe hij op dit verzoek reageerde.

Casus:

Een dame heeft een lipvergroting ondergaan in mijn praktijk. Ze heeft in het verleden ook een borstvergroting ondergaan. Ze belt mij een week later op omdat haar man en vriendinnen niet genoeg het verschil konden zien (die zij overigens wel ziet). De lippen zien er te ‘natuurlijk’ uit.

Ze zegt er dan ook bij dat: “U heeft mooi werk afgeleverd maar in mijn kringen houden we van wat extremer”. Ze zegt echter ook dat haar kinderen niet zo blij zijn met de behandelingen van hun moeder. “Ik krijgt door mijn sexy uiterlijk namelijk meer aandacht van mannen dan mijn dochter.”

Mijn werkwijze:

Ik heb als cosmetisch arts een duidelijke visie over wat “het eindpunt”moet zijn van een behandeling. Deze “artistieke” visie is gekleurd door mijn werk als semi-professioneel (portret-)schilder. Ik ben van mening dat in een gezicht de aandacht uit moet gaan naar een aantal focuspunten. Ik vindt dat de natuurlijke blik naar de ogen moet gaan en in beperkte mate de mond. In tegenstelling tot de visagie, die vooral ogen en de mond accentueren, behandel ik als cosmetisch arts vooral de punten die afleiden van deze focuspunten.

Haar verzoek wekte weerzin op

Dit kunnen rimpels zijn, wallen of in het geval van deze dame een hele dunne mond zijn. Het eindpunt van een geslaagde ingreep is voor mij als mijn blik na afloop van nature naar de ogen worden getrokken. Met de ogen communiceer je en druk je jezelf uit. Dit was in het geval van deze mevrouw ook het geval. De mond was na afloop in harmonie met het gezicht en de blik ging van nature naar de ogen. Haar verzoek tot “extremer” wekte in alle eerlijkheid dus weerstand bij mij op.

Klant moet zich veilig voelen

Echter, als arts vind ik dat mijn eigen visie met betrekking tot wat mooi en gewenst is een relatieve waarde heeft en dat ik mij dienstbaar aan de persoonlijke smaak van de “klant” moet opstellen. Dit betekent overigens niet dat ik kritiekloos meega met alles wat de klant vraagt, maar wel dat ik me wel zo opstel dat de klant zich begrepen en veilig voelt om haar wensen cq angsten aan me mede te delen, zonder dat de cliënt bang is dat ik haar veroordeel. Het uiterlijk van de meeste vrouwen is een gevoelig punt.

Ethisch en juist gedrag begint met het concretiseren en uitvragen van de hulpvraag. Wat heeft zij in gedachten als zij spreekt over iets “ extremer”? Ik vroeg haar daarom om tijdens onze volgende ontmoeting een aantal foto’s mee te nemen. Haar ideaalbeelden bleken Angelina Jolie en Julia Roberts te zijn.

Julia RobertsIk heb haar toen uitgelegd dat deze filmsterren lippen hebben die supranormaal (meer dan gemiddeld)zijn. Supranormale lippen (maar bijvoorbeeld ook borsten) kunnen als sexier of glamoureuzer worden gezien, maar kan al snel omslaan naar iets wat als “ lelijker” of “ordinairder” wordt ervaren. Andere gelaatstrekken (jukbeenderen etc) kunnen ervoor zorgen dat deze bandbreedte groter wordt. Met andere woorden de lippen van Angelina Jolie kunnen als lelijk of vulgair worden ervaren in een gezicht met andere gelaatstrekken.

Ik heb haar toen inzicht gegeven wat naar mijn idee de bandbreedte van haar lippen in haar gezicht was en dat ik ook niet bereid was om deze te overschrijden. Te veel opgespoten lippen kunnen namelijk een soort “chimpansee” effect geven, omdat de lippen veel te veel naar voren gaan staan. De verhouding is in het zijaanzicht dan helemaal zoek.

Kwaak

Een subtielere weggever van opgespoten lippen is het zogenaamde duckface-syndroom. Door lokaal lippen op te spuiten, komt er een soort skischans die veel mensen niet bewust waarnemen, maar die ze wel onbewust met “nep” associëren. Als je eenmaal weet waar je op moet letten, herken je dit zo. Deze look wordt over het algemeen door veel mensen ook als lelijk en onnatuurlijk ervaren.

Nadat ik haar dit uitgelegd had, konden we snel overeenstemming bereiken over wat de grenzen van het lipvolume zouden moeten zijn. De weigering om aan zulke praktijken mee te werken zijn niet alleen om haar te beschermen, maar (om eerlijk te zijn) ook om mijn eigen reputatie te beschermen. Het resultaat van mijn behandelingen zijn namelijk ook mijn visitekaartje. Ze had begrip dat ik niet de dokter wil zijn waar patiënten onnatuurlijke lippen krijgen aangemeten.

Ik was echter wel bereid om binnen deze grenzen met haar smaak (en die van haar man) mee te gaan. Als een cliënt een beetje glamour in haar leven wil en ze door deze behandeling het gevoel krijgen een beetje bij de ‘rich and famous’ te horen, dan vind ik dat dit moet kunnen. Door een klein beetje volume ook boven de lippen te spuiten kan je een “extremere”, “supranormale” of “glamoureuzere” look creëren die niet met het “duckface” syndroom gepaard gaat. Als ze meer zou willen, dan zou ik haar jukbeenderen iets sterker moeten laten uitkomen om een tegenwicht te geven in haar gezicht.

Ik gaf aan dat ik vertrouwen had in mijn artistieke kwaliteiten om een echt “wow”-effect te creëren maar dat (afgezien van het zeer hoge kostenplaatje) ze dan wel de kans liep om door buitenstaanders alleen maar als sexy te worden gezien. Ik wees haar erop dat dit sexy en zeer “vrouwelijke” uiterlijk haar in haar andere rollen (zoals moeder, vriendin of werkneemster) zou kunnen remmen. De “glamour” verpakking zou dan de inhoud gaan overschaduwen. De patiënte was naar mijn idee een zelfbewuste vrolijke vrouw die heel benaderbaar overkwam.

Met andere woorden zij begreep dat als je als vrouw (of man) niet alleen maar kaviaar moet eten, maar dat je soms ook naar zuurkool snakt.

Rogier Meulenaar is cosmetisch arts en heeft dit artikel op persoonlijke titel geschreven. Rogier werkt voor de Praktijk voor Injectables.

 

Ethiek van de cosmetische geneeskunde

Barbie

Laat u stem horen over cosmetische chirurgie!
De komende weken brengen we op dit blog een discussie op gang over cosmetische chirurgie. Moet een arts alle cosmetische ingrepen doen die de patiënt vraagt? Welk probleem lost cosmetische chirurgie eigenlijk op? Waar ligt de grens? Wie bepaalt dat? Geef uw mening in de reacties. 

Het vakgebied van de cosmetische geneeskunde roept over het algemeen extreme reacties op in de samenleving. Ik merk dit nog het meest als ik op feestjes vertel dat ik cosmetisch arts ben. Soms is men uiterst gefascineerd en enthousiast maar ik krijg ook reacties waarmee men direct of indirect de morele integriteit van een cosmetisch arts in twijfel trekt.

Ik begrijp echter wel waar deze reacties vandaan komen. De cosmetische geneeskunde is niet alleen een nieuw vakgebied waar op dit moment de ontologische morele normering ontbreekt, maar is ook een miljoenenindustrie die bij volledige culturele acceptatie uiterst zichtbaar in de samenleving zal zijn. Dit tezamen zorgt ervoor dat het gevaar bestaat dat ijdelheid cq onzekerheid kan worden misbruikt om behandelingen te verkopen die daadwerkelijk het welzijn van de cliënt kunnen schaden.

Culturele normen worden opgerekt?

Maar er bestaat ook een gevaar voor de samenleving. Een aantal feministische denkers maken terecht de opmerking dat door de mogelijkheden van cosmetische chirurgie de culturele normen van normaal wordt opgerekt. Zij wijzen op het gevaar dat door deze oprekking “het normale” in de toekomst als abnormaal kan worden beschouwd.

borstvergrotingEen recent voorbeeld van dit verschijnsel is waarin vanuit een Engels gezin grote druk wordt uitgeoefend op een meisje van 14 om een borstvergroting te ondergaan omdat de anderen leden van de familie dit ook gedaan hebben.

Met het verschijnen van nieuwe behandelmethodes om op een snelle en veilige wijze het uiterlijk te veranderen wordt de samenleving door het ontbreken van een conventionele medische indicatie met nieuwe morele dilemma’s geconfronteerd.

De cosmetisch arts moet afgewogen beslissingen maken

Dit is de situatie waar de cosmetisch arts elke dag afgewogen beslissingen moet maken uit de verscheidene alternatieven tot handeling. Je kunt het als cosmetisch arts echter niet snel goed doen, omdat de goede redenen van de verschillende alternatieven (waaronder verbod of non-participatie) altijd mee resoneren.

Dit vraagt daarom om verdere deontologische verdieping van de morele vragen van dit nieuwe vakgebied zodat algemeen geaccepteerde ethische richtlijnen op het vakgebied van de cosmetische geneeskunde via het proces van discours kunnen worden gevormd.

Op verzoek van professor Liesbeth Woertman, (hoogleraar Psychologie aan de Universiteit van Utrecht) stel ik daarom de komende weken 3 casussen beschikbaar uit mijn praktijk, die als startpunt kunnen dienen voor een publieke discussie.

Deze casussen zijn gebaseerd op concrete situaties in mijn praktijk maar zijn op wezenlijke punten veranderd om de privacy van mijn patiënten te waarborgen. Bij voldoende animo en reacties is het plan om mijn eigen handelswijze en de bijbehorende beweegredenen op deze casussen weer te geven.

Casus 1:

“Een dame heeft een lipvergroting ondergaan in mijn praktijk. Ze heeft in het verleden ook een borstvergroting ondergaan. Ze belt mij een week later op omdat haar man en vriendinnen niet genoeg het verschil konden zien (die zij overigens wel ziet). De lippen zien er te “natuurlijk” uit.”

Ze zegt er dan ook bij dat: “U heeft mooi werk afgeleverd maar in mijn kringen houden we van wat extremer”. Ze zegt echter ook dat haar kinderen niet zo blij zijn met de behandelingen van hun moeder. “Ïk krijgt door mijn sexy uiterlijk namelijk meer aandacht van mannen dan mijn dochter”

Drs Rogier Meulenaar MD Msc.BA, Cosmetisch arts bij de Praktijk voor Injectables

De arts heeft dit artikel op persoonlijke titel geschreven.